Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Sytena Plus zawierający połączenie sytagliptyny (50 mg) i metforminy (850 mg lub 1000 mg) w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany w szeregu sytuacji klinicznych, które należy dokładnie zidentyfikować przed rozpoczęciem terapii. Właściwa ocena stanu pacjenta pozwala uniknąć potencjalnie zagrażających życiu powikłań związanych z niewłaściwym zastosowaniem tego produktu leczniczego.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Terapia lekiem Sytena Plus jest przeciwwskazana u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na substancje czynne (sytagliptynę i metforminę) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się objawami skórnymi, oddechowymi lub ogólnoustrojowymi, prowadząc w skrajnych przypadkach do reakcji anafilaktycznych.²

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Sytena Plus nie może być stosowana u pacjentów z jakimkolwiek rodzajem ostrej kwasicy metabolicznej, w tym z:³

• Kwasicą mleczanową – poważnym powikłaniem metabolicznym, charakteryzującym się zwiększonym stężeniem kwasu mlekowego we krwi i obniżeniem pH, co może prowadzić do niewydolności wielonarządowej
• Cukrzycową kwasicą ketonową – stanem zagrożenia życia, związanym z wysokim stężeniem glukozy we krwi, obecnością ciał ketonowych i odwodnieniem

Z powyższym związane jest również przeciwwskazanie stosowania leku u pacjentów w cukrzycowym stanie przedśpiączkowym, będącym stanem poprzedzającym śpiączkę cukrzycową, charakteryzującym się narastającymi zaburzeniami świadomości i objawami odwodnienia.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Stosowanie preparatu Sytena Plus jest przeciwwskazane u pacjentów z:<sup data-drug="Sytena Plus" data-section="Przeciwwskazania" title="ciężką niewydolnością nerek (GFR 5

• Ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako wartość współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 ml/min

Ponadto, przeciwwskazaniem do stosowania leku są ostre stany mogące wpływać na czynność nerek, takie jak:⁶

• Odwodnienie – prowadzące do zmniejszenia przepływu nerkowego i ryzyka nagromadzenia metforminy
• Ciężkie zakażenia – które mogą powodować wtórne zaburzenia czynności nerek
• Wstrząs – stan krytyczny związany z upośledzeniem perfuzji tkanek, w tym nerek
• Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod – które mogą czasowo upośledzać czynność nerek i zwiększać ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej u pacjentów przyjmujących metforminę⁷

Stany prowadzące do niedotlenienia tkanek

Lek Sytena Plus jest przeciwwskazany w ostrych lub przewlekłych chorobach, które mogą powodować niedotlenienie tkanek, w tym:⁸

• Niewydolność serca – upośledzona funkcja pompy sercowej prowadząca do niewystarczającego przepływu tkankowego
• Niewydolność układu oddechowego – zaburzenie wymiany gazowej skutkujące hipoksemią
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – ostry incydent niedokrwienia serca mogący prowadzić do obniżonej perfuzji narządowej
• Wstrząs – stan charakteryzujący się niewystarczającym przepływem krwi do tkanek i narządów, skutkujący niedotlenieniem

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby nie powinni otrzymywać leku Sytena Plus. Wątroba jest głównym narządem zaangażowanym w metabolizm kwasu mlekowego, dlatego jej dysfunkcja zwiększa ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej podczas leczenia metforminą.⁹

Problemy związane z alkoholem

Stosowanie preparatu Sytena Plus jest przeciwwskazane w przypadku:¹⁰

• Ostrego zatrucia alkoholowego – alkohol może nasilać działanie metforminy na metabolizm kwasu mlekowego
• Alkoholizmu – przewlekłe spożywanie alkoholu prowadzi do uszkodzenia wątroby i zwiększonego ryzyka kwasicy mleczanowej

Przeciwwskazania związane z kobietą karmiącą

Lek Sytena Plus jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią. Metformina przenika do mleka kobiecego, a dane dotyczące sytagliptyny są niewystarczające do określenia bezpieczeństwa dla karmionego dziecka.¹¹

Zalecenia dotyczące odstawienia leku

Lekarz powinien zalecić czasowe odstawienie leku Sytena Plus w następujących sytuacjach:

• Przed zabiegami diagnostycznymi z zastosowaniem jodowych środków kontrastowych podawanych donaczyniowo (lek należy odstawić na co najmniej 48 godzin przed badaniem i nie wcześniej niż 48 godzin po badaniu, po potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek)¹²
• Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi wymagającymi ograniczenia przyjmowania pokarmów i płynów
• W przypadku wystąpienia ostrych stanów chorobowych, które mogą wpływać na czynność nerek (np. odwodnienie z powodu przedłużającej się biegunki lub wymiotów)¹³
• Przy podejrzeniu rozwoju kwasicy mleczanowej (objawy jak: wymioty, bóle brzucha, senność, osłabienie mięśniowe, zaburzenia oddychania)

Oceniając możliwość zastosowania leku Sytena Plus u pacjenta z cukrzycą typu 2, należy wnikliwie przeanalizować wszystkie potencjalne przeciwwskazania, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek, wątroby i układu sercowo-naczyniowego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych oceniających funkcję tych układów oraz dokładny wywiad w kierunku potencjalnych czynników ryzyka.<sup data-drug="Sytena Plus" data-section="Przeciwwskazania" title="Sytena Plus jest przeciwwskazany u pacjentów z: […] ciężką niewydolnością nerek (GFR 14