Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Sytena Plus

Produkt leczniczy Sytena Plus zawiera sytagliptynę (50 mg) w połączeniu z metforminą (850 mg lub 1000 mg) i wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku.¹

Ograniczenia stosowania leku

Sytena Plus nie jest przeznaczony do leczenia pacjentów z cukrzycą typu 1. Ponadto, lek ten jest przeciwwskazany w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy. Należy więc dokładnie zidentyfikować typ cukrzycy przed rozpoczęciem terapii tym lekiem.²

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, w tym sytagliptyny, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznym objawie ostrego zapalenia trzustki, jakim jest uporczywy, silny ból brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić Sytena Plus oraz inne potencjalnie budzące wątpliwości produkty lecznicze.³

Obserwacje kliniczne wskazują, że po odstawieniu sytagliptyny (z leczeniem wspomagającym lub bez) zapalenie trzustki zwykle ustępuje, jednak odnotowano bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie należy ponownie rozpoczynać leczenia produktem Sytena Plus. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.⁴

Kwasica mleczanowa – poważne powikłanie metaboliczne

Kwasica mleczanowa to rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne związane ze stosowaniem metforminy, które może wystąpić w wyniku kumulacji tego leku w organizmie. Najczęściej pojawia się w przypadkach ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego lub podczas posocznicy.⁵

W przypadku odwodnienia (na skutek ciężkich wymiotów, biegunki, gorączki lub zmniejszonej podaży płynów) należy tymczasowo przerwać stosowanie metforminy i zaleca się natychmiastowy kontakt z lekarzem.⁶

U pacjentów przyjmujących metforminę należy zachować szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia produktami, które mogą zaburzać czynność nerek, takimi jak:⁷

• Leki przeciwnadciśnieniowe
• Leki moczopędne
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Dodatkowe czynniki ryzyka wystąpienia kwasicy mleczanowej obejmują:⁸

• Nadmierne spożycie alkoholu – alkohol może nasilać działanie metforminy na metabolizm kwasu mlekowego
• Niewydolność wątroby – zmniejszona zdolność wątroby do metabolizowania mleczanów
• Źle kontrolowana cukrzyca – zaburzenia metaboliczne mogą sprzyjać powstawaniu kwasicy
• Ketoza – stan zwiększonego wytwarzania ciał ketonowych
• Długotrwałe głodzenie – prowadzi do zaburzeń metabolicznych
• Stany niedotlenienia – każda sytuacja prowadząca do hipoksji tkanek
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową

Pacjenci oraz ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej oraz o jej objawach. Charakterystyczne objawy kwasicy mleczanowej to:⁹

• Duszność kwasicza – przyspieszony i pogłębiony oddech
• Ból brzucha – może być ostry i rozlany
• Skurcze mięśni – bolesne skurcze mięśni, szczególnie kończyn
• Astenia – osłabienie, zmęczenie
• Hipotermia – obniżona temperatura ciała
• Śpiączka – w zaawansowanych przypadkach

W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i zgłosić się po pomoc medyczną. Badania laboratoryjne wykazują wówczas:^{Monitorowanie czynności nerek}

Współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) powinien być oznaczony przed rozpoczęciem leczenia produktem Sytena Plus, a następnie regularnie monitorowany w trakcie terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 ml/min i powinien zostać tymczasowo odstawiony w przypadku wystąpienia stanów mogących wpływać na czynność nerek.¹¹

Ryzyko hipoglikemii

Pacjenci przyjmujący Sytena Plus w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną są narażeni na zwiększone ryzyko hipoglikemii. W takich przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny, aby zminimalizować to ryzyko.¹²

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu sytagliptyny do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów stosujących ten lek. Do najpoważniejszych należą:¹³

• Anafilaksja – nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk podskórnej tkanki łącznej
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona – poważne reakcje skórne z pęcherzami i złuszczaniem naskórka

Początek tych reakcji występował zwykle w ciągu pierwszych 3 miesięcy od rozpoczęcia leczenia sytagliptyną, a w kilku przypadkach nawet po pierwszej dawce leku. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie Sytena Plus, ocenić inne możliwe przyczyny zdarzenia oraz zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy.¹⁴

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu inhibitorów DPP-4 (w tym sytagliptyny) do obrotu zgłaszano występowanie pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów przyjmujących te leki. Jest to autoimmunologiczna choroba skóry charakteryzująca się tworzeniem pęcherzy. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu Sytena Plus.¹⁵

Postępowanie przy zabiegach chirurgicznych

Stosowanie Sytena Plus musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym przeprowadzanym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Terapię można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu lub po wznowieniu odżywiania doustnego, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.¹⁶

Podawanie jodowych środków kontrastowych

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może prowadzić do nefropatii kontrastowej, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. W przypadku planowanego badania obrazowego z użyciem jodowego środka kontrastowego należy:¹⁷

• Przerwać stosowanie produktu Sytena Plus przed badaniem lub podczas badania obrazowego
• Nie stosować leku przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Wznowić podawanie produktu Sytena Plus po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna

Monitorowanie przy zmianie stanu klinicznego

Pacjenci z cukrzycą typu 2, u których wcześniej osiągnięto dobrą kontrolę glikemii przy pomocy leku Sytena Plus, a u których pojawiły się nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub objawy chorobowe (zwłaszcza niesprecyzowane i słabo określone), powinni zostać natychmiast przebadani w kierunku:¹⁸

• Kwasicy ketonowej – powikłanie metaboliczne związane z niedoborem insuliny
• Kwasicy mleczanowej – powikłanie związane z kumulacją metforminy

Badania diagnostyczne powinny obejmować:¹⁹

• Stężenie elektrolitów w surowicy
• Stężenie ketonów w surowicy
• Stężenie glukozy we krwi
• W przypadku wskazań: odczyn pH krwi, stężenie mleczanów, pirogronianów i metforminy

W przypadku rozpoznania kwasicy ketonowej lub kwasicy mleczanowej należy natychmiast przerwać leczenie Sytena Plus i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.²⁰

Zawartość sodu

Tabletki Sytena Plus zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, co oznacza, że produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu” i jest odpowiedni również dla pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.²¹