Przedawkowanie
APAP ból i gorączka 500 mg
Przedawkowanie paracetamolu stanowi istotne zagrożenie hepatotoksyczne, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak przewlekłe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca), nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu związany z zaburzeniami łaknienia, mukowiscydozą, zakażeniem HIV, niedożywieniem lub wyniszczeniem. Uszkodzenie wątroby może wystąpić już po jednorazowej dawce 10 g paracetamolu u osób dorosłych, a u pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka dawka toksyczna może wynosić 5 g (10-krotność dawki terapeutycznej 500 mg). Przebieg zatrucia jest wielofazowy: w fazie wczesnej (0-24 h) dominują objawy niespecyficzne (nudności, wymioty, ból brzucha), w fazie pośredniej (12-48 h) pojawiają się biochemiczne cechy uszkodzenia wątroby (wzrost AspAT, AlAT, LDH, bilirubiny, wydłużenie czasu protrombinowego) oraz kwasica metaboliczna, a w fazie późnej (>48 h) rozwija się ciężka niewydolność wątroby z encefalopatią, krwotokami, hipoglikemią i obrzękiem mózgu, co może prowadzić do zgonu.
Przedawkowanie paracetamolu w produkcie APAP ból i gorączka
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, które może prowadzić do zgonu. Szczególnie narażone są osoby w podeszłym wieku, młodzież, pacjenci z chorobami wątroby, przewlekłym alkoholizmem oraz z chronicznym niedożywieniem. Hepatotoksyczność paracetamolu może wystąpić już przy przyjęciu dawek znacznie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną.1
Dawki toksyczne i mechanizm uszkodzenia wątroby
U osób dorosłych uszkodzenie wątroby może wystąpić po przyjęciu jednorazowej dawki 10 g paracetamolu lub więcej. Należy jednak zaznaczyć, że już dawka 5 g może spowodować hepatotoksyczność u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka, co stanowi jedynie 10-krotność dawki terapeutycznej zawartej w jednej tabletce produktu APAP ból i gorączka (500 mg).2
Czynniki ryzyka hepatotoksyczności
Szczególnie narażeni na uszkodzenie wątroby przy niższych dawkach paracetamolu są pacjenci z następującymi czynnikami ryzyka:
- Długotrwałe przyjmowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, takich jak: karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca
- Regularne nadużywanie alkoholu
- Możliwy niedobór glutationu, występujący u pacjentów z:
- Zaburzeniami łaknienia
- Mukowiscydozą
- Zakażeniem wirusem HIV
- Niedożywieniem lub wyniszczeniem
3
Dynamika objawów przedawkowania
Objawy przedawkowania paracetamolu rozwijają się w charakterystycznym schemacie czasowym, co ma istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne. Zatrucie paracetamolem przebiega wielofazowo, z objawami pojawiającymi się w określonym porządku chronologicznym.4
| Faza czasowa | Objawy kliniczne | Zmiany biochemiczne | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 0-24 godziny (faza wczesna) |
|
Mogą nie występować istotne zmiany biochemiczne | Objawy mogą być niecharakterystyczne i nie odzwierciedlać stopnia przedawkowania |
| 12-48 godzin (faza pośrednia) |
|
|
Kluczowy okres dla rozpoznania uszkodzenia wątroby |
| Powyżej 48 godzin (faza późna) |
|
Pogłębiające się zaburzenia funkcji wątroby i innych narządów | Może wystąpić ostra niewydolność nerek nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby |
5
Powikłania przedawkowania
Przedawkowanie paracetamolu prowadzi do szeregu poważnych powikłań narządowych:
- Powikłania nefrologiczne: ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalików, objawiająca się bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem – może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby
- Powikłania kardiologiczne: zaburzenia rytmu serca
- Powikłania gastroenterologiczne: zapalenie trzustki
6
Postępowanie przy przedawkowaniu
W przypadku przedawkowania paracetamolu konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego. Nawet przy braku wczesnych objawów lub ich niewielkim nasileniu pacjent powinien zostać bezzwłocznie skierowany do szpitala. Postępowanie terapeutyczne w zatruciu paracetamolem powinno być prowadzone zgodnie z aktualnymi wytycznymi i obejmuje następujące działania:7
- Dekontaminacja przewodu pokarmowego: podanie węgla aktywnego, jeśli od przedawkowania nie upłynęła więcej niż godzina
- Diagnostyka laboratoryjna: oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od spożycia (wcześniejsze pomiary są niewiarygodne)
- Leczenie swoiste:
- N-acetylocysteina (antidotum) – może być stosowana do 24 godzin po spożyciu paracetamolu, ale jest najbardziej skuteczna w ciągu pierwszych 8 godzin; powinna być podawana dożylnie według ustalonego schematu dawkowania
- Metionina – alternatywa dla N-acetylocysteiny, możliwa do zastosowania doustnie w przypadku braku wymiotów i dużej odległości do szpitala
- Leczenie wspomagające:
- Monitorowanie gospodarki elektrolitowej przy stosowaniu wysokich dawek wodorowęglanu sodu
- Postępowanie w przypadku hipernatremii wywołanej dużymi dawkami wodorowęglanu sodu
8
Należy zaznaczyć, że stosowanie wysokich dawek wodorowęglanu sodu może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe (odbijanie, nudności) oraz zaburzenia elektrolitowe. Pacjent powinien być ściśle monitorowany pod kątem gospodarki elektrolitowej, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka hipernatremii.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania