Wpływ metoprololu na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie leku Metocard ZK, zawierającego metoprolol w postaci bursztynianu, wymaga szczególnej uwagi u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Jako lek z grupy beta-adrenolityków, metoprolol może wywoływać określone działania, które wymagają starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka w tych grupach pacjentek.¹

Stosowanie metoprololu w czasie ciąży

Decyzja o zastosowaniu metoprololu u kobiety ciężarnej powinna być podjęta wyłącznie w sytuacji, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla rozwijającego się płodu. Jest to podyktowane brakiem odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania metoprololu w tej grupie pacjentek.²

Potencjalne zagrożenia dla płodu podczas stosowania metoprololu

Leki z grupy beta-adrenolityków, do których należy metoprolol, mogą przyczyniać się do kilku potencjalnie poważnych konsekwencji dla rozwijającego się płodu:

• Zmniejszenie perfuzji łożyska, co może prowadzić do zgonu płodu
• Zwiększone ryzyko przedwczesnego porodu
• Opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego płodu (obserwowane po długotrwałym stosowaniu metoprololu u kobiet z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym)

Należy zwrócić szczególną uwagę na powyższe zagrożenia przy podejmowaniu decyzji o wdrożeniu terapii metoprololem u kobiety ciężarnej.³

Wpływ metoprololu na przebieg porodu i stan noworodka

Metoprolol, podobnie jak inne beta-adrenolityki, może niekorzystnie wpływać na przebieg porodu oraz stan noworodka. Do najważniejszych potencjalnych powikłań należą:

• Przedłużanie porodu
• Bradykardia u płodu i noworodka
• Hipoglikemia u noworodka
• Niedociśnienie tętnicze u noworodka
• Zwiększona bilirubinemia
• Utrudniona odpowiedź noworodka na niedotlenienie tkanek

Powyższe objawy są wynikiem blokady receptorów beta-adrenergicznych u noworodka i wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego.⁴

Zalecenia dotyczące stosowania metoprololu przed planowanym porodem

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u noworodka, lekarz powinien zalecić przerwanie stosowania metoprololu na 48-72 godziny przed planowanym porodem. Jeżeli z przyczyn medycznych takie postępowanie nie jest możliwe, noworodek powinien być objęty ścisłą obserwacją przez pierwsze 48-72 godziny życia. Monitorowanie powinno obejmować obecność objawów podmiotowych i przedmiotowych blokady receptorów beta-adrenergicznych, ze szczególnym uwzględnieniem powikłań sercowych i płucnych.⁵

Wyniki badań na zwierzętach dotyczące stosowania metoprololu w ciąży

Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego beta-adrenolityków, jednakże zaobserwowano inne niepokojące efekty:

• Zmniejszony przepływ krwi przez pępowinę
• Opóźnienie rozwoju
• Osłabione kostnienie
• Zwiększona częstość występowania zgonów w okresie przed- i poporodowym

Powyższe dane z badań przedklinicznych stanowią dodatkowe uzasadnienie dla zachowania ostrożności przy stosowaniu metoprololu u kobiet ciężarnych.⁶

Stosowanie metoprololu podczas karmienia piersią

Metoprolol przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenie około trzykrotnie wyższe niż w osoczu matki. Mimo że przy stosowaniu terapeutycznych dawek leku ryzyko wystąpienia szkodliwego działania na karmione dziecko jest zazwyczaj niewielkie, należy pamiętać o możliwych wyjątkach, szczególnie u osób o powolnym metabolizmie.

Noworodki i niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące metoprolol powinny być obserwowane pod kątem potencjalnych objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych. Zaleca się monitorowanie takich parametrów jak częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze oraz poziom glukozy we krwi.⁷