Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Neurontin

Produkt leczniczy Neurontin (gabapentyna) wymaga szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zagrożeń oraz zalecanych działań zapobiegawczych, które należy uwzględnić przepisując lek.¹

Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR)

Podczas terapii gabapentyną zgłaszano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Do tych reakcji należą: zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz polekowa wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Pacjenci powinni zostać poinformowani o objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji oraz być ściśle monitorowani pod kątem wystąpienia zmian skórnych. W przypadku pojawienia się objawów sugerujących wystąpienie SCAR, należy natychmiast przerwać leczenie gabapentyną i rozważyć alternatywne terapie. Bezwzględnie przeciwwskazane jest ponowne rozpoczynanie leczenia gabapentyną u pacjentów, u których wystąpiły ciężkie reakcje skórne związane z jej stosowaniem.²

Reakcje anafilaktyczne

Stosowanie gabapentyny może prowadzić do reakcji anafilaktycznych. Zgłaszane objawy obejmowały: trudności w oddychaniu, obrzęk warg, gardła i języka oraz niedociśnienie tętnicze, wymagające w niektórych przypadkach natychmiastowej interwencji medycznej. Pacjentom należy zalecić natychmiastowe odstawienie leku i skorzystanie z pomocy medycznej w przypadku wystąpienia objawów anafilaksji.³

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących gabapentynę, podobnie jak inne leki przeciwpadaczkowe, zaobserwowano występowanie myśli i zachowań samobójczych. Metaanalizy randomizowanych badań kontrolowanych placebo wykazały niewielki wzrost ryzyka takich zachowań. Mechanizm tego zjawiska nie jest znany. Konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem występowania oznak myśli i zachowań samobójczych oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Pacjentom i ich opiekunom należy zalecić zgłaszanie się po pomoc medyczną w przypadku pojawienia się takich objawów.⁴

Ostre zapalenie trzustki

W przypadku rozwoju ostrego zapalenia trzustki u pacjenta przyjmującego gabapentynę, należy rozważyć odstawienie leku.⁵

Napady drgawkowe

Pomimo braku dowodów na występowanie napadów drgawkowych z odbicia po odstawieniu gabapentyny, nagłe przerwanie leczenia u pacjentów z padaczką może wywołać stan padaczkowy. Dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku przez co najmniej tydzień, niezależnie od wskazania do stosowania.⁶

U niektórych pacjentów stosujących gabapentynę może dochodzić do zwiększenia częstości napadów lub pojawienia się nowych rodzajów napadów drgawkowych. Próby odstawienia dodatkowych leków przeciwpadaczkowych w celu osiągnięcia monoterapii gabapentyną u pacjentów opornych na leczenie, stosujących więcej niż jeden lek przeciwpadaczkowy, mają niewielkie szanse powodzenia.⁷

Gabapentyna nie jest uważana za skuteczny lek w napadach pierwotnie uogólnionych, takich jak napady nieświadomości. U niektórych pacjentów może nawet je nasilać. Dlatego u pacjentów z napadami mieszanymi, w tym z napadami nieświadomości, należy zachować ostrożność podczas stosowania tego leku.⁸

Zawroty głowy, senność i zwiększone ryzyko urazów

Leczenie gabapentyną wiąże się z występowaniem zawrotów głowy i senności, co może zwiększać ryzyko przypadkowych urazów (upadków). Zgłaszano również występowanie stanów splątania, utraty przytomności oraz zaburzeń psychicznych. Pacjentom należy zalecić zachowanie ostrożności do czasu poznania wpływu leku na ich organizm.⁹

Jednoczesne stosowanie z opioidami i innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN

Pacjenci leczeni jednocześnie gabapentyną i lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym opioidami, wymagają ścisłego monitorowania w kierunku wystąpienia objawów depresji OUN, takich jak: senność, uspokojenie polekowe i depresja oddechowa. U pacjentów przyjmujących równocześnie gabapentynę i morfinę może dojść do zwiększenia stężenia gabapentyny we krwi. W takich przypadkach konieczne może być odpowiednie zmniejszenie dawki gabapentyny lub innych leków działających depresyjnie na OUN.¹⁰

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego przepisywania gabapentyny i opioidów ze względu na zwiększone ryzyko depresji OUN. Badania obserwacyjne wykazały, że jednoczesne stosowanie opioidów i gabapentyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zgonu związanego ze stosowaniem opioidów w porównaniu do monoterapii opioidami [skorygowany iloraz szans (aOR): 1,49 (95% CI: 1,18-1,88; p < 0,001)].¹¹

Depresja oddechowa

Stosowanie gabapentyny związane jest z ryzykiem wystąpienia ciężkiej depresji oddechowej. Szczególnie narażeni na to powikłanie są pacjenci:

• z osłabioną czynnością oddechową
• z chorobami układu oddechowego
• z chorobami neurologicznymi
• z zaburzeniami czynności nerek
• jednocześnie stosujący leki hamujące czynność OUN
• w podeszłym wieku

U tych pacjentów może być konieczna modyfikacja dawkowania.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

Nie przeprowadzono systematycznych badań dotyczących stosowania gabapentyny u pacjentów w wieku 65 lat i starszych. W jednym badaniu klinicznym z zastosowaniem podwójnie ślepej próby u pacjentów z bólem neuropatycznym zaobserwowano, że senność, obrzęki obwodowe i osłabienie występowały częściej u pacjentów w podeszłym wieku niż u młodszych. Poza tymi obserwacjami, badania kliniczne nie wskazują na istotne różnice w profilu działań niepożądanych w zależności od wieku.¹³

Dzieci i młodzież

Nie przeprowadzono wystarczająco dokładnych badań nad wpływem długotrwałego (powyżej 36 tygodni) stosowania gabapentyny na procesy uczenia się, inteligencję oraz rozwój u dzieci i młodzieży. Należy zatem starannie rozważyć korzyści wynikające z długotrwałej terapii w kontekście potencjalnych zagrożeń.¹⁴

Prawdopodobieństwo niewłaściwego stosowania, nadużywania i uzależnienia

Gabapentyna może powodować uzależnienie od leku nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Zgłaszano przypadki niewłaściwego stosowania i nadużywania tego leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych, którzy mogą być bardziej narażeni na ryzyko niewłaściwego stosowania, nadużywania i uzależnienia od gabapentyny.

Przed przepisaniem leku należy dokładnie ocenić ryzyko wystąpienia takich zachowań u pacjenta. Podczas leczenia konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem oznak i objawów niewłaściwego stosowania, nadużywania lub uzależnienia, takich jak:

• rozwój tolerancji na lek
• eskalacja dawki
• zachowania związane z poszukiwaniem środków uzależniających

¹⁵

Objawy odstawienia

Po przerwaniu krótkotrwałego i długotrwałego leczenia gabapentyną obserwowano objawy odstawienia. Mogą one wystąpić krótko po przerwaniu leczenia, zwykle w ciągu 48 godzin. Do najczęściej zgłaszanych objawów odstawienia należą:

• niepokój
• bezsenność
• nudności
• bóle
• pocenie się
• drżenie
• ból głowy
• depresja
• uczucie nienormalności
• zawroty głowy
• złe samopoczucie

Wystąpienie objawów odstawienia po przerwaniu stosowania gabapentyny może wskazywać na uzależnienie od leku. Pacjent powinien zostać poinformowany o możliwości wystąpienia takich objawów na początku leczenia. Zaleca się stopniowe odstawianie leku przez co najmniej 1 tydzień, niezależnie od wskazań.¹⁶

Badania laboratoryjne

Podczas półilościowego oznaczania białka całkowitego w moczu testem paskowym możliwe jest uzyskiwanie fałszywie dodatnich wyników. Zaleca się weryfikowanie dodatniego wyniku testu paskowego metodami opartymi na innych zasadach analitycznych, takimi jak:

• metoda biuretowa
• metoda turbidymetryczna
• metody wiązania barwników

Alternatywnie można od razu zastosować inną metodę oznaczania tego parametru.¹⁷

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Kapsułki twarde Neurontin zawierają laktozę jednowodną w różnych ilościach zależnie od mocy:

Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami tolerancji galaktozy, niedoborem laktazy lub z zaburzonym wchłanianiem glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego leku.

Kapsułki twarde Neurontin o mocy 100 mg, 300 mg i 400 mg zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, co oznacza, że są praktycznie wolne od sodu. Można o tym poinformować pacjentów będących na diecie niskosodowej.¹⁸