Właściwości farmakokinetyczne
Vellofent 533 mcg

Właściwości farmakokinetyczne leku Vellofent

Fentanyl – substancja czynna produktu leczniczego Vellofent, charakteryzuje się silnymi właściwościami lipofilnymi, co warunkuje jego szybkie wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej. Jednocześnie wchłanianie z przewodu pokarmowego przebiega znacznie wolniej. Podanie doustne wiąże się ze znaczącym metabolizmem pierwszego przejścia przez wątrobę i jelita, przy czym powstałe metabolity nie wykazują działania leczniczego charakterystycznego dla fentanylu.¹

Produkt Vellofent został opracowany z zastosowaniem specjalnej technologii, umożliwiającej szybkie uwalnianie fentanylu z tabletki, co zwiększa zarówno szybkość, jak i ilość fentanylu wchłanianego przez błonę śluzową jamy ustnej. Choć biodostępność bezwzględna produktu Vellofent nie została zbadana w bezpośrednich badaniach, szacuje się, że wynosi ona około 70%.²

Właściwości wchłaniania

Po podaniu tabletek podjęzykowych Vellofent w dawkach od 133 do 800 μg, średnie maksymalne stężenie fentanylu w osoczu (Cmax) waha się w zakresie od 360 do 2070 pg/ml. Stężenie maksymalne jest osiągane po upływie 50-90 minut od momentu podania leku.³

Dystrybucja leku

Ze względu na silne właściwości lipofilne, fentanyl wykazuje dobrą penetrację do przestrzeni pozanaczyniowej i charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji. Po podaniu podjęzykowym produktu Vellofent, proces dystrybucji fentanylu przebiega dwufazowo:

• Faza pierwsza – szybka dystrybucja początkowa, charakteryzująca się osiągnięciem równowagi stężeń pomiędzy osoczem a tkankami o wysokim przepływie naczyniowym (mózg, serce i płuca)⁴
• Faza druga – redystrybucja między kompartmentem tkanek głębokich (mięśnie i tkanka tłuszczowa) a osoczem⁵

Fentanyl w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – wskaźnik wiązania wynosi 80-85%. Głównym białkiem odpowiedzialnym za wiązanie jest alfa-1 kwaśna glikoproteina, chociaż w procesie tym uczestniczą również albumina i lipoproteiny. W warunkach kwasicy organizmu dochodzi do zwiększenia frakcji wolnego, niezwiązanego fentanylu.⁶

Metabolizm i eliminacja

Metabolizm fentanylu odbywa się głównie w wątrobie oraz błonie śluzowej jelit, gdzie przy udziale enzymu CYP3A4 z cytochromu P450 dochodzi do przekształcenia fentanylu do norfentanylu. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały aktywności farmakologicznej tego metabolitu.⁷

Ponad 90% podanej dawki fentanylu ulega biotransformacji do nieczynnych metabolitów – N-dealkilowanych i hydroksylowanych pochodnych.⁸

W przypadku podania dożylnego fentanylu, mniej niż 7% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem, a jedynie około 1% w niezmienionej formie z kałem. Metabolity fentanylu są wydalane głównie przez nerki z moczem, przy czym wydalanie z kałem odgrywa mniejszą rolę w procesie eliminacji.⁹

Końcowa faza eliminacji fentanylu stanowi wynik procesu redystrybucji pomiędzy osoczem a kompartmentem tkanek głębokich. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji po podaniu produktu Vellofent wynosi około 12 godzin.¹⁰

Liniowość farmakokinetyki

Dla produktu Vellofent wykazano proporcjonalność dawek w zakresie od 133 do 800 mikrogramów, co oznacza, że wzrost dawki leku powoduje proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu.¹¹

Wpływ niewydolności narządów na farmakokinetykę

Zaburzenia funkcji nerek lub wątroby mogą prowadzić do zwiększenia stężenia fentanylu w osoczu. Ponadto, u pacjentów w podeszłym wieku, w złym stanie ogólnym lub wyniszczonych może dochodzić do zmniejszenia klirensu fentanylu, co skutkuje wydłużeniem końcowego okresu półtrwania leku.¹²