synteza pirymidyny de novo

Synteza pirymidyny de novo to wieloetapowy proces biochemiczny, podczas którego organizm wytwarza nukleotydy pirymidynowe (uracyl, tymina, cytozyna) z prostszych związków metabolicznych. Proces ten jest kluczowy dla syntezy DNA i RNA, gdyż nukleotydy pirymidynowe stanowią niezbędne elementy budulcowe kwasów nukleinowych.

Szlak syntezy de novo pirymidyn rozpoczyna się od karbamylofosfatu i kwasu asparaginowego, które łączą się tworząc N-karbamyloasparaginian przy udziale enzymu transkarbamylazy asparaginianowej. Następnie dochodzi do cyklizacji z utworzeniem dihydroorotanu, który jest utleniany do kwasu orotowego. Kolejne etapy obejmują przyłączenie rybozo-5-fosforanu i dekarboksylację, co prowadzi do powstania monofosforanu urydyny (UMP) – pierwszego nukleotydu w szlaku.

Zaburzenia syntezy pirymidyn de novo mogą prowadzić do szeregu chorób metabolicznych, w tym kwasicy orotowej, charakteryzującej się wydalaniem nadmiernych ilości kwasu orotowego w moczu. Szlak ten jest również celem działania leków przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych, takich jak fluorouracyl czy leflunomid, które hamują kluczowe enzymy tego procesu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl