wolny metabolizer
Wolny metabolizer to określenie stosowane w farmakogenetyce dla osób z genetycznie uwarunkowaną obniżoną aktywnością enzymów metabolizujących leki. Osoby te posiadają warianty genów kodujących enzymy cytochromu P450 (najczęściej CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19), które powodują spowolnienie procesu biotransformacji określonych substancji leczniczych.
U wolnych metabolizerów leki metabolizowane przez dany enzym są przekształcane znacznie wolniej niż u osób z normalną aktywnością enzymatyczną. Prowadzi to do podwyższonego stężenia leku we krwi i wydłużonego czasu jego działania, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i toksyczności przy standardowych dawkach. W praktyce klinicznej u takich pacjentów często konieczna jest redukcja dawki leku o 25-50% lub wybór alternatywnego leku metabolizowanego inną drogą.
Identyfikacja statusu metabolizera ma szczególne znaczenie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna, fenytoina, niektóre leki przeciwdepresyjne czy przeciwpsychotyczne. Badania farmakogenetyczne pozwalają na personalizację terapii i optymalizację dawkowania w oparciu o indywidualny profil genetyczny pacjenta, co stanowi istotny element medycyny precyzyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Właściwości farmakokinetyczne
Gefitynib wykazuje umiarkowanie wolne wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-7 godzinach i średnią biodostępnością około 59%. Wchłanianie jest istotnie obniżone przy pH żołądka powyżej 5 (spadek ekspozycji o 47%), co należy uwzględnić w kontekście stosowania leków podnoszących pH. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~1400 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i α1-glikoproteiną. Gefitynib jest substratem P-glikoproteiny, co może wpływać na jego dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z identyfikacją pięciu metabolitów w wydzielinach i ośmiu w osoczu; główny metabolit O-desmetylogefitynib wykazuje znacznie niższą aktywność farmakologiczną. U osób z fenotypem wolnego metabolizmu CYP2D6 obserwuje się dwukrotnie wyższą ekspozycję na lek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał, z klirensem osoczowym około 500 ml/min i okresem półtrwania około 41 godzin, co prowadzi do kumulacji 2-8-krotnej przy dawkowaniu raz na dobę i osiągnięciu stanu stacjonarnego po 7-10 dawkach.
albuminy osocza, AspAT, bilirubina, biodostępność, Common Toxicity Criteria, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, EGFR, fosfataza alkaliczna, gefitynib, genotyp CYP2D6, guzy lite, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwaśna α1-glikoproteina, marskość wątroby, metabolizm tlenowy, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pH soku żołądkowego, profil farmakokinetyczny, przerzuty do wątroby, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, transport przezbłonowy, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metocard ZK 47,5 mg
Metocard ZK to preparat zawierający metoprololu bursztynian w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg, odpowiadających 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu. Tabletki zawierają peletki z kontrolowanym uwalnianiem, które zapewniają ciągłe uwalnianie leku przez około 20 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę. Metoprolol charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, jednak biodostępność wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Biodostępność tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest o 20-30% niższa niż tradycyjnych, lecz AUC pozostaje niezmienione, co wskazuje na brak klinicznie istotnej różnicy. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (5-10%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6, z istotnym wpływem polimorfizmu genetycznego, co skutkuje zmiennością farmakokinetyczną, zwłaszcza u wolnych metabolizerów (7-8% populacji). Okres półtrwania wynosi średnio 3,5 godziny (zakres 1-9 godzin), a całkowity klirens około 1 l/min.
AUC, biodostępność, biotransformacja wątrobowa, całkowity klirens, CYP2D6, cytochrom P450 2D6, dawkowanie raz na dobę, działanie beta-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, filtracja kłębkowa, klirens pozorny, marskość wątroby, metabolit, metoprololu bursztynian, okres półtrwania, otoczka polimerowa, peletki o kontrolowanym uwalnianiu, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, szybki metabolizer, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wolny metabolizer, wydalanie leku, zespolenie wrotno-żylne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pralex 5 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% oraz prawie całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnym od obecności pokarmu. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiąga po około 4 godzinach od podania wielokrotnego, a objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%), co sprzyja dobrej penetracji do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem izoenzymów CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia leku) oraz didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania escytalopramu po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Farmakokinetyka ma charakter liniowy, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu stosowania, przy dawce 10 mg/dobę stężenia w osoczu wynoszą średnio 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram racemiczny, escytalopram, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, substancja czynna, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 15 mg
Arypiprazol wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszące 3-5 godzin, z minimalnym efektem pierwszego przejścia. Substancja ulega szerokiej dystrybucji (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg mc.) i silnemu wiązaniu z białkami osocza (>99%, głównie albuminy). Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit dehydroarypiprazol stanowi około 40% AUC, co ma znaczenie kliniczne dla efektu farmakodynamicznego. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg mc., głównie wątrobowy. Wydalanie radioaktywnego arypiprazolu odbywa się w 27% z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane niezmienione z moczem, a około 18% z kałem, co potwierdza intensywny metabolizm i wydalanie z żółcią.
albumina, arypiprazol, biodostępność bezwzględna, biodostępność biologiczna, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostosowanie dawki, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, masa ciała, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pojedyncza dawka, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Acodin 150 Junior (50 mg + 7,5 mg)/5 ml
Acodin 150 Junior zawiera dwie substancje aktywne: dekstrometorfan bromowodorek (7,5 mg/5 ml) oraz dekspantenol (50 mg/5 ml). Dekstrometorfan charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w surowicy po około 2,5 godziny po dawce 20 mg. Metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez enzym CYP2D6, prowadzi do powstania kilku metabolitów morfinanowych, w tym dekstrorfanu, który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Zmienność genetyczna enzymu CYP2D6 powoduje istotne różnice farmakokinetyczne między pacjentami, co ma znaczenie kliniczne przy indywidualizacji dawkowania. U wolnych metabolizerów obserwuje się wolniejszy metabolizm i wyższe stężenia niezmienionego leku w krwi i moczu.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, CYP2D6, cytochrom P450 2D6, dekspantenol, dekstrometorfanu bromowodorek, dekstrorfan, fenotyp metaboliczny, koenzym A, kwas pantotenowy, metabolit morfinanowy, metabolizm pierwszego przejścia, nabłonek wielowarstwowy, O-demetylacja, witamina B5, wolny metabolizer - Leksykon leków
Interakcje leku – Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego (poziom istotności: bardzo wysoki). Inhibitory enzymu CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) mogą zwiększyć ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie, a stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css,max) 3-4-krotnie, co wymaga modyfikacji dawkowania. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (neuroleptyki, leki przeciwarytmiczne grup IA i III, moksyfloksacyna, erytromycyna) oraz diuretyków tiazydowych ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca i hipokaliemii (poziom istotności: wysoki/umiarkowany). Monitorowanie EKG i elektrolitów jest wskazane.
agonista receptora beta2, atomoksetyna, benzodiazepina, buproprion, butyrofenon, chinidyna, chlorochina, cytochrom P450, diazepam, diuretyk tiazydowy, dysfagia, erytromycyna, fenotiazyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek neuroleptyczny, lek obkurczający naczynia, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, meflochina, metadon, mirtazapina, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, noradrenalina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pH żołądka, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, salbutamol, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terbinafina, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ noradrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wolny metabolizer, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Setaloft 50 mg 50 mg
Sertralina wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 4,5-8,4 godziny po podaniu doustnym w dawkach 50-200 mg. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~98%) oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi około 26 godzin (zakres 22-36 h), co prowadzi do kumulacji około dwukrotnej do stanu stacjonarnego osiąganego po tygodniu stosowania. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 h). Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym, a biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez posiłki. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z kałem i moczem, przy czym niezmieniona sertralina stanowi <0,2% wydalanej frakcji z moczem.
badanie farmakogenomiczne, biodostępność leku, biotransformacja, cytochrom CYP2B6, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP3A4, desmetylosertralina, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka proporcjonalna, klirens kreatyniny, metabolizm leku, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą AUC, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, sertralina, stan stacjonarny, stężenie maksymalne leku, stężenie w osoczu, substrat P-glikoproteiny, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zwiększanie dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripsan 10 mg
Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z Tmax wynoszącym 3-5 godzin, co umożliwia skuteczne podawanie leku niezależnie od posiłków, w tym bogatotłuszczowych. Lek wykazuje szeroką dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, zarówno arypiprazolu, jak i jego aktywnego metabolitu – dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku i istotnie przyczynia się do działania farmakologicznego. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, co implikuje potencjalne interakcje lekowe z inhibitorami lub induktorami tych enzymów. Okres półtrwania leku jest długi i różni się w zależności od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co pozwala na dawkowanie raz na dobę.
arypiprazol, biodostępność, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzymy CYP3A4 i CYP2D6, hydroksylacja, interakcja lekowa, izoenzymy CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Escitalopram Grindeks 5 mg
Escitalopram Grindeks dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, zawierających escytalopramu szczawian odpowiadający odpowiednio 5 mg, 10 mg lub 20 mg escytalopramu. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 20 mg, powyżej której bezpieczeństwo stosowania nie zostało potwierdzone. Dawkowanie różni się w zależności od wskazania klinicznego: w dużych epizodach depresyjnych początkowo 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę; w zaburzeniach lękowych z napadami lęku dawka początkowa 5 mg/dobę w pierwszym tygodniu, następnie 10-20 mg/dobę; w fobii społecznej i zaburzeniu lękowym uogólnionym dawka początkowa 10 mg/dobę z możliwością modyfikacji do 5-20 mg/dobę. Czas do wystąpienia efektu terapeutycznego wynosi zwykle 2-4 tygodnie, a czas trwania terapii jest dostosowany do wskazania, np. co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów w depresji czy minimum 12 tygodni w fobii społecznej.
agorafobia, duży epizod depresyjny, działanie przeciwdepresyjne, escytalopramu szczawian, farmakoterapia, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, nawrót choroby, objawy odstawienia, reakcja odstawienia, tabletka powlekana, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Goldesin alerstop 5 mg
Desloratadyna, aktywny składnik Goldesin alerstop, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z wykrywalnym stężeniem w osoczu już po 30 minutach i osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu. Biodostępność jest liniowo zależna od dawki w zakresie 5-20 mg, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. U około 4% pacjentów, określanych jako wolni metabolizerzy, obserwuje się trzykrotnie wyższe Cmax (po około 7 godzinach) oraz wydłużony okres półtrwania do około 89 godzin, bez istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa. Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu (83-87%), a jej farmakokinetyka nie ulega klinicznie istotnej kumulacji przy stosowaniu dawek 5-20 mg przez 14 dni. Warto podkreślić brak wpływu pokarmu, w tym wysokotłuszczowego posiłku, oraz soku grejpfrutowego na dystrybucję leku, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych w codziennej praktyce klinicznej.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450 2D6, cytochrom P450 3A4, dawkowanie, desloratadyna, dystrybucja leku, farmakokinetyka, glikoproteina p, kumulacja leku, metabolizm leku, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, systemy enzymatyczne, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
DexaCaps to preparat zawierający 20 mg dekstrometorfanu bromowodorku oraz ekstrakty roślinne z kwiatostanu lipy (167 mg) i liścia melisy (50 mg). Dekstrometorfan charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (94-97%) oraz szybkim początkiem działania przeciwkaszlowego, które występuje już po 10-30 minutach i utrzymuje się przez 6-8 godzin. Substancja ta podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez enzym CYP2D6, co determinuje jej farmakokinetykę i powoduje zróżnicowanie wśród pacjentów ze względu na polimorfizm genetyczny tego enzymu. Okres półtrwania dekstrometorfanu wynosi 5-8 godzin, co przekłada się na długotrwałe działanie terapeutyczne.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, biodostępność po podaniu doustnym, cytochrom P450 2D6, dekstrometorfan bromowodorek, dekstrorfan, dysfagia, działanie opioidowe, działanie przeciwkaszlowe, fenotyp metaboliczny, kodeina, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, morfina, N-demetylacja, O-demetylacja, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lexapro 10 mg
Escytalopram charakteryzuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z wysoką biodostępnością doustną około 80%, niezależną od obecności pokarmu. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest średnio po 4 godzinach od podania dawki wielokrotnej, a stan stacjonarny stężenia osiąga się po około tygodniu, przy średnim stężeniu 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l) dla dawki 10 mg/dobę. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%). Okres półtrwania eliminacyjnego (t½β) wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy po podaniu doustnym to około 0,6 l/min. Escytalopram jest metabolizowany głównie w wątrobie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, do farmakologicznie czynnych metabolitów demetylowanego i didemetylowanego, które są częściowo wydalane w postaci glukuronidów.
AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, biotransformacja leku, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram racemiczny, droga nerkowa, droga wątrobowa, escytalopram, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolit N-tlenkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm CYP2C19, polimorfizm CYP2D6, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cital 20 mg
Cytalopram, substancja czynna leku Cital (20 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% oraz niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnie od posiłku. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiąga po około 3 godzinach. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (12-17 l/kg) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (<80%). Metabolizm cytalopramu odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2C19 (38%), CYP3A4 (31%) i CYP2D6 (31%), prowadząc do powstania aktywnych metabolitów (demetylocytalopram, didemetylocytalopram, N-tlenek cytalopramu) o mniejszej sile działania. Okres półtrwania wynosi około 1,5 doby, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią (85%), a w mniejszym stopniu przez nerki (15%), z wydalaniem 12-23% dawki w postaci niezmienionej z moczem. Farmakokinetyka cytalopramu jest liniowa, a stężenie w stanie stacjonarnym po dawce 40 mg wynosi średnio 300 nmol/l (zakres 165-405 nmol/l).
biodostępność doustna, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, demetylocytalopram, didemetylocytalopram, działanie przeciwdepresyjne, farmakokinetyka, hepatopatia, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens wątrobowy, modyfikacja dawkowania, N-tlenek cytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent geriatryczny, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranozek 750 mg
Ranolazyna, dostępna w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (375 mg, 500 mg, 750 mg), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 4,5 godziny i stanem stacjonarnym osiąganym po 3 dniach stosowania dwukrotnie na dobę. Po podaniu dawki 500 mg 2×/dobę u zdrowych ochotników, Cmax wynosiła około 1770 ng/ml (SD 1040), a AUC0-12 około 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Biodostępność bezwzględna wynosi 35-50%, z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym, a ekspozycja na lek nie jest liniowa względem dawki. Ranolazyna wiąże się w 62% z białkami osocza, głównie kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2D6 na farmakokinetykę, co skutkuje wyższą ekspozycją u wolnych metabolizerów. Eliminacja odbywa się głównie w postaci metabolitów, z mniej niż 5% dawki wydalanej w formie niezmienionej, a okres półtrwania wynosi około 7 godzin (po podaniu doustnym, stan stacjonarny).
biodostępność bezwzględna, CYP2D6, CYP3A4, dystrybucja, farmakokinetyka ranolazyny, klasyfikacja NYHA, klirens, klirens kreatyniny, kwaśna alfa-1-glikoproteina, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, odstęp QT, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proces ADME, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Aurovitas 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aripiprazole Aurovitas, cechuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 3-5 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg mc.) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi intensywnie w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC arypiprazolu w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg mc., a eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną z wydalaniem 27% radioaktywności z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem, a około 18% z kałem.
arypiprazol, AUC, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, faza eliminacji, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, schizofrenia, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 5 mg
Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszącym 3-5 godzin, z minimalnym metabolizmem przedukładowym. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym, co podkreśla jego istotny udział w efekcie terapeutycznym. Okres półtrwania arypiprazolu jest zmienny i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, głównie wątrobowy, a eliminacja odbywa się w 27% z moczem (mniej niż 1% w postaci niezmienionej) i 60% z kałem (około 18% niezmienionego leku). Spożycie posiłków wysokotłuszczowych nie wpływa na farmakokinetykę arypiprazolu, co ułatwia stosowanie leku.
arypiprazol, biodostępność biologiczna, biotransformacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gefitinib Synthon 250 mg
Gefitynib Synthon, podawany doustnie w dawce 250 mg, charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-7 godzinach. Średnia bezwzględna biodostępność u pacjentów onkologicznych wynosi 59%, a pokarm nie wpływa istotnie na ekspozycję leku. Wchłanianie jest jednak zależne od pH soku żołądkowego – pH powyżej 5 zmniejsza ekspozycję o 47%, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności substancji czynnej. Gefitynib wykazuje dużą objętość dystrybucji (1400 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną α1-glikoproteiną. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, z powstaniem wielu metabolitów, z których głównym jest O-desmetylogefitynib o 14-krotnie mniejszej aktywności biologicznej. Osoby z obniżoną aktywnością CYP2D6 wykazują dwukrotnie wyższą ekspozycję na lek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki.
biodostępność bezwzględna, Common Toxicity Criteria, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja substancji czynnej, gefitynib, guz lity, klasyfikacja Child-Pugh, klirens osoczowy, maksymalne stężenie, marskość wątroby, metabolit, metabolizm leku, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pH soku żołądkowego, receptor EGFR, stan stacjonarny, transport przezbłonowy, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydalanie leku, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazol Mylan 40 mg
Omeprazol Mylan w dawce 40 mg podawany dożylnie charakteryzuje się objętością dystrybucji około 0,3 l/kg oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~97%). Lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie głównie przez izoenzym CYP2C19, prowadząc do powstania hydroksyomeprazolu, oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4, odpowiedzialny za omeprazolu sulfon. Omeprazol wykazuje wysokie powinowactwo do CYP2C19, co może skutkować interakcjami lekowymi, natomiast nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP3A4. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 znacząco wpływa na farmakokinetykę leku – u wolnych metabolizerów (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC jest 5-10-krotnie wyższe, a Cmax 3-5-krotnie wyższe niż u osób z aktywnym enzymem, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Omeprazol wykazuje szybki klirens osoczowy (30-40 l/h) i krótki okres półtrwania (<1 h), z eliminacją głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem (20%).
AUC, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, płyn pozakomórkowy, polimorfizm genetyczny, powinowactwo enzymatyczne, stężenie maksymalne leku, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Servenon 10 mg
Escytalopram w postaci tabletek powlekanych Servenon stosuje się w pojedynczej dawce dobowej, którą można przyjmować niezależnie od posiłków. Maksymalna bezpieczna dawka wynosi 20 mg/dobę. W leczeniu ciężkiej depresji początkowa dawka to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a efekt terapeutyczny pojawia się po 2-4 tygodniach; leczenie należy kontynuować co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów. W zaburzeniach lękowych z napadami lęku dawka początkowa wynosi 5 mg/dobę przez pierwszy tydzień, następnie 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a maksymalna skuteczność osiągana jest po około 3 miesiącach. W fobii społecznej standardowa dawka to 10 mg/dobę, z możliwością modyfikacji w zakresie 5-20 mg/dobę, a leczenie trwa minimum 12 tygodni, z możliwością przedłużenia do 6 miesięcy w celu zapobiegania nawrotom.
agorafobia, działanie przeciwdepresyjne, epizod ciężkiej depresji, escytalopram, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, objawy odstawienia, odpowiedź terapeutyczna, Servenon, tabletka powlekana, terapia poznawczo-behawioralna, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół odstawienia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazole Zentiva 40 mg
Ezomeprazol charakteryzuje się niewielką objętością dystrybucji (~0,22 L/kg m.c.) i wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (97%). Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4, przy czym metabolity nie wykazują aktywności farmakologicznej. Klirens osoczowy u osób szybko metabolizujących wynosi około 17 L/godz. po pojedynczej dawce i zmniejsza się do 9 L/godz. przy podawaniu wielokrotnym, a okres półtrwania wynosi około 1,3 godziny. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki w postaci metabolitów (80% dawki), z mniej niż 1% niezmienionego leku w moczu. Podanie dożylne 40 mg ezomeprazolu powoduje maksymalne stężenie w osoczu około 13,6 μmol/L, znacznie wyższe niż po podaniu doustnym (4,6 μmol/L), z liniowym wzrostem ekspozycji przy infuzji ciągłej. Farmakokinetyka wykazuje nieliniowość przy podawaniu wielokrotnym, prawdopodobnie z powodu autoinhibicji CYP2C19.
biodostępność, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, eliminacja leku, farmakokinetyka ezomeprazolu, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, hydroksymetabolit, indeks terapeutyczny, infuzja dożylna, klirens osoczowy, krwawiące owrzodzenie, metabolizm ezomeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie parenteralne, stężenie osoczowe, sulfon ezomeprazolu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Explemed 30 mg
Arypiprazol, substancja czynna produktu Explemed, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w czasie 3-5 godzin (Tmax). Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez spożycie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu. Lek wykazuje dużą pozorną objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co ma znaczenie dla dystrybucji i potencjalnych interakcji lekowych. Arypiprazol podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym i istotnie przyczynia się do efektu farmakologicznego.
albumina, arypiprazol, AUC, biodostępność, biotransformacja, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, farmakokinetyka arypiprazolu, hydroksylacja, induktory i inhibitory, interakcja lekowa, klirens arypiprazolu, klirens wątrobowy, maksymalne stężenie, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powinowactwo do białek osocza, stężenie terapeutyczne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer - Leksykon substancji czynnych
Opipramol – Właściwości farmakokinetyczne
Opipramol, stosowany w preparatach takich jak Apropol czy Pramolan, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~91%). Objętość dystrybucji wynosi około 10 l/kg masy ciała, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek, w tym do OUN. Okres półtrwania w fazie eliminacji to około 11 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem izoenzymu CYP2D6, prowadząc do powstania dehydroksyetyloopipramolu. U pacjentów z niedoborem CYP2D6 (wolni metabolizerzy) obserwuje się nawet 2,5-krotnie wyższe maksymalne stężenia leku, jednak bez wydłużenia okresu półtrwania, co zmniejsza ryzyko kumulacji przy długotrwałej terapii.
APROPOL, biodostępność leku, cytochrom P450, dehydroksyetyloopipramol, dichlorowodorek opipramolu, izoenzym CYP2D6, metabolizm pierwszego przejścia, niedobór CYP2D6, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, Pramolan, stężenie maksymalne, Sympramol, upośledzona czynność nerek, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escitalopram Grindeks 10 mg
Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnym od obecności pokarmu, z Tmax około 4 godzin po podaniu wielokrotnym oraz bezwzględną biodostępnością około 80%. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 L/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza nie przekracza 80%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2C19 (główny), CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia leku) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania escytalopramu po podaniu wielokrotnym wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 L/min. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg/dobę średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/L (zakres 20-125 nmol/L).
biodostępność escytalopramu, biotransformacja, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, demetylacja, didemetylacja, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, metabolit demetylowany, metabolit escytalopramu, metabolizm escytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, racemiczny cytalopram, stan stacjonarny, utlenianie azotu, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sertraline Medreg 50 mg
Sertralina wykazuje przewidywalną farmakokinetykę po podaniu doustnym w dawkach terapeutycznych 50-200 mg/dobę, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 4,5-8,4 godzinach. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz metabolizmem wątrobowym głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 h), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, natomiast jej główny metabolit N-desmetylosertralina ma dłuższy okres półtrwania 62-104 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm, z minimalnym wydalaniem niezmienionej substancji (<0,2%) z moczem. Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki, a obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku.
AUC, biodostępność sertraliny, biotransformacja, Cmax, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, desmetylosertralina, dysfagia, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genetyczny, sertralina, stężenie stacjonarne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gripex Hot Zatoki 650 mg + 60 mg + 20 mg + 4 mg
Produkt leczniczy Gripex Hot ZATOKI zawiera paracetamol (650 mg), pseudoefedrynę chlorowodorek (60 mg), dekstrometorfanu bromowodorek (20 mg) oraz chlorofenaminę maleinian (4 mg). Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 40-60 minutach, z dostępnością biologiczną 62-89% na czczo. Metabolizowany jest głównie w wątrobie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, a także w mniejszym stopniu przez utlenianie do hepatotoksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy, którego toksyczność jest modulowana przez zasoby glutationu. Pseudoefedryna osiąga Cmax po 1,5-2 godzinach, działa już po 30 minutach, a jej okres półtrwania wynosi 9-16 godzin, z eliminacją głównie w postaci niezmienionej przez nerki. Dekstrometorfan osiąga maksymalne stężenie po 2-3 godzinach, działa przeciwkaszlowo przez 3-6 godzin, a jego metabolizm wątrobowy zależy od aktywności CYP2D6, co powoduje znaczne zróżnicowanie farmakokinetyki u pacjentów. Chlorofenamina działa po 10-30 minutach, z okresem półtrwania około 20 godzin i eliminacją przez nerki w postaci metabolitów.
3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, chlorofenamina, CYP2D6, dekstrometorfan, dekstrorfan, dostępność biologiczna, działanie przeciwkaszlowe, efekt pierwszego przejścia, glutation, inhibitory enzymu, kwas siarkowy, metabolit hepatotoksyczny, metabolity morfinanowe, metabolizm paracetamolu, N-acetylo-p-benzochinoimina, niewydolność nerek, O-demetylacja, okres półtrwania, paracetamol, pseudoefedryna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer