Właściwości farmakodynamiczne leku Sytena Plus

Sytena Plus należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej złożone doustne leki hipoglikemizujące stosowane w leczeniu cukrzycy, oznaczonej kodem ATC: A10BD07. Preparat zawiera dwie substancje czynne o komplementarnych mechanizmach działania, które synergistycznie wpływają na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2. W skład produktu wchodzą: sytagliptyny chlorowodorek jednowodny (inhibitor dipeptydylopeptydazy 4, DPP-4) oraz metforminy chlorowodorek (lek z grupy biguanidów).¹

Mechanizm działania sytagliptyny

Sytagliptyny chlorowodorek jednowodny, podawany doustnie, jest aktywnym, silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Substancja ta należy do grupy leków określanych jako wzmacniacze działania inkretyn. Podstawowy mechanizm działania sytagliptyny polega na hamowaniu aktywności enzymu DPP-4, co prowadzi do zwiększenia stężenia dwóch kluczowych hormonów inkretynowych: glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) oraz zależnego od glukozy polipeptydu insulinotropowego (GIP).²

Inkretyny stanowią część endogennego systemu regulującego fizjologiczną homeostazę glukozy. W warunkach prawidłowego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, hormony GLP-1 i GIP stymulują syntezę insuliny oraz jej uwalnianie z komórek beta trzustki. Dodatkowo, GLP-1 wykazuje zdolność hamowania wydzielania glukagonu przez komórki alfa trzustki, co skutkuje zmniejszeniem produkcji glukozy w wątrobie. Istotnym aspektem działania inkretyn jest ich glukozozależny charakter – w przypadku niskiego stężenia glukozy we krwi nie dochodzi do nasilenia uwalniania insuliny ani zahamowania wydzielania glukagonu.³

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec enzymu DPP-4 i w stężeniach stosowanych terapeutycznie nie wykazuje zdolności do hamowania pokrewnych enzymów DPP-8 i DPP-9. Pod względem struktury chemicznej i mechanizmu działania sytagliptyna różni się od analogów GLP-1, insuliny, pochodnych sulfonylomocznika, meglitynidów, biguanidów, agonistów receptorów PPARγ, inhibitorów alfa-glukozydazy oraz analogów amyliny.⁴

Interakcje farmakodynamiczne sytagliptyny i metforminy

Badania przeprowadzone z udziałem zdrowych osób wykazały, że sytagliptyna i metformina wywierają odmienny, lecz uzupełniający się wpływ na stężenia GLP-1. Podawanie samej sytagliptyny skutkowało zwiększeniem stężenia aktywnej postaci GLP-1, podczas gdy sama metformina zwiększała w podobnym stopniu stężenie zarówno aktywnej, jak i całkowitej formy GLP-1. Skojarzone podawanie obu substancji wiązało się z addytywnym efektem w zakresie zwiększania stężenia aktywnej postaci GLP-1. Co istotne, tylko sytagliptyna powodowała zwiększenie stężenia aktywnej formy polipeptydu insulinotropowego GIP, natomiast metformina nie wykazywała takiego działania.⁵

Skuteczność kliniczna sytagliptyny

Stosowanie sytagliptyny, zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2, skutecznie poprawiało kontrolę glikemii. Badania kliniczne dotyczące monoterapii sytagliptyną wykazały istotną poprawę kontroli glikemii, przejawiającą się obniżeniem stężenia hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) oraz redukcją stężenia glukozy na czczo i po posiłku.⁶

Efekt hipoglikemizujący w zakresie stężenia glukozy na czczo (fasting plasma glucose, FPG) obserwowano już po 3 tygodniach terapii, co stanowiło pierwszy punkt czasowy, w którym dokonywano pomiarów tego parametru. Warto podkreślić, że częstość występowania epizodów hipoglikemii u pacjentów leczonych sytagliptyną była porównywalna z obserwowaną w grupie otrzymującej placebo. Ponadto, terapia sytagliptyną nie wiązała się ze zwiększeniem masy ciała w porównaniu do wartości wyjściowej.⁷

W trakcie leczenia sytagliptyną stwierdzono korzystny wpływ na czynność komórek beta trzustki, o czym świadczyła poprawa wartości markerów zastępczych, takich jak: wskaźniki modelu oceny homeostazy HOMA-β, stosunek stężeń proinsuliny do insuliny oraz reaktywność komórek beta oceniana w teście tolerancji glukozy z częstym pobieraniem próbek.⁸

Tabelaryczne podsumowanie właściwości farmakodynamicznych sytagliptyny i metforminy