Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne stosowanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa znacząco na farmakokinetykę obu substancji czynnych. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji produktu leczniczego Sytena Plus z innymi produktami leczniczymi. Dostępne dane pochodzą z badań przeprowadzonych dla poszczególnych substancji czynnych – sytagliptyny i metforminy¹.

Interakcje, których należy unikać

Niektóre substancje wykazują istotne interakcje z produktem Sytena Plus, których należy bezwzględnie unikać:

• Alkohol – jednoczesne spożywanie alkoholu znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby².
• Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie produktu Sytena Plus musi zostać przerwane przed badaniem obrazowym lub w trakcie badania z użyciem środków kontrastowych zawierających jod. Nie wolno wznawiać leczenia przez co najmniej 48 godzin po wykonaniu badania. Ponowne włączenie leku możliwe jest dopiero po ocenie czynności nerek i potwierdzeniu, że jest ona stabilna³.

Interakcje wymagające środków ostrożności

Istnieje szereg produktów leczniczych, które przy jednoczesnym stosowaniu z produktem Sytena Plus wymagają szczególnej ostrożności:

• Leki wpływające na czynność nerek – niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy 2 (COX-2), inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), antagoniści receptora angiotensyny II oraz leki moczopędne (zwłaszcza pętlowe) mogą negatywnie wpływać na czynność nerek, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. Podczas rozpoczynania terapii takimi lekami w skojarzeniu z metforminą konieczne jest systematyczne monitorowanie czynności nerek⁴.
• Inhibitory transporterów nerkowych – produkty lecznicze wpływające na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych biorących udział w wydalaniu metforminy (np. inhibitory transportera kationów organicznych 2 [OCT2] lub transportera usuwania wielu leków i toksyn [MATE]), takie jak ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir czy cymetydyna, mogą zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na metforminę oraz ryzyko kwasicy mleczanowej. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki w ramach zalecanego dawkowania oraz rozważenie modyfikacji leczenia cukrzycy⁵.
• Leki o działaniu hiperglikemicznym – glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo), agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych oraz diuretyki wykazują wewnętrzną aktywność hiperglikemiczną. U pacjentów przyjmujących takie leki należy częściej kontrolować stężenie glukozy we krwi, szczególnie na początku leczenia. W razie potrzeby należy dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego zarówno podczas stosowania tych leków, jak i po ich odstawieniu⁶.
• Inhibitory ACE – mogą obniżać stężenie glukozy we krwi. W razie konieczności należy dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego zarówno w trakcie leczenia inhibitorem ACE, jak i po jego odstawieniu⁷.

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Dane z badań laboratoryjnych i klinicznych wskazują, że ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji po jednoczesnym podaniu innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest relatywnie niskie⁸.

Badania in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4, z pewnym współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm, w tym za pośrednictwem CYP3A4, ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednak metabolizm może odgrywać istotniejszą rolę w eliminacji sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD). Z tego powodu silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z poważnymi zaburzeniami czynności nerek⁹.

Badania transportu leku w warunkach laboratoryjnych wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny P oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 jest hamowany przez probenecyd in vitro, jednak ryzyko wystąpienia klinicznie istotnych interakcji uważa się za niskie¹⁰.

Cyklosporyna: Badania wpływu cyklosporyny (silnego inhibitora glikoproteiny P) na farmakokinetykę sytagliptyny wykazały, że jednoczesne podanie sytagliptyny w dawce 100 mg z cyklosporyną w dawce 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Zmiany te nie zostały uznane za klinicznie istotne. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie, dlatego nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P¹¹.

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna wywiera niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W badaniach, w których stosowano digoksynę w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg przez 10 dni, zaobserwowano zwiększenie osoczowego AUC dla digoksyny o 11% oraz osoczowych wartości Cmax o 18%. Dostosowanie dawki digoksyny nie jest zalecane, jednak u pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną, którzy jednocześnie przyjmują sytagliptynę, zaleca się wzmożone monitorowanie¹².

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała istotnych zmian w farmakokinetyce metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Sugeruje to niskie prawdopodobieństwo interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) in vivo. Sytagliptyna może być jednak słabym inhibitorem glikoproteiny P in vivo¹³.

Interakcje produktu Sytena Plus z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia produktem Sytena Plus jest przeciwwskazane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Metformina, jedna z substancji czynnych produktu, w połączeniu z alkoholem może prowadzić do rozwoju tego groźnego powikłania¹⁴.

Mechanizm interakcji polega na tym, że alkohol:

• Hamuje glukoneogenezę wątrobową
• Wpływa na metabolizm mleczanów
• Pogarsza funkcję nerek i wątroby
• Może nasilać hipoglikemiczne działanie metforminy

Szczególnie niebezpieczne jest spożywanie alkoholu w sytuacjach, gdy występują dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej, takie jak:

• Głodzenie lub niedożywienie
• Wcześniej istniejące zaburzenia czynności wątroby
• Odwodnienie
• Podeszły wiek

Pacjenci przyjmujący produkt Sytena Plus powinni zostać poinformowani o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania alkoholu podczas leczenia, ze względu na istotne zagrożenie dla zdrowia i życia wynikające z tej interakcji.

Tabela interakcji produktu Sytena Plus