Właściwości farmakokinetyczne
Pralex 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Pralex (escytalopram)

Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych escytalopramu z uwzględnieniem kluczowych parametrów.¹

Wchłanianie

Escytalopram cechuje się prawie całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co istotne – proces ten nie zależy od obecności pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi 4 godziny po podaniu wielokrotnym. Biodostępność bezwzględna escytalopramu jest szacowana na około 80%, co jest podobne do wartości obserwowanej dla racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym pozorna objętość dystrybucji (Vd, β/F) escytalopramu mieści się w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza dotyczy zarówno samego escytalopramu, jak i jego głównych metabolitów, przy czym stopień wiązania wynosi mniej niż 80%. Parametr ten wskazuje na stosunkowo dobrą penetrację leku do tkanek.³

Metabolizm

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie i prowadzi do powstania kilku metabolitów, z których dwa wykazują aktywność farmakologiczną:

• Metabolit demetylowany – stanowi 28-31% stężenia związku macierzystego po wielokrotnym podaniu
• Metabolit didemetylowany – jego stężenie jest zazwyczaj niższe niż 5% stężenia escytalopramu

Dodatkowo możliwe jest powstawanie metabolitu w postaci N-tlenku na drodze utleniania grupy azotowej. Zarówno lek macierzysty, jak i jego metabolity mogą ulegać częściowej glukuronidacji.<sup data-drug="Pralex" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Escytalopram jest metabolizowany w wątrobie do metabolitu demetylowanego oraz didemetylowanego. Obydwa metabolity są farmakologicznie czynne. Jest również możliwe, że azot ulega utlenieniu tworząc metabolit w postaci N-tlenku. Zarówno lek macierzysty jak i metabolity są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 4

W procesie biotransformacji escytalopramu do metabolitu demetylowanego główną rolę odgrywa izoenzym CYP2C19 cytochromu P450. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą również izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6.⁵

Eliminacja

Po wielokrotnym podaniu escytalopramu, okres półtrwania w fazie eliminacji (t½ β) wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) kształtuje się na poziomie około 0,6 l/min. Istotne jest, że główne metabolity leku charakteryzują się znacząco dłuższymi okresami półtrwania.⁶

Eliminacja escytalopramu i jego głównych metabolitów zachodzi zarówno na drodze metabolicznej (wątrobowej), jak i przez nerki. Większość dawki jest wydalana z moczem w postaci metabolitów.⁷

Liniowy charakter farmakokinetyki

Farmakokinetyka escytalopramu ma charakter liniowy, co oznacza proporcjonalną zależność między dawką a stężeniem leku w osoczu. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu regularnego przyjmowania leku. Przy dawce dobowej 10 mg średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l (zakres od 20 do 125 nmol/l).⁸

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku zaobserwowano wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest o około 50% większa u osób starszych w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami. Te różnice farmakokinetyczne należy uwzględnić przy doborze dawki dla pacjentów w podeszłym wieku.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z lekkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (według klasyfikacji Childa i Pugha – kryterium A i B) farmakokinetyka escytalopramu ulega istotnym zmianom:

• Okres półtrwania leku jest około dwukrotnie dłuższy
• Ekspozycja na lek jest około 60% większa w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby

Te zmiany parametrów farmakokinetycznych powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu schematu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Badania dotyczące racemicznego cytalopramu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny CLcr 10-53 ml/min) wykazały:

• Dłuższy okres półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek

Należy zauważyć, że nie przeprowadzono bezpośrednich badań stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jednak istnieje możliwość, że są one zwiększone. Fakt ten należy uwzględnić przy doborze dawki dla tej grupy pacjentów.¹¹

Polimorfizm genetyczny

Metabolizm escytalopramu jest uzależniony od polimorfizmu genetycznego enzymów odpowiedzialnych za jego biotransformację:

• U osób wolno metabolizujących leki przy udziale izoenzymu CYP2C19, stężenie escytalopramu w osoczu było dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie
• U osób z wolniejszym metabolizmem przy udziale izoenzymu CYP2D6 nie zaobserwowano istotnych zmian w ekspozycji na lek

Różnice te mogą mieć znaczenie kliniczne i powinny być brane pod uwagę przy indywidualizacji dawkowania escytalopramu.¹²