Działania niepożądane
Lekoklar 125 mg/5 ml

Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Działania te mają zazwyczaj łagodne nasilenie i są zgodne z charakterystyką antybiotyków makrolidowych. Wśród innych często obserwowanych działań niepożądanych znajdują się zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, nerwowość), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drżenia), skórne (wysypka, nadmierne pocenie się) oraz zaburzenia wątroby i nerek, które wymagają monitorowania parametrów laboratoryjnych, takich jak ALT, AST, bilirubina, GGTP, kreatynina, mocznik, morfologia krwi oraz parametry krzepnięcia (INR, czas protrombinowy). Specyficzne dla zawiesiny doustnej działania niepożądane to nerwowość, wysypka grudkowo-plamista oraz zakażenia.

Działania niepożądane leku Lekoklar

Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar 125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml) może powodować szereg działań niepożądanych, które należy znać i monitorować w trakcie leczenia pacjentów. Niniejszy artykuł szczegółowo opisuje profil bezpieczeństwa tego antybiotyku makrolidowego z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych zaburzeń.1

Profil bezpieczeństwa klarytromycyny

Najczęściej obserwowane niepożądane reakcje związane z leczeniem klarytromycyną dotyczą układu pokarmowego i obejmują: bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty i zaburzenia smaku. Objawy te zazwyczaj mają łagodne nasilenie i są zgodne z typowym profilem bezpieczeństwa antybiotyków z grupy makrolidów. Co istotne, badania kliniczne nie wykazały znaczących różnic w częstości występowania niepożądanych reakcji żołądkowo-jelitowych pomiędzy pacjentami z przebytym zakażeniem prątkami a pacjentami bez takiego zakażenia.2

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane klarytromycyny (Lekoklar) zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z następującymi definicjami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) i częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Prezentowane działania niepożądane obejmują te, których związek z klarytromycyną uznano za co najmniej możliwy.3

Działania niepożądane specyficzne dla granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej

Warto podkreślić, że niektóre działania niepożądane występują wyłącznie przy stosowaniu określonych postaci farmaceutycznych klarytromycyny. W przypadku granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Lekoklar) specyficzne działania niepożądane obejmują: nerwowość, wysypkę grudkowo-plamistą oraz zakażenie.4

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych leku Lekoklar

Układ/narząd Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zapalenie tkanki łącznej, drożdżyca, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zakażenie, zakażenie pochwy Zakażenie wymienione jest jako działanie niepożądane specyficzne dla postaci zawiesiny doustnej
Częstość nieznana Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, róża Rzekomobłoniaste zapalenie jelita może być powikłaniem antybiotykoterapii wymagającym szybkiej interwencji
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Leukopenia, neutropenia, trombocytemia, eozynofilia Zmiany w morfologii krwi mogą wymagać monitorowania parametrów hematologicznych
Częstość nieznana Agranulocytoza, małopłytkowość Ciężkie powikłania hematologiczne mogące prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji lub krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Reakcja rzekomoanafilaktyczna, nadwrażliwość Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, pokrzywką
Częstość nieznana Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy Stanowią poważne powikłania wymagające natychmiastowej pomocy medycznej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niezbyt często Jadłowstręt, zmniejszony apetyt Mogą prowadzić do utraty masy ciała i pogorszenia stanu odżywienia
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność Może znacząco wpływać na jakość życia pacjenta
Niezbyt często Lęk, nerwowość Nerwowość jest działaniem niepożądanym specyficznym dla zawiesiny doustnej
Częstość nieznana Zaburzenia psychotyczne, stan splątania, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy, nieprawidłowe sny, mania Poważne zaburzenia psychiczne wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia układu nerwowego Często Zaburzenia smaku, ból głowy Zaburzenia smaku mogą wpływać na przyjmowanie pokarmów i compliance
Niezbyt często Utrata świadomości, dyskineza, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność, drżenia Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie, zdolność prowadzenia pojazdów
Częstość nieznana Drgawki, brak smaku, zaburzenia węchu, brak węchu, parestezje Drgawki wymagają natychmiastowego przerwania terapii
Zaburzenia oka Częstość nieznana Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie Mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjenta w codziennych czynnościach
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zaburzenia słuchu, szumy uszne Wpływają na równowagę i mogą zwiększać ryzyko upadków
Częstość nieznana Głuchota Może być trwałym powikłaniem wymagającym natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia serca Niezbyt często Zatrzymanie akcji serca, migotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT w EKG, skurcze dodatkowe, kołatanie serca Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko poważnych arytmii
Częstość nieznana Zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór Zagrażające życiu arytmie wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia naczyniowe Często Rozszerzenie naczyń krwionośnych Może prowadzić do spadków ciśnienia i zawrotów głowy
Częstość nieznana Krwotok Wymaga natychmiastowej oceny i leczenia
Zaburzenia układu oddechowego Niezbyt często Astma, krwawienie z nosa, zator płuc Zator płuc stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
Zaburzenia żołądka i jelit Często Biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, ból brzucha Najczęstsze działania niepożądane antybiotyków makrolidowych
Niezbyt często Zapalenie przełyku, choroba refluksowa przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, rozdęcie brzucha, zaparcie, suchość w jamie ustnej, odbijanie się, wzdęcia z oddawaniem gazów, ból odbytu Różnorodne problemy żołądkowo-jelitowe mogą wpływać na komfort i compliance pacjenta
Częstość nieznana Ostre zapalenie trzustki, odbarwienie języka, odbarwienie zębów Zapalenie trzustki jest poważnym powikłaniem wymagającym hospitalizacji
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Wskazują na potrzebę monitorowania parametrów wątrobowych
Niezbyt często Cholestaza, zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Wymagają monitorowania biochemicznych parametrów wątrobowych
Częstość nieznana Niewydolność wątroby, żółtaczka wątrobowokomórkowa Stanowią zagrażające życiu powikłania hepatologiczne
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Wysypka, nadmierne pocenie się Częste dermatologiczne działania niepożądane
Niezbyt często Pęcherzowe zapalenie skóry, świąd, pokrzywka, wysypka grudkowo-plamista Wysypka grudkowo-plamista jest specyficzna dla postaci zawiesiny doustnej
Częstość nieznana Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), np.: ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), trądzik Ciężkie reakcje skórne mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Niezbyt często Kurcze mięśni, sztywność mięśniowo-szkieletowa, ból mięśni Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta
Częstość nieznana Rabdomioliza, miopatia Rabdomioliza może prowadzić do ostrej niewydolności nerek
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi Wskazują na potrzebę monitorowania parametrów nerkowych
Częstość nieznana Niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek Poważne powikłania nefrologiczne wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia ogólne Bardzo często Zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia Dotyczy postaci do podania pozajelitowego
Często Ból w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia Dotyczy postaci do podania pozajelitowego
Niezbyt często Złe samopoczucie, gorączka, astenia, ból w klatce piersiowej, dreszcze, zmęczenie Objawy ogólnoustrojowe wpływające na komfort pacjenta
Badania diagnostyczne Niezbyt często Nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi Zmiany parametrów laboratoryjnych wymagające monitorowania
Częstość nieznana Zwiększenie wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowe zabarwienie moczu Zaburzenia parametrów krzepnięcia mogą zwiększać ryzyko krwawień

Szczególna uwaga dotycząca bezpieczeństwa

Przy stosowaniu leku Lekoklar szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane o częstości nieznanej, które nie mogą być określone na podstawie dostępnych danych. Działania te są zgłaszane dobrowolnie i pochodzą z populacji o nieokreślonej wielkości, co utrudnia wiarygodne oszacowanie ich częstości i ustalenie bezpośredniego związku przyczynowego z przyjmowaniem preparatu klarytromycyny. Szacuje się, że liczba pacjentów przyjmujących klarytromycynę codziennie przekracza miliard.5

Działania zagrażające życiu

Wśród działań niepożądanych leku Lekoklar znajdują się potencjalnie zagrażające życiu powikłania, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej:

  • Ciężkie reakcje skórne (SCAR) – w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) czy zespół DRESS, które charakteryzują się rozległymi zmianami skórnymi i mogą prowadzić do niewydolności wielonarządowej6
  • Zaburzenia rytmu serca – szczególnie torsade de pointes, częstoskurcz komorowy i migotanie komór, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia7
  • Rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych, który może prowadzić do ostrej niewydolności nerek8
  • Niewydolność wątroby – ciężkie uszkodzenie funkcji wątroby wymagające natychmiastowego przerwania terapii9
  • Reakcje anafilaktyczne – nagłe, uogólnione reakcje alergiczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego10

Monitorowanie bezpieczeństwa

Przy stosowaniu leku Lekoklar zaleca się regularną ocenę parametrów laboratoryjnych, szczególnie u pacjentów z długotrwałą terapią lub z czynnikami ryzyka zaburzeń wątrobowych i nerkowych. Monitoring powinien obejmować:

  1. Parametry wątrobowe (ALT, AST, bilirubina, GGTP)
  2. Parametry nerkowe (kreatynina, mocznik)
  3. Morfologię krwi (ze szczególnym uwzględnieniem leukocytów i płytek krwi)
  4. Parametry krzepnięcia (INR, czas protrombinowy) u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe

W przypadku wystąpienia objawów takich jak świąd, żółtaczka, ciemny mocz, odbarwiony stolec czy ból w prawym podżebrzu, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i przeprowadzić kompleksową diagnostykę w kierunku uszkodzenia wątroby.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl