Działania niepożądane leku Tigecycline TZF

Tigecycline TZF (tygecyklina) to antybiotyk z grupy glicylocyklin, stosowany w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz powikłanych zakażeń wewnątrzbrzusznych (cIAI). Jak każdy produkt leczniczy, tygecyklina może powodować działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa tygecykliny, oparty na danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem tygecykliny były przemijające nudności (21%) oraz wymioty (13%). Objawy te zazwyczaj pojawiały się we wczesnej fazie leczenia (dzień 1. i 2.) i charakteryzowały się nasileniem lekkim lub umiarkowanym.²

Specyficzne grupy działań niepożądanych

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane charakterystyczne dla antybiotyków oraz dla grupy tetracyklin, do której strukturalnie podobna jest tygecyklina.

Działania charakterystyczne dla antybiotyków obejmują:³

• Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego – o przebiegu od lekkiego do zagrażającego życiu
• Nadmierne namnażanie się niewrażliwych mikroorganizmów, w tym grzybów

Działania charakterystyczne dla tetracyklin obejmują:⁴

• Nadwrażliwość na światło
• Guz rzekomy mózgu
• Zapalenie trzustki
• Działanie antyanaboliczne, które prowadzi do zwiększenia stężenia azotu mocznikowego we krwi, azotemii, kwasicy oraz hiperfosfatemii

Stosowanie tygecykliny w okresie rozwoju zębów może być związane z ich trwałym przebarwieniem.⁵

Ciężkie działania niepożądane

W badaniach klinicznych III i IV fazy dotyczących cSSTI i cIAI, ciężkie działania niepożądane związane z zakażeniem raportowano częściej u pacjentów leczonych tygecykliną (7,1%) w porównaniu z grupami kontrolnymi (5,3%). Szczególnie istotna była różnica w częstości występowania posocznicy lub wstrząsu septycznego u pacjentów otrzymujących tygecyklinę (2,2%) w porównaniu z lekiem porównawczym (1,1%).⁶

Odnotowano również, że we wszystkich badaniach III i IV fazy, dotyczących cSSTI i cIAI, zgon nastąpił u 2,4% (54/2216) pacjentów otrzymujących tygecyklinę i u 1,7% (37/2206) pacjentów otrzymujących leki porównawcze.⁷

Zaburzenia parametrów laboratoryjnych

Zaburzenia aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i aminotransferazy alaninowej (AlAT) u pacjentów leczonych tygecykliną zgłaszano częściej w okresie po zakończeniu leczenia w porównaniu z pacjentami otrzymującymi leki porównawcze.⁸

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tygecykliny u dzieci i młodzieży są ograniczone i pochodzą z dwóch badań farmakokinetycznych.⁹

W badaniu obejmującym 25 dzieci w wieku od 8 do 16 lat, u których niedawno wyleczono zakażenie, profil działań niepożądanych tygecykliny był zasadniczo zgodny z obserwowanym u dorosłych.¹⁰

W kolejnym badaniu z udziałem 58 dzieci w wieku od 8 do 11 lat z cSSTI (n=15), cIAI (n=24) lub pozaszpitalnym zapaleniem płuc (n=19), profil działań niepożądanych był zasadniczo zgodny z obserwowanym u dorosłych, z wyjątkiem nudności (48,3%), wymiotów (46,6%) i zwiększonej aktywności lipazy w surowicy (6,9%), które występowały częściej u dzieci niż u dorosłych.¹¹

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem tygecykliny, zaobserwowane podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹²

* Działania niepożądane zidentyfikowane po wprowadzeniu do obrotu¹³

Szczególne ostrzeżenia dotyczące wybranych działań niepożądanych

Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące poważne działania niepożądane:

1. Niewydolność wątroby – raportowana po wprowadzeniu produktu do obrotu, występująca głównie u pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami lub stosujących jednocześnie inne leki.¹⁴
2. Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania.¹⁵
3. Ostre zapalenie trzustki – obserwowane w pojedynczych przypadkach, wymagające szczególnej uwagi lekarskiej.¹⁶

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷

Dane kontaktowe:¹⁸

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹