Właściwości farmakokinetyczne nebiwololu

Nebiwolol jest lipofilnym, kardioselektywnym lekiem blokującym receptory beta-adrenergiczne, pozbawionym wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i działania stabilizującego błonę komórkową (l-enancjomer). Wywiera również działanie rozszerzające naczynia krwionośne za pośrednictwem tlenku azotu (d-enancjomer).¹

Wchłanianie

Oba enancjomery nebiwololu charakteryzują się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Warto podkreślić, że pokarm nie wpływa na proces wchłaniania nebiwololu, co pozwala na przyjmowanie leku zarówno w trakcie posiłków, jak i niezależnie od nich.²

Dystrybucja

W osoczu oba enancjomery nebiwololu wiążą się głównie z albuminami. Stopień wiązania z białkami osocza jest bardzo wysoki i wynosi 98,1% dla nebiwololu SRRR oraz 97,9% dla nebiwololu RSSS. Objętość dystrybucji nebiwololu mieści się w zakresie od 10,1 do 39,4 l/kg, co świadczy o jego dobrej penetracji do tkanek.³

Metabolizm

Nebiwolol podlega intensywnemu metabolizmowi w organizmie. Proces metaboliczny obejmuje kilka szlaków:⁴

• Alicykliczną i aromatyczną hydroksylację
• N-dealkilację
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym
• Tworzenie glukuronidów hydroksymetabolitów

Szczególnie istotnym procesem jest aromatyczna hydroksylacja nebiwololu, która podlega genetycznemu polimorfizmowi procesów oksydacyjnych zależnych od enzymu CYP2D6. Ten polimorfizm ma znaczący wpływ na farmakokinetykę leku.⁵

Biodostępność nebiwololu po podaniu doustnym wykazuje znaczące różnice w zależności od szybkości metabolizmu pacjenta i wynosi około 12% u osób z szybkim metabolizmem, natomiast u osób z wolnym metabolizmem jest niemal całkowita. W stanie stacjonarnym, przy zastosowaniu takich samych dawek, maksymalne stężenie niezmienionego nebiwololu w osoczu jest około 23 razy większe u pacjentów słabo metabolizujących w porównaniu z pacjentami o szybkim metabolizmie. Różnica maksymalnego stężenia w osoczu pomiędzy obiema grupami pacjentów z uwzględnieniem postaci niezmienionej oraz czynnych metabolitów leku jest mniejsza i wynosi od 1,3 do 1,4 raza.⁶

Ze względu na różnice w szybkości metabolizmu, dawkowanie leku Nebivor powinno być zawsze ustalane indywidualnie. Pacjenci ze słabym metabolizmem mogą wymagać stosowania mniejszych dawek. Ponadto, dostosowanie dawki jest konieczne również w następujących grupach pacjentów:⁷

• Pacjenci w wieku powyżej 65 lat
• Pacjenci z niewydolnością nerek
• Pacjenci z niewydolnością wątroby

Okres półtrwania

Okres półtrwania w fazie eliminacji wykazuje znaczące różnice w zależności od profilu metabolicznego pacjenta:⁸

U osób z szybkim metabolizmem stężenie enancjomeru RSSS w osoczu jest nieco większe od stężenia enancjomeru SRRR, przy czym różnica ta jest bardziej wyraźna u osób wolno metabolizujących.⁹

Okres półtrwania hydroksymetabolitów obu enancjomerów u osób z szybkim metabolizmem wynosi średnio 24 godziny, natomiast u osób z wolnym metabolizmem jest on około dwa razy dłuższy.¹⁰

Stan stacjonarny i liniowość farmakokinetyki

U większości pacjentów (szybko metabolizujących) stan stacjonarny stężenia leku w osoczu jest osiągany w ciągu 24 godzin dla nebiwololu, natomiast dla hydroksymetabolitów proces ten wymaga kilku dni. Stężenia nebiwololu w osoczu są proporcjonalne do dawki w szerokim zakresie od 1 do 30 mg, co świadczy o liniowej farmakokinetyce leku. Istotne jest również, że wiek pacjenta nie wpływa na farmakokinetykę nebiwololu.¹¹

Eliminacja

Nebiwolol podlega procesom eliminacji poprzez dwie główne drogi:¹²

• Wydalanie nerkowe – w ciągu tygodnia od podania preparatu 38% dawki ulega wydaleniu z moczem
• Wydalanie z kałem – 48% dawki jest eliminowane tą drogą w ciągu tygodnia od podania

Warto podkreślić, że mniej niż 0,5% podanej dawki nebiwololu wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej, co potwierdza intensywny metabolizm leku przed eliminacją.¹³