Działania niepożądane leku Adimuplan

Adimuplan (sytagliptyna) jest lekiem przeciwcukrzycowym dostępnym w tabletkach powlekanych w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego terapię. Niniejsze opracowanie przedstawia kompleksową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie stosowania sytagliptyny raportowano wystąpienie ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym ryzykiem związanym z terapią jest hipoglikemia, której częstość występowania wzrasta przy stosowaniu leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%).²

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane sytagliptyny sklasyfikowano według układów i narządów z określeniem częstości ich występowania. Przyjęto następujące kategorie częstości:³

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych sytagliptyny w monoterapii oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego Adimuplan do obrotu.⁴

Działania niepożądane szczególnego zainteresowania

Zaburzenia trzustkowe

Wśród poważnych działań niepożądanych sytagliptyny szczególne obawy budzą przypadki zapalenia trzustki, w tym formy martwiczej i krwotocznej, które mogą prowadzić do zgonu. Dokładna częstość występowania tych powikłań nie została określona, jednak klinicyści powinni zachować czujność w przypadku objawów sugerujących zapalenie trzustki u pacjentów przyjmujących Adimuplan.⁵

Reakcje nadwrażliwości

Obserwowano różnorodne reakcje nadwrażliwości, włącznie z odpowiedziami anafilaktycznymi. Dodatkowo raportowano przypadki obrzęku naczynioruchowego, co może stanowić zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.⁶

Zaburzenia skórne

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry na szczególną uwagę zasługują ciężkie powikłania, takie jak złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Chociaż występują one z nieznaną częstotliwością, stanowią potencjalnie zagrażające życiu reakcje polekowe, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.⁷

Hipoglikemia

Hipoglikemia jest często występującym działaniem niepożądanym podczas stosowania sytagliptyny, szczególnie w terapii skojarzonej. Częstość jej występowania wzrasta znacząco przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. W terapii skojarzonej z sulfonylomocznikiem i metforminą hipoglikemia występuje bardzo często.⁸

Dodatkowe informacje o bezpieczeństwie

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Częstość występowania niektórych działań niepożądanych wzrasta, gdy sytagliptyna jest stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Oprócz zwiększonego ryzyka hipoglikemii, obserwowano również:⁹

• W skojarzeniu z insuliną (z metforminą lub bez niej): grypę (często), suchość w jamie ustnej (niezbyt często)¹⁰
• W skojarzeniu z metforminą: nudności i wymioty (często), wzdęcia (często), senność i biegunkę (niezbyt często)¹¹
• W skojarzeniu z pioglitazonem: wzdęcia (często), obrzęki obwodowe (często)¹²
• W skojarzeniu z sulfonylomocznikiem i metforminą: zaparcia (często)¹³

Działania niezwiązane z leczeniem

Niezależnie od związku przyczynowego z produktem leczniczym, u pacjentów leczonych sytagliptyną z częstością co najmniej 5% obserwowano zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła.¹⁴

Dodatkowo z częstością większą o ponad 0,5% w porównaniu z grupą kontrolną (choć poniżej 5%) raportowano: zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.¹⁵

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne sytagliptyny przeprowadzone w populacji pediatrycznej w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2 wykazały, że profil działań niepożądanych jest porównywalny do obserwowanego u dorosłych. Nie stwierdzono specyficznych zagrożeń dla tej grupy wiekowej.¹⁶

Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

W badaniu TECOS, oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.¹⁷

Wyniki badania wykazały, że:¹⁸

• Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do grupy placebo
• Wśród pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik na początku badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo¹⁹
• U pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika na początku badania, częstość ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie sytagliptyny i 0,7% w grupie placebo²⁰
• Częstość obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie sytagliptyny i 0,2% w grupie placebo²¹

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²²

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.²³