Specjalne ostrzeżenia
Agartha DUO

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Agartha DUO

Produkt leczniczy Agartha DUO zawierający wildagliptynę i metforminę wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Lek nie zastępuje insuliny u pacjentów wymagających takiego leczenia i nie należy go stosować u osób z cukrzycą typu 1¹.

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa stanowi bardzo rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne związane ze stosowaniem metforminy. Występuje najczęściej w sytuacjach ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego lub posocznicy. Nagłe pogorszenie funkcji nerek może prowadzić do kumulacji metforminy, zwiększając ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej².

W przypadku odwodnienia (z powodu ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki lub zmniejszonej podaży płynów) należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i zaleca się kontakt z lekarzem. U pacjentów leczonych metforminą należy zachować szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu terapii lekami mogącymi zaburzać czynność nerek, takimi jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)³.

Dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej obejmują:⁴

• nadmierne spożycie alkoholu
• niewydolność wątroby
• źle kontrolowana cukrzyca
• ketoza
• długotrwałe głodzenie
• stany związane z niedotlenieniem
• jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać kwasicę mleczanową

Pacjentów i/lub ich opiekunów należy poinformować o objawach kwasicy mleczanowej, do których należą: duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, osłabienie (astenia) i hipotermia, po których może nastąpić śpiączka. W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien odstawić metforminę i natychmiast szukać pomocy medycznej⁵.

Odchylenia w wynikach badań laboratoryjnych charakterystyczne dla kwasicy mleczanowej:<sup data-drug="Agartha DUO" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Odchylenia od wartości prawidłowych w wynikach badań laboratoryjnych obejmują zmniejszenie wartości pH krwi ( 5 mmol/l) oraz zwiększenie luki anionowej i stosunku mleczanów do pirogronianów.”>6

• obniżenie wartości pH krwi (< 7,35)
• zwiększenie stężenia mleczanów w osoczu (> 5 mmol/l)
• zwiększenie luki anionowej
• zwiększenie stosunku mleczanów do pirogronianów

Podawanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie jodowych środków kontrastowych może prowadzić do nefropatii kontrastowej, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. Stosowanie metforminy należy przerwać przed badaniem obrazowym lub podczas takiego badania. Nie należy wznawiać jej stosowania przez co najmniej 48 godzin po badaniu, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzenia jej stabilności⁷.

Czynność nerek

Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR) powinien być oznaczony przed rozpoczęciem leczenia, a następnie monitorowany w regularnych odstępach czasu. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR < 30 ml/min i należy ją tymczasowo odstawić w przypadku stanów wpływających na czynność nerek<sup data-drug="Agartha DUO" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Wartość GFR powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w regularnych odstępach czasu. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR 8.

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu produktów leczniczych, które mogą wpłynąć na czynność nerek, powodować istotne zmiany hemodynamiczne lub hamować transport nerkowy i zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę⁹.

Zaburzenia czynności wątroby

Nie należy stosować produktu leczniczego Agartha DUO u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, szczególnie gdy aktywność enzymów wątrobowych AlAT lub AspAT przed rozpoczęciem leczenia przekracza 3-krotność górnej granicy normy (ULN)¹⁰.

Monitorowanie enzymów wątrobowych

W związku ze stosowaniem wildagliptyny rzadko zgłaszano przypadki zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby. Zaburzenia te przebiegały zazwyczaj bezobjawowo, bez następstw klinicznych, a wyniki prób wątrobowych wracały do normy po zaprzestaniu leczenia¹¹.

Schemat monitorowania czynności wątroby:¹²

1. Oznaczenie prób wątrobowych przed rozpoczęciem leczenia – ustalenie wartości wyjściowej
2. Monitorowanie w pierwszym roku leczenia co 3 miesiące
3. Po pierwszym roku – okresowe monitorowanie

U pacjentów, u których wystąpi zwiększona aktywność aminotransferaz, należy wykonać badania kontrolne w celu potwierdzenia wyniku. Następnie należy przeprowadzać częste pomiary, aż do ustąpienia zaburzenia. Jeśli aktywność AspAT lub AlAT utrzymuje się na poziomie przekraczającym 3-krotność górnej granicy normy, zaleca się zaprzestanie leczenia produktem Agartha DUO¹³.

Pacjenci, u których wystąpi żółtaczka lub inne objawy wskazujące na zaburzenia czynności wątroby, powinni przerwać stosowanie produktu Agartha DUO. Po przerwaniu leczenia i uzyskaniu prawidłowych wyników prób wątrobowych nie należy ponownie rozpoczynać terapii tym produktem¹⁴.

Zaburzenia skóry

Podczas badań nieklinicznych na małpach otrzymujących wildagliptynę obserwowano zmiany chorobowe skóry, w tym powstawanie pęcherzy i owrzodzeń na kończynach. Mimo iż w badaniach klinicznych nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania zmian skórnych, istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące stosowania leku u pacjentów ze skórnymi powikłaniami cukrzycowymi¹⁵.

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki występowania pęcherzowych i złuszczających zmian skórnych. W ramach rutynowej opieki nad pacjentami z cukrzycą zaleca się monitorowanie zaburzeń skóry, szczególnie pod kątem powstawania pęcherzy i owrzodzeń¹⁶.

Ostre zapalenie trzustki

Stosowanie wildagliptyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznych objawach tego schorzenia¹⁷.

W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy przerwać stosowanie wildagliptyny. Jeśli ostre zapalenie trzustki zostanie potwierdzone, nie należy wznawiać podawania leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie¹⁸.

Hipoglikemia

Pochodne sulfonylomocznika mogą powodować hipoglikemię. Pacjenci otrzymujący wildagliptynę w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika mogą być narażeni na zwiększone ryzyko hipoglikemii. W takich przypadkach można rozważyć zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika w celu zminimalizowania ryzyka¹⁹.

Zabieg chirurgiczny

Podawanie metforminy musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym wykonywanym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu lub po wznowieniu żywienia doustnego, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzenia, że jest ona stabilna²⁰.