Działania niepożądane leku Sytena Plus (sytagliptyna + metformina)

Produkt leczniczy Sytena Plus, dostępny w dawkach 50 mg + 850 mg oraz 50 mg + 1000 mg w postaci tabletek powlekanych, wykazuje profil bezpieczeństwa spójny z jednoczesnym stosowaniem sytagliptyny i metforminy. Należy podkreślić, że nie prowadzono odrębnych badań klinicznych dla tego skojarzenia, jednak wykazano biorównoważność produktu Sytena Plus z jednocześnie podawanymi substancjami czynnymi.¹

Profil bezpieczeństwa – informacje ogólne

W toku stosowania leku zgłaszano wystąpienie ciężkich działań niepożądanych, w tym zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia hipoglikemii, szczególnie w przypadku terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%).²

Opis wybranych działań niepożądanych

W badaniach klinicznych zaobserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych, gdy sytagliptyna i metformina stosowane były w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w porównaniu do monoterapii. Do najważniejszych należą:³

• Hipoglikemia – występująca bardzo często w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
• Zaparcia – występujące często przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika
• Obrzęki obwodowe – obserwowane często przy terapii z pioglitazonem
• Ból głowy i suchość w jamie ustnej – niezbyt często występujące podczas równoczesnego stosowania insuliny⁴

Działania niepożądane sytagliptyny stosowanej w monoterapii (100 mg raz na dobę) w porównaniu z placebo obejmowały: ból głowy, hipoglikemię, zaparcia oraz zawroty głowy. Dodatkowo z częstością co najmniej 5% zgłaszano zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, niezależnie od związku przyczynowego z produktem leczniczym.⁵

Objawy ze strony układu pokarmowego związane z metforminą, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu zgłaszano bardzo często zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu metforminy do obrotu. Warto podkreślić, że objawy te występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie.⁶

Dodatkowo występować mogą:⁷

• Metaliczny posmak w ustach (często)
• Kwasica mleczanowa (bardzo rzadko)
• Zaburzenia czynności wątroby (bardzo rzadko)
• Zapalenie wątroby (bardzo rzadko)
• Reakcje skórne: pokrzywka, rumień, świąd (bardzo rzadko)

Długotrwałe leczenie metforminą wiąże się również ze zmniejszonym wchłanianiem witaminy B12, co w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do klinicznie istotnego niedoboru witaminy B12, manifestującego się np. w postaci niedokrwistości megaloblastycznej.⁸

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych prowadzonych u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku 10-17 lat, profil działań niepożądanych był zasadniczo porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Warto jednak odnotować, że u dzieci i młodzieży stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, niezależnie od tego, czy jednocześnie stosowano insulinę podstawową.⁹

Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

W badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę u pacjentów z eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do obserwowanej w grupie placebo.<sup data-drug="Sytena Plus" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 10

Analizując częstość występowania ciężkiej hipoglikemii, wykazano że:¹¹

• W grupie pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika: 2,7% w grupie sytagliptyny vs 2,5% w grupie placebo
• W grupie pacjentów niestosujących insuliny i/lub pochodnej sulfonylomocznika: 1,0% w grupie sytagliptyny vs 0,7% w grupie placebo

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie pacjentów otrzymujących placebo.¹²

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych leku Sytena Plus wraz z częstością ich występowania.

Częstości występowania określono jako: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10 000) i częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sytena Plus" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej zgodnie z MedDRA, według klasyfikacji układów i narządów oraz całkowitej częstości występowania (Tabela 1). Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (13

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁴