Działania niepożądane sytagliptyny – profil bezpieczeństwa

Produkt leczniczy Sitagliptin Reddy zawierający sytagliptynę charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, którego znajomość jest kluczowa dla optymalizacji terapii pacjentów z cukrzycą typu 2. W toku badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu zidentyfikowano szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. ¹

Najcięższe działania niepożądane

Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii sytagliptyną należy wymienić zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie hipoglikemii, która stanowi istotne ryzyko podczas stosowania sytagliptyny w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%). ²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane związane ze stosowaniem sytagliptyny zostały sklasyfikowane zgodnie z częstością ich występowania. Przyjęto następujące kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). ³

Szczegółowa tabela działań niepożądanych sytagliptyny

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zaobserwowane podczas kontrolowanych placebo badań klinicznych sytagliptyny stosowanej w monoterapii oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu. ⁴

Dodatkowe działania niepożądane często występujące podczas terapii

Poza wymienionymi powyżej działaniami niepożądanymi, w trakcie badań klinicznych zaobserwowano również inne reakcje, które występowały niezależnie od bezpośredniego związku z produktem leczniczym. Do działań niepożądanych występujących z częstością co najmniej 5% u pacjentów leczonych sytagliptyną należały: zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła. ⁵

Występowały również inne działania niepożądane, choć z mniejszą częstością niż 5%, ale o co najmniej 0,5% większej częstości u pacjentów leczonych sytagliptyną w porównaniu z grupą kontrolną. Obejmowały one zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn. ⁶

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

W badaniach, w których sytagliptyna była stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, obserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych w porównaniu z monoterapią sytagliptyną. Do najważniejszych należały: ⁷

• Hipoglikemia – występująca bardzo często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą ⁸
• Grypa – występująca często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej) ⁹
• Nudności i wymioty – często przy stosowaniu z metforminą ¹⁰
• Wzdęcia – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem ¹¹
• Zaparcia – często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą ¹²
• Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą ¹³
• Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą ¹⁴
• Suchość w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej) ¹⁵

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa sytagliptyny u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat był porównywalny do profilu obserwowanego u dorosłych pacjentów. Nie zaobserwowano istotnych różnic w zakresie występowania działań niepożądanych w tej grupie wiekowej. ¹⁶

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe – badanie TECOS

W badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które oceniało wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, wzięło udział 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. ¹⁷

Wyniki badania TECOS wykazały, że całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów leczonych sytagliptyną była podobna do częstości u pacjentów przyjmujących placebo. ¹⁸

W grupie pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika przed włączeniem do badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie przyjmującej placebo. Natomiast wśród pacjentów, którzy wyjściowo nie stosowali tych leków, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie leczonej sytagliptyną i 0,7% w grupie przyjmującej placebo. ¹⁹

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną wynosiła 0,3%, natomiast w grupie przyjmującej placebo 0,2%. ²⁰

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. ²¹

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu. ²²