Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Vellofent

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania fentanylu, substancji czynnej zawartej w tabletkach podjęzykowych Vellofent, pochodzą z szeregu badań konwencjonalnych. Badania te obejmowały ocenę farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego substancji. Dane te nie wykazały występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka.¹

Toksyczność rozwojowa i teratogenność

Przeprowadzone badania toksyczności rozwojowej na zarodkach i płodach szczurów i królików nie wykazały występowania wad rozwojowych wywołanych przez fentanyl podawany w okresie organogenezy. Jest to istotna informacja wskazująca na brak działania teratogennego substancji czynnej.²

Wpływ na płodność i wczesny rozwój zarodka

W badaniach oceniających wpływ fentanylu na płodność i wczesny rozwój zarodka, przeprowadzonych na szczurach otrzymujących duże dawki (300 µg/kg/dobę podskórnie), zaobserwowano działanie przenoszone w linii męskiej. Efekt ten jest zgodny z działaniem uspokajającym fentanylu obserwowanym w innych badaniach na zwierzętach.³

Rozwój w okresie okołoporodowym

Badania dotyczące wpływu fentanylu na rozwój szczurów w okresie okołoporodowym wykazały znaczące zmniejszenie wskaźnika przeżycia potomstwa po podaniu dawek wywołujących ciężkie działanie toksyczne u matek. Dalsze obserwacje potomstwa (F1) narażonego na działanie toksycznych dawek fentanylu podawanych matkom wykazały:⁴

• Opóźniony rozwój fizyczny – obejmujący wolniejszy przyrost masy ciała i opóźnione osiąganie kamieni milowych rozwoju fizycznego
• Opóźniony rozwój funkcji sensorycznych – w tym reakcji na bodźce zewnętrzne
• Opóźniony rozwój odruchów – dotyczący podstawowych odruchów neurologicznych
• Zmiany w zachowaniu – obejmujące aktywność ruchową i eksploracyjną

Warto podkreślić, że obserwowane działania mogły być spowodowane zarówno pośrednio – poprzez pogorszenie opieki ze strony matki i/lub zmniejszone wydzielanie mleka, jak i bezpośrednio – poprzez wpływ fentanylu na potomstwo.⁵

Potencjał rakotwórczy

Przeprowadzono dwa rodzaje badań rakotwórczości fentanylu:⁶

1. 26-tygodniowy alternatywny skórny test biologiczny na transgenicznych myszach Tg.AC
2. Dwuletnie badanie podskórnej rakotwórczości u szczurów

Wyniki żadnego z tych badań nie wskazują na potencjał onkogenny fentanylu, co oznacza brak zdolności do wywoływania nowotworów.⁷

Zmiany w tkance mózgowej

W ramach badania rakotwórczości u szczurów przeprowadzono również ocenę preparatów histologicznych mózgu. Analiza ta wykazała zmiany w tkance mózgowej u zwierząt, którym podawano duże dawki cytrynianu fentanylu. Należy jednak podkreślić, że znaczenie tych obserwacji dla ludzi pozostaje nieznane, co wymaga zachowania ostrożności w interpretacji tych wyników w kontekście klinicznym.⁸