Właściwości farmakodynamiczne leku Pralex

Pralex, zawierający escytalopram w postaci szczawianu, należy do grupy psychoanaleptycznych leków określanych jako selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg.¹

Mechanizm działania

Escytalopram działa jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) charakteryzujący się dużym powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym. Dodatkowo wiąże się z allosterycznym miejscem na tym transporterze, jednak z tysiąckrotnie mniejszym powinowactwem w porównaniu do miejsca pierwotnego.²

Istotną cechą farmakologiczną escytalopramu jest brak lub minimalne powinowactwo do wielu innych receptorów neurochemicznych, w tym:

• Receptorów serotoninergicznych 5-HT1A i 5-HT2
• Receptorów dopaminergicznych D1 i D2
• Receptorów adrenergicznych α1, α2 i β
• Receptorów histaminowych H1
• Receptorów muskarynowych cholinergicznych
• Receptorów benzodiazepinowych
• Receptorów opioidowych

Ta wyjątkowa selektywność wskazuje, że hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) jest jedynym prawdopodobnym mechanizmem działania, który wyjaśnia farmakologiczne i kliniczne efekty escytalopramu.³

Działanie elektrofizjologiczne

Wpływ escytalopramu na przewodzenie elektryczne w sercu został dokładnie zbadany. W podwójnie zaślepionym badaniu EKG kontrolowanym placebo przeprowadzonym u zdrowych ochotników, zaobserwowano zmiany w odstępie QTc (z zastosowaniem korekty Fridericia). Przy dawce 10 mg na dobę zmiana od punktu początkowego wynosiła 4,5 msec (90% CI 2,2-6,4), natomiast przy dawce 30 mg na dobę – 10,7 msec (90% CI 8,6-12,8).⁴

Skuteczność kliniczna

Duże epizody depresyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu dużych epizodów depresyjnych została potwierdzona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Wykazano również długoterminową skuteczność leku w zapobieganiu nawrotom depresji. W długoterminowym badaniu dotyczącym profilaktyki nawrotów uczestniczyło 274 pacjentów, którzy początkowo odpowiedzieli na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę podczas 8-tygodniowej fazy otwartej. Następnie pacjenci ci zostali losowo przydzieleni do grup kontynuujących leczenie escytalopramem w tych samych dawkach lub otrzymujących placebo przez okres do 36 tygodni. Badanie to jednoznacznie wykazało, że pacjenci kontynuujący leczenie escytalopramem doświadczali znacząco dłuższego czasu do nawrotu choroby w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.⁵

Fobia społeczna

Fobia społeczna to kolejne wskazanie, w którym escytalopram wykazał skuteczność terapeutyczną. Potwierdzają to wyniki zarówno trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badań, jak i 6-miesięcznego badania dotyczącego zapobiegania nawrotom u pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na leczenie. Dodatkowo przeprowadzono 24-tygodniowe badanie mające na celu ustalenie optymalnego sposobu dawkowania, które wykazało skuteczność escytalopramu w trzech różnych dawkach: 5 mg, 10 mg i 20 mg.⁶

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę uzyskali istotną statystycznie poprawę w całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (skala oceny nasilenia objawów obsesyjno-kompulsyjnych Yale-Brown) w porównaniu do grupy placebo. Efekt terapeutyczny utrzymywał się również w dłuższej perspektywie – po 24 tygodniach zarówno pacjenci przyjmujący escytalopram w dawce 10 mg jak i 20 mg na dobę wykazywali istotną przewagę kliniczną w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.⁷

Escytalopram wykazał również skuteczność w zapobieganiu nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. Potwierdzono to u pacjentów otrzymujących dawki 10 i 20 mg na dobę, którzy najpierw wykazali pożądaną reakcję na lek w trwającej 16 tygodni fazie otwartej, a następnie byli leczeni w ramach 24-tygodniowej, randomizowanej, kontrolowanej placebo fazy z podwójnie ślepą próbą.⁸

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych