Właściwości farmakokinetyczne
Metocard ZK 47,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Metocard ZK

Metocard ZK to produkt leczniczy zawierający metoprololu bursztynian w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w trzech dawkach: 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiadających odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu). Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego preparatu.¹

Technologia formulacji i uwalnianie substancji czynnej

Metocard ZK cechuje się unikalną konstrukcją tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Każda tabletka zawiera liczne peletki o kontrolowanym uwalnianiu metoprololu bursztynianu, które pokryte są specjalną otoczką polimerową regulującą szybkość uwalniania substancji czynnej. Po zażyciu tabletka szybko ulega rozpuszczeniu, a peletki z substancją aktywną przemieszczają się w przewodzie pokarmowym, zapewniając ciągłe uwalnianie metoprololu przez okres około 20 godzin. Ta technologia pozwala na dawkowanie produktu raz na dobę, przy czym maksymalne stężenie metoprololu w osoczu osiąga wartość dwukrotnie wyższą niż stężenie minimalne.²

Wchłanianie i dystrybucja

Metoprolol po podaniu doustnym wchłania się całkowicie. Jednakże, ze względu na znaczący efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, biodostępność po pojedynczej dawce doustnej wynosi około 50%. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu Metocard ZK biodostępność jest o około 20-30% mniejsza w porównaniu do tradycyjnych tabletek. Ta różnica nie ma jednak istotnego znaczenia klinicznego, ponieważ wartości parametru AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie) pozostają takie same jak przy stosowaniu tradycyjnych tabletek.³

Wiązanie metoprololu z białkami osocza jest stosunkowo niskie – tylko około 5-10% substancji czynnej ulega związaniu z białkami osocza.⁴

Metabolizm

Metoprolol podlega procesom biotransformacji w wątrobie, głównie poprzez utlenianie. Metabolizm zachodzi przede wszystkim za pośrednictwem enzymu cytochromu P450 2D6 (CYP2D6), choć mogą być zaangażowane również inne enzymy. Trzy główne metabolity metoprololu zidentyfikowane w badaniach nie wykazują klinicznie istotnego działania beta-adrenolitycznego.⁵

Warto podkreślić zjawisko polimorfizmu genetycznego enzymu CYP2D6, które prowadzi do osobniczych różnic w tempie metabolizmu metoprololu. U osób zaliczanych do kategorii wolnych metabolizerów (stanowiących około 7-8% populacji) obserwuje się wyższe stężenia leku w osoczu i wolniejsze tempo jego wydalania w porównaniu z szybkimi metabolizerami. Należy jednak zaznaczyć, że u poszczególnych osób stężenia leku w osoczu utrzymują się na stałym i powtarzalnym poziomie.⁶

Eliminacja

Wydalanie metoprololu i jego metabolitów zachodzi głównie przez nerki. Ponad 95% podanej dawki doustnej jest wydalane z moczem. Około 5% dawki (w pojedynczych przypadkach do 30%) wydala się w postaci niezmienionej. Okres półtrwania metoprololu wynosi średnio 3,5 godziny, choć obserwuje się znaczną zmienność międzyosobniczą, z zakresem od 1 do 9 godzin. Całkowity klirens metoprololu szacuje się na około 1 l/min.⁷

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Osoby w podeszłym wieku

Właściwości farmakokinetyczne metoprololu u osób w podeszłym wieku nie wykazują istotnych różnic w porównaniu do populacji osób młodszych.⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek biodostępność układowa i wydalanie metoprololu pozostają w granicach normy, natomiast wydalanie metabolitów ulega spowolnieniu. Znaczącą kumulację metabolitów obserwowano u pacjentów ze wskaźnikiem filtracji kłębkowej poniżej 5 ml/min. Co istotne, kumulacja metabolitów nie prowadzi do nasilenia działania beta-adrenolitycznego metoprololu.⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby biodostępność metoprololu może być zwiększona, a całkowity klirens zmniejszony. Należy jednak podkreślić, że zwiększona ekspozycja na lek ma istotne znaczenie kliniczne jedynie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub z zespoleniem wrotno-żylnym. U pacjentów z zespoleniem żyły wrotnej z żyłą główną dolną całkowity klirens metoprololu wynosi około 0,3 l/min, a wartości AUC są około 6-krotnie wyższe niż u osób zdrowych.¹⁰

Dzieci i młodzież

Profil farmakokinetyczny metoprololu u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat jest zbliżony do profilu obserwowanego u pacjentów dorosłych. Klirens pozorny metoprololu po podaniu doustnym (CL/F) zwiększa się liniowo wraz ze wzrostem masy ciała pacjenta pediatrycznego.¹¹