Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, będący składnikiem aktywnym produktu leczniczego Pralex, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które można podzielić na interakcje farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych interakcji z uwzględnieniem ich znaczenia klinicznego.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego wpływu substancji czynnych na poziomie mechanizmów działania i efektów farmakologicznych.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieselektywne inhibitory MAO – U pacjentów leczonych jednocześnie lekiem z grupy SSRI (do której należy escytalopram) i nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) obserwowano wystąpienie ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Rozpoczęcie terapii escytalopramem możliwe jest dopiero po 14 dniach od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po zakończeniu leczenia escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed włączeniem nieselektywnego inhibitora MAO.³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – Nie jest zalecane stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. W przypadku konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego, należy rozpocząć terapię od minimalnej zalecanej dawki, a pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą kliniczną.⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – Antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy zastosować minimalną dawkę oraz zapewnić pacjentowi stałą kontrolę kliniczną.⁵

Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu i selegiliny wymagana jest ostrożność ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg/dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁶

Leki wydłużające odcinek QT – Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami leczniczymi wydłużającymi odcinek QT. Do tej grupy należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III⁷
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fentiazyny, pimozyd, haloperidol)⁸
• Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne⁹
• Niektóre leki antybakteryjne (np. sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)¹⁰
• Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna¹¹
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (np. astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)¹²

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki o działaniu serotoninergicznym – Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.¹³

Leki obniżające próg drgawkowy – Leki z grupy SSRI, w tym escytalopram, mogą obniżać próg drgawkowy. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)¹⁴
• Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)¹⁵
• Meflochina¹⁶
• Bupropion¹⁷
• Tramadol¹⁸

Lit, tryptofan – Istnieją doniesienia o nasileniu działania leków z grupy SSRI w przypadku ich jednoczesnego stosowania z litem lub tryptofanem. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiego leczenia skojarzonego.¹⁹

Dziurawiec zwyczajny – Jednoczesne stosowanie leków z grupy SSRI, w tym escytalopramu, i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.²⁰

Leki wpływające na krzepnięcie krwi – Stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. W okresie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe należy dokładnie monitorować parametry krzepnięcia krwi. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może zwiększać ryzyko krwawień.²¹

Produkty lecznicze wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię – Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami wywołującymi hipokaliemię i/lub hipomagnezemię, gdyż mogą one zwiększać ryzyko wystąpienia niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.²²

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu przebiega głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 również uczestniczą w tym procesie, choć w mniejszym stopniu. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.²³

Zastosowanie escytalopramu z lekami hamującymi CYP2C19 powoduje zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu:

• Omeprazol (30 mg raz na dobę) – zwiększenie stężenia escytalopramu o około 50%²⁴
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę) – zwiększenie stężenia escytalopramu o około 70%²⁵

Zaleca się ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną. Konieczne może być zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie monitorowania działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.²⁶

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania escytalopramu w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie jeśli mają wąski indeks terapeutyczny, takimi jak:²⁷

• Flekainid²⁸
• Propafenon²⁹
• Metoprolol (stosowany w niewydolności serca)³⁰
• Leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)³¹
• Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)³²

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substratów CYP2D6 w osoczu.³³

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wywierać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP2C19.³⁴

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Z teoretycznego punktu widzenia nie przewiduje się interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.³⁵

Choć nie obserwuje się bezpośrednich interakcji, alkohol może:

• Nasilać działanie sedatywne escytalopramu, prowadząc do zwiększonej senności i pogorszenia sprawności psychomotorycznej
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Potencjalnie nasilać depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy
• Wpływać na skuteczność terapii przeciwdepresyjnej

Pacjentom leczonym escytalopramem należy zdecydowanie odradzać spożywanie alkoholu, nawet w niewielkich ilościach, ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych oraz potencjalny negatywny wpływ na przebieg leczenia zaburzeń psychicznych.

Tabela interakcji escytalopramu z innymi lekami