Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Escytalopram

Wpływ escytalopramu na płodność, ciążę i laktację

Escytalopram, należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest substancją powszechnie stosowaną w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych. Lekarz prowadzący terapię powinien dokładnie poinformować kobietę w ciąży lub karmiącą piersią o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem escytalopramu oraz dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka wynikającego z leczenia.^{1 2}

Wpływ na ciążę

Dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu u kobiet w ciąży są ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ tej substancji na rozrodczość. Leki zawierające escytalopram (Aciprex, Betesda, Depralin, Depralin ODT, Deprilept, Elicea, Elicea Q-Tab, Escipram, Escitalopram Actavis, Escitalopram Aurovitas, Escitalopram Bluefish, Escitalopram Genoptim, Escitalopram Grindeks, Escitalopram LEK-AM, Escitalopram Symphar, Escitil, Lenuxin, Lexapro, Mozarin, Mozarin Swift, Nexpram, Oroes, Pralex, Pramatis, Servenon, Symescital) nie powinny być stosowane podczas ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i jedynie po dokładnym rozważeniu stosunku potencjalnych zagrożeń do możliwych korzyści dla kobiety.^{3 4}

Należy poinformować pacjentkę, że w okresie ciąży należy unikać nagłego odstawienia escytalopramu.^{5 6}

Wpływ na noworodka

Jeśli kobieta kontynuuje stosowanie escytalopramu w późniejszych okresach ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, noworodek wymaga szczególnej obserwacji. U noworodków, których matki stosowały leki z grupy SSRI/SNRI w późniejszych okresach ciąży, mogą wystąpić następujące objawy:^{7 8}

• zaburzenia oddechowe
• sinica
• bezdech
• napady drgawek
• wahania ciepłoty ciała
• trudności w karmieniu
• wymioty
• hipoglikemia
• wzmożone napięcie mięśniowe
• zmniejszone napięcie mięśniowe
• hiperrefleksja
• drżenie, drżączka
• drażliwość
• letarg
• ciągły płacz
• senność
• trudności w zasypianiu

^{9 10}

Lekarz musi poinformować pacjentkę, że objawy te mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub objawami odstawiennymi. W większości przypadków powikłania pojawiają się bezpośrednio lub wkrótce (w ciągu 24 godzin) po porodzie.^{11 12}

Ryzyko nadciśnienia płucnego u noworodków

Szczególnie istotną informacją dla kobiet w ciąży jest fakt, że dane epidemiologiczne wskazują, iż stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (ang. PPHN – Persistent Pulmonary Hypertension of the Newborn). Zaobserwowano około 5 takich przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej stwierdza się 1 do 2 przypadków zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka na 1000 ciąż.^{13 14}

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem.^{15 16 17}

Wpływ na karmienie piersią

Escytalopram prawdopodobnie przenika do mleka matki. Z tego względu nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania escytalopramu.^{18 19 20}

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że cytalopram (związek chemiczny, z którego pochodzi escytalopram) może wpływać na jakość nasienia. Z opisów przypadków stosowania u ludzi niektórych leków z grupy SSRI wynika, że wpływ na jakość nasienia jest przemijający. Dotychczas nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi.^{21 22}

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Zalecenia dotyczące kobiet w ciąży

Lekarz powinien dokładnie poinformować kobietę w ciąży o następujących kwestiach związanych ze stosowaniem escytalopramu:²³

1. Escytalopram nie powinien być stosowany podczas ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.
2. Przed zastosowaniem leku należy dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do możliwych zagrożeń.
3. Nie należy nagle odstawiać leku w okresie ciąży.
4. Jeśli kobieta przyjmuje lek w trzecim trymestrze, noworodek będzie wymagał szczególnej obserwacji po urodzeniu.
5. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN).
6. Występuje zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leku w ciągu miesiąca przed porodem.

Zalecenia dotyczące kobiet karmiących piersią

Kobieta karmiąca piersią powinna zostać poinformowana, że:^{24 25}

1. Escytalopram prawdopodobnie przenika do mleka matki.
2. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania escytalopramu.

Zalecenia dotyczące płodności

W przypadku pytań o wpływ na płodność, lekarz powinien poinformować, że:^{26 27}

1. Badania na zwierzętach wykazały możliwy wpływ na jakość nasienia.
2. U ludzi ten wpływ wydaje się być przemijający.
3. Dotychczas nie zaobserwowano wpływu na płodność u ludzi.

Dzięki tym informacjom, kobieta w ciąży lub karmiąca piersią będzie mogła, wspólnie z lekarzem, podjąć świadomą decyzję dotyczącą stosowania escytalopramu, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko takiej terapii.