Właściwości farmakodynamiczne leku Metocard ZK

Metoprolol bursztynian, substancja czynna preparatu Metocard ZK, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych beta-adrenolityków (kod ATC: C07AB02). Lek ten charakteryzuje się selektywnym działaniem beta1-adrenolitycznym, co oznacza, że hamuje receptory beta1-adrenergiczne w sercu w dawkach znacznie mniejszych niż te wymagane do zablokowania receptorów beta2-adrenergicznych¹.

Mechanizm działania

Metoprolol wykazuje jedynie nieznaczne działanie stabilizujące błony komórkowe i nie posiada właściwości agonistycznych². Główny mechanizm działania metoprololu polega na zmniejszaniu lub hamowaniu pobudzającego działania katecholamin (uwalnianych szczególnie w warunkach stresu fizycznego lub psychicznego) na mięsień sercowy³.

Efekty farmakodynamiczne metoprololu obejmują:

• Zmniejszenie tachykardii – spowolnienie przyspieszonych skurczów serca
• Redukcję pojemności minutowej serca – ograniczenie objętości krwi przepompowywanej przez serce w ciągu minuty
• Obniżenie kurczliwości mięśnia sercowego – zmniejszenie siły skurczu
• Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi⁴

Przewaga formulacji o przedłużonym uwalnianiu

Metocard ZK w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zapewnia istotne korzyści kliniczne w porównaniu do tradycyjnych form metoprololu. Stężenie w osoczu oraz skuteczność (hamowanie receptorów beta1-adrenergicznych) metoprololu bursztynianu są bardziej wyrównane w ciągu całej doby niż w przypadku selektywnych beta1-adrenolityków w postaci tradycyjnych tabletek⁵.

Stabilne stężenia w osoczu przekładają się na:

• Lepszą wybiórczość klinicznego działania beta1-adrenolitycznego w porównaniu do tradycyjnych tabletek⁶
• Zminimalizowane ryzyko działań niepożądanych związanych z gwałtownymi wzrostami stężenia leku w osoczu (np. bradykardii czy osłabienia kończyn)⁷

Możliwość łączenia z innymi lekami

U pacjentów z objawami obturacyjnej choroby płuc, metoprolol może być stosowany w połączeniu z produktami beta2-adrenomimetycznymi⁸. Jest to możliwe dzięki selektywnemu działaniu metoprololu na receptory beta1, przy minimalnym wpływie na receptory beta2 w drogach oddechowych.

Skuteczność kliniczna

Wpływ na niewydolność serca

Skuteczność metoprololu w leczeniu niewydolności serca została potwierdzona w badaniu MERIT-HF, które objęło 3991 pacjentów w klasie II-IV według klasyfikacji NYHA, z frakcją wyrzutową ≤40%. Pacjenci otrzymywali metoprolol w skojarzeniu ze standardowym leczeniem stosowanym w niewydolności serca, które obejmowało:⁹

• Leki moczopędne
• Inhibitory ACE lub pochodne hydralazyny przy braku tolerancji inhibitora ACE
• Długo działające azotany
• Antagoniści receptora angiotensyny II
• Glikozydy nasercowe (w razie potrzeby)

Badanie wykazało znaczące korzyści kliniczne, w tym zmniejszenie śmiertelności ogólnej o 34% [p = 0,0062 (wartość skorygowana); p = 0,00009 (wartość nominalna)]¹⁰. Śmiertelność ze wszystkich przyczyn wynosiła 145 w grupie pacjentów przyjmujących metoprolol (7,2% na pacjenta – po roku) w porównaniu z 217 (11,0%) w grupie otrzymującej placebo, a względne ryzyko wyniosło 0,66 [95% CI 0,53-0,81]¹¹.

Skuteczność u dzieci z nadciśnieniem tętniczym

Metoprolol o przedłużonym uwalnianiu badano również w populacji pediatrycznej. W czterotygodniowym badaniu klinicznym obejmującym 144 dzieci w wieku od 6 do 16 lat z samoistnym nadciśnieniem tętniczym, wykazano efektywność w obniżaniu ciśnienia tętniczego w sposób zależny od dawki¹².

Wyniki wskazują na statystycznie istotne obniżenie skurczowego ciśnienia krwi przy dawkach 1,0 mg/kg mc. (7,7 mmHg) i 2,0 mg/kg mc. (6,3 mmHg), a także rozkurczowego ciśnienia krwi przy dawce 2,0 mg/kg mc. (7,5 mmHg) w porównaniu do placebo¹³.