delecja 13q14
Delecja 13q14 to aberracja chromosomowa polegająca na utracie fragmentu długiego ramienia chromosomu 13 w regionie q14. Jest to jedna z najczęstszych zmian cytogenetycznych występujących w przewlekłej białaczce limfocytowej (CLL), obserwowana u około 50-60% pacjentów z tym schorzeniem.
Region 13q14 zawiera kilka ważnych genów supresorowych nowotworów, w tym mikroRNA miR-15a i miR-16-1, które regulują ekspresję białka antyapoptotycznego BCL2. Utrata tych genów prowadzi do nadekspresji BCL2, co skutkuje zahamowaniem apoptozy i niekontrolowanym namnażaniem limfocytów B.
Delecja 13q14 jako izolowana zmiana jest zwykle związana z łagodniejszym przebiegiem przewlekłej białaczki limfocytowej i lepszym rokowaniem w porównaniu z innymi aberracjami chromosomowymi, takimi jak delecja 17p czy 11q. Pacjenci z tą zmianą często mają dłuższy czas do rozpoczęcia leczenia i dłuższe całkowite przeżycie.
Oprócz CLL, delecja 13q14 występuje również w innych nowotworach hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi, oraz w niektórych guzach litych. Badanie tej aberracji ma istotne znaczenie diagnostyczne i prognostyczne, a jej wykrywanie stanowi standard w diagnostyce cytogenetycznej i molekularnej nowotworów układu krwiotwórczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka limfocytowa – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) to klonalna ekspansja dojrzałych limfocytów B CD5+CD23+ z niską ekspresją powierzchniowych immunoglobulin (IgM/IgD) i pojedynczego łańcucha lekkiego. Patogeneza obejmuje liczne aberracje genetyczne, w tym delecję 13q14 (50-60% pacjentów) z utratą miR-15a i miR-16-1 prowadzącą do nadekspresji BCL2, delecję 11q22-q23 (12-18%) obejmującą gen ATM, delecję 17p13 (5-10%) z utratą TP53 oraz trisomię chromosomu 12 (11-16%). Mutacje somatyczne w genach NOTCH1, SF3B1, BIRC3 i MYD88 wpływają na przebieg choroby. PBL jest chorobą zależną od sygnalizacji BCR, z kluczową rolą kinazy tyrozynowej Brutona (BTK), PI3K i SYK. Podział na U-CLL (niezmutowane IGHV, gorsze rokowanie) i M-CLL (zmutowane IGHV) ma znaczenie prognostyczne. Mikrośrodowisko tkankowe, zwłaszcza w węzłach chłonnych i szpiku, wspiera proliferację i przeżycie komórek PBL poprzez interakcje z limfocytami T, komórkami podścieliska i dendrytycznymi oraz sygnalizację TNF i BCR.
chłoniak rozlany z dużych komórek B, delecja 13q14, ekspresja genów, ibrutynib, inhibitor BCL-2, inhibitor proteasomu, kinaza 3-fosfatydyloinozytolu, kinaza tyrozynowa Brutona, krwiotwórcze komórki macierzyste, mikroRNA, mikrośrodowisko, monoklonalna limfocytoza B-komórkowa, oksydacja kwasów tłuszczowych, przewlekła białaczka limfocytowa, punkt kontrolny immunologiczny, receptor limfocytów B, sekwencjonowanie całego eksonu, sekwencjonowanie całego genomu, sekwencjonowanie następnej generacji, transformacja Richtera, trisomia chromosomu 12, wenetoklaks, zmiany epigenetyczne