Właściwości farmakodynamiczne leku Agartha DUO

Produkt leczniczy Agartha DUO należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej złożone leki doustne stosowane w leczeniu cukrzycy, zmniejszające stężenie glukozy we krwi (kod ATC: A10BD08). Lek ten zawiera dwie substancje hipoglikemizujące o uzupełniających się mechanizmach działania, których zastosowanie ma na celu poprawę kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2: wildagliptynę, należącą do grupy leków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, oraz metforminę – lek z grupy biguanidów.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania leku Agartha DUO opiera się na synergistycznym działaniu jego dwóch składników aktywnych. Wildagliptyna jest silnym i selektywnym inhibitorem peptydazy dipeptydylowej-4 (DPP-4), natomiast działanie metforminy polega głównie na zmniejszaniu endogennego wątrobowego wytwarzania glukozy.²

Działanie farmakodynamiczne wildagliptyny

Wildagliptyna działa przede wszystkim poprzez hamowanie aktywności enzymu DPP-4, który odpowiada za rozpad inkretyn – GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu-1) oraz GIP (żołądkowego peptydu hamującego).³

Podanie wildagliptyny powoduje szybkie i całkowite zahamowanie czynności DPP-4, co prowadzi do zwiększenia stężenia endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, zarówno na czczo, jak i po posiłku.⁴ Zwiększone stężenie tych inkretyn poprawia wrażliwość komórek beta na glukozę, skutkując zwiększonym wydzielaniem insuliny zależnym od glukozy.⁵

Leczenie wildagliptyną w dawce od 50 do 100 mg na dobę u pacjentów z cukrzycą typu 2 znacząco poprawia markery czynności komórek beta, w tym HOMA-β (ang. Homeostasis Model Assessment-β), stosunek proinsuliny do insuliny oraz wskaźniki reaktywności komórek beta na test tolerancji często podawanego posiłku.⁶ Istotne jest, że u osób bez cukrzycy (z prawidłową glikemią) wildagliptyna nie stymuluje wydzielania insuliny ani nie zmniejsza stężenia glukozy.⁷

Zwiększając endogenne stężenie GLP-1, wildagliptyna poprawia również wrażliwość komórek alfa na glukozę, co powoduje, że wydzielanie glukagonu jest w większym stopniu dostosowane do stężenia glukozy.⁸ Zwiększenie współczynnika insulina/glukagon podczas hiperglikemii, będące wynikiem zwiększonego stężenia inkretyn, prowadzi do zmniejszonego wątrobowego wydzielania glukozy, zarówno na czczo, jak i po posiłku, a w konsekwencji do zmniejszenia glikemii.⁹

Warto podkreślić, że w czasie leczenia wildagliptyną nie zaobserwowano wpływu zwiększonego stężenia GLP-1 na opóźnianie opróżniania żołądkowego.¹⁰

Działanie farmakodynamiczne metforminy

Metformina jest biguanidem o działaniu przeciwcukrzycowym, który zmniejsza zarówno podstawowe, jak i poposiłkowe stężenie glukozy w osoczu. Istotną cechą metforminy jest fakt, że nie pobudza ona wydzielania insuliny, dzięki czemu nie wywołuje hipoglikemii ani nie wpływa na zwiększenie masy ciała.¹¹

Działanie hipoglikemizujące metforminy realizowane jest poprzez trzy główne mechanizmy:

• zmniejszenie wątrobowego wytwarzania glukozy poprzez zahamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy¹²
• zwiększenie wrażliwości na insulinę w mięśniach, co poprawia obwodowy wychwyt glukozy i jej zużycie¹³
• opóźnienie jelitowego wchłaniania glukozy¹⁴

Na poziomie komórkowym, metformina pobudza wewnątrzkomórkową syntezę glikogenu poprzez działanie na syntazę glikogenu oraz zwiększa zdolności transportowe specyficznych błonowych transporterów glukozy (GLUT-1 i GLUT-4).¹⁵

Wpływ metforminy na metabolizm lipidów

Niezależnie od wpływu na glikemię, metformina wywiera korzystny wpływ na metabolizm lipidów u ludzi. Potwierdzają to wyniki średnio- i długoterminowych kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem dawek terapeutycznych, które wykazały, że metformina zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i trójglicerydów w surowicy.¹⁶

Długoterminowe korzyści z terapii metforminą – wyniki badania UKPDS

Prospektywne, randomizowane badanie UKPDS (ang. UK Prospective Diabetes Study) wykazało długoterminowe korzyści intensywnej kontroli glikemii w cukrzycy typu 2. Analiza wyników uzyskanych u pacjentów z nadwagą, leczonych metforminą po niepowodzeniu leczenia samą dietą, wykazała:¹⁷

Powyższe wyniki wskazują na istotne zmniejszenie przez metforminę bezwzględnego ryzyka:¹⁸

• wszelkich powikłań związanych z cukrzycą w porównaniu z leczeniem samą dietą oraz w porównaniu z łącznymi wynikami dla grup leczonych pochodną sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii
• zgonów związanych z cukrzycą w porównaniu z samą dietą¹⁹
• ogólnej śmiertelności w porównaniu z samą dietą oraz w porównaniu z łącznymi wynikami dla grup leczonych pochodną sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii²⁰
• zawału mięśnia sercowego w porównaniu z samą dietą²¹