Działania niepożądane
Pabi-Dexamethason 20 mg

Deksametazon, substancja czynna produktu leczniczego PABI-DEXAMETHASON (20 mg tabletki), jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Ryzyko działań niepożądanych jest ściśle związane z dawką, czasem trwania terapii oraz porą podania. Krótkotrwałe stosowanie (dni/tygodnie) może powodować przyrost masy ciała, zaburzenia psychologiczne, nietolerancję glukozy oraz przejściową niedoczynność kory nadnerczy. Długotrwała terapia (miesiące/lata) wiąże się z poważniejszymi powikłaniami, takimi jak otyłość brzuszna, atrofia mięśni, osteoporoza, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz długotrwała niewydolność nadnerczy, która może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu leczenia. Zmiany psychiczne obejmują euforię, depresję, reakcje psychotyczne i skłonności samobójcze, częściej przy wyższych dawkach. Deksametazon może maskować objawy infekcji, co utrudnia diagnostykę i zwiększa ryzyko powikłań zakaźnych.

Pobierz ChPL PDF Pabi-Dexamethason – Tabletki – 20 mg
  1. Działania niepożądane deksametazonu
    1. Profil bezpieczeństwa ogólny
    2. Szczególne działania niepożądane
    3. Niedoczynność kory nadnerczy
    4. Zaburzenia psychiczne
    5. Maskowanie zakażeń
    6. Powikłania żołądkowo-jelitowe
    7. Powikłania sercowo-naczyniowe
    8. Wpływ na wzrost u dzieci
    9. Osoby w podeszłym wieku
  2. Tabela działań niepożądanych deksametazonu
  3. Zespół odstawienia steroidów
  4. Monitorowanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. chłoniak nieziarniczy
  2. choroba Hodgkina
  3. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  4. ostra białaczka limfoblastyczna
  5. pęcherzyca zwykła
  6. przerzutowy ucisk rdzenia kręgowego
  7. szpiczak mnogi
  8. wymioty wywołane przez cytostatyki
  9. zapalenie mięśni
Substancja czynna
  1. deksametazon
Kategoria leku
  1. glikokortykosteroidy
  2. leki immunosupresyjne
  3. leki przeciwnowotworowe (w skojarzeniu)
  4. leki przeciwwymiotne (w skojarzeniu)

Działania niepożądane deksametazonu

Produkt leczniczy PABI-DEXAMETHASON (20 mg, tabletki) zawiera jako substancję czynną deksametazon, który należy do grupy glikokortykosteroidów o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Jak każdy lek, deksametazon może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Częstość występowania działań niepożądanych jest ściśle skorelowana z siłą działania substancji, dawką, porą podania oraz czasem trwania terapii.1

Profil bezpieczeństwa ogólny

Podczas krótkotrwałego stosowania deksametazonu zgodnie z zalecanym dawkowaniem i przy dokładnej obserwacji pacjenta, ryzyko wystąpienia skutków ubocznych jest stosunkowo niskie. Typowe działania niepożądane krótkotrwałej terapii (dni/tygodnie) obejmują: przyrost masy ciała, zaburzenia psychologiczne, nietolerancję glukozy oraz przejściową niedoczynność kory nadnerczy.2

Długotrwałe leczenie deksametazonem (miesiące/lata) prowadzi zazwyczaj do poważniejszych konsekwencji, takich jak: otyłość brzuszna, wrażliwość skórna, atrofia mięśni, osteoporoza, zahamowanie wzrostu oraz długotrwała niewydolność nadnerczy.3

Szczególne działania niepożądane

Niedoczynność kory nadnerczy

Niedoczynność kory nadnerczy spowodowana leczeniem deksametazonem może utrzymywać się przez wiele miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet ponad rok od zakończenia terapii. Czas utrzymywania się tego stanu zależy od dawki i czasu trwania leczenia.4

Zaburzenia psychiczne

Zmiany psychologiczne występujące podczas terapii deksametazonem mogą przyjmować różne formy. Najczęstszym zaburzeniem jest euforia, jednak mogą także wystąpić depresja, reakcje psychotyczne i skłonności samobójcze. Zaburzenia te mogą mieć poważny charakter i zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia leczenia. Występują częściej przy wyższych dawkach. Większość tych problemów ustępuje po zmniejszeniu dawki lub zakończeniu terapii.5

Maskowanie zakażeń

Leczenie deksametazonem może maskować objawy infekcji – zarówno istniejących, jak i rozwijających się. Utrudnia to postawienie prawidłowej diagnozy i zwiększa ryzyko rozwoju poważnych zakażeń.6

Powikłania żołądkowo-jelitowe

Deksametazon może zwiększać ryzyko perforacji jelita grubego, szczególnie w przypadkach ciężkiego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego zagrożonego perforacją, zapalenia uchyłków lub u pacjentów po operacyjnym zespoleniu jelit. Należy zwrócić uwagę, że u pacjentów przyjmujących wysokie dawki glikokortykosteroidów objawy podrażnienia otrzewnej po perforacji żołądkowo-jelitowej mogą być niewidoczne lub zamaskowane.7

Powikłania sercowo-naczyniowe

U pacjentów leczonych deksametazonem może dojść do bradykardii oraz zaostrzenia poważnej niewydolności serca i nieuregulowanego nadciśnienia. Szczególną ostrożność należy zachować u osób po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego, ze względu na ryzyko pęknięcia ściany serca.8

Wpływ na wzrost u dzieci

Deksametazon powoduje zależne od dawki zahamowanie wzrostu u niemowląt, dzieci i nastolatków. Może prowadzić do wcześniejszego zamykania nasad kości, co w niektórych przypadkach jest procesem nieodwracalnym.9

Osoby w podeszłym wieku

Działania niepożądane deksametazonu mogą mieć szczególnie poważne konsekwencje u osób starszych. U pacjentów geriatrycznych obserwowano przede wszystkim: osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię, cukrzycę, zwiększoną podatność na infekcje oraz atrofię skóry.10

Tabela działań niepożądanych deksametazonu

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na infekcje, maskowanie objawów zakażeń Częstość nieznana Mogą wystąpić posocznica, gruźlica, zaostrzenie infekcji oka, ospa wietrzna, odra, zakażenia grzybicze i wirusowe, infekcje oportunistyczne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zmiany w obrazie krwi Częstość nieznana Obejmują leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, nadkrwistość i zaburzenia krzepliwości
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne, immunosupresja Częstość nieznana Mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, osłabienie naturalnej odpowiedzi immunologicznej
Zaburzenia endokrynologiczne Hamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespół Cushinga Częstość nieznana Charakterystyczna twarz księżycowata, hiperwolemia, otyłość brzuszna, wtórna niewydolność nadnerczy i przysadki, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia miesiączkowania, hirsutyzm
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, metaboliczne Częstość nieznana Przyrost masy ciała, ujemny bilans białkowy i wapniowy, zwiększony apetyt, retencja sodu i wody, utrata potasu, alkaloza hipokaliemiczna, nietolerancja węglowodanów, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia
Zaburzenia psychiczne Zmiany nastroju i zachowania Częstość nieznana Uzależnienie psychiczne, depresja, bezsenność, zaostrzenie schizofrenii, choroba psychiczna, euforia, psychoza
Zaburzenia układu nerwowego Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, drgawki Częstość nieznana Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (częściej u dzieci), ujawnienie latentnej epilepsji, nasilenie ataków padaczkowych, zawroty głowy, bóle głowy
Zaburzenia oka Jaskra, zaćma, inne powikłania oczne Częstość nieznana Podwyższone ciśnienie śródgałkowe, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, zaćma (głównie podtorebkowa tylna), atrofia rogówki i twardówki, nasilenie infekcji oka, centralna retinopatia surowicza, nieostre widzenie
Zaburzenia serca Powikłania kardiologiczne Częstość nieznana Pęknięcie mięśnia sercowego po niedawnym zawale, zastoinowa niewydolność serca, dekompensacja serca
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe Częstość nieznana Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń, nasilona miażdżyca, zwiększone ryzyko zakrzepicy i choroby zakrzepowo-zatorowej
Zaburzenia układu oddechowego Czkawka Częstość nieznana Uporczywa czkawka
Zaburzenia żołądka i jelit Objawy dyspeptyczne, wrzody, zapalenie trzustki Częstość nieznana Dyspepsja, wzdęcia brzucha, wrzody żołądka z ryzykiem perforacji i krwawienia, ostre zapalenie trzustki, zapalenie przełyku, drożdżyca przełyku, gazy jelitowe, nudności, wymioty
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zmiany skórne Częstość nieznana Hipertrichoza, atrofia skóry, teleangiektazja, rozstępy, rumień, trądzik steroidowy, wybroczyny, reakcje alergiczne skórne, wypadanie włosów, zaburzenia pigmentacji, zwiększona podatność na siniaczenie
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Osteoporoza, miopatia, zaburzenia wzrostu Częstość nieznana Przedwczesne zamknięcie nasad kości, osteoporoza, złamania kręgosłupa i kości długich, martwica kości udowej i ramiennej, naderwania ścięgien, miopatia mięśni proksymalnych, osłabienie i utrata masy mięśniowej
Zaburzenia układu rozrodczego Impotencja Częstość nieznana Zaburzenia funkcji seksualnych
Zaburzenia ogólne Osłabienie odporności, złe samopoczucie, zespół odstawienia Częstość nieznana Osłabiona reakcja na szczepienia i testy skórne, wolniejsze gojenie ran, dyskomfort, złe samopoczucie. Zespół odstawienia po zbyt szybkim zmniejszeniu dawki może prowadzić do: gorączki, bólu mięśni i stawów, zapalenia błon śluzowych, zmian skórnych, utraty masy ciała, a nawet ostrej niewydolności nadnerczy, niedociśnienia i śmierci

Zespół odstawienia steroidów

Zespół odstawienia steroidów jest poważnym powikłaniem, które może wystąpić przy zbyt szybkim zmniejszaniu dawki kortykosteroidów po długotrwałym leczeniu. Może prowadzić do ostrej niedoczynności nadnerczy, niedociśnienia, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Typowe objawy zespołu odstawienia obejmują: gorączkę, bóle mięśni i stawów, nieżyt nosa, zapalenie spojówek, bolesne i swędzące guzki skórne oraz utratę masy ciała.11

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12

Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
tel.: +48 22 40 21 301
fax: +48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl13

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.14

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl