Właściwości farmakokinetyczne
Lexapro 10 mg

Charakterystyka farmakokinetyczna escytalopramu

Escytalopram wykazuje liniowy profil farmakokinetyczny, a jego biodostępność po podaniu doustnym jest wysoka. Właściwości farmakokinetyczne obejmują niemal całkowite wchłanianie, niezależne od pokarmu, z biodostępnością bezwzględną wynoszącą około 80%, podobnie jak w przypadku racemicznego cytalopramu. Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiąga się po około tygodniu przyjmowania leku, a średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l) po podaniu dawki dobowej 10 mg.¹

Wchłanianie

Escytalopram charakteryzuje się prawie całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, które nie jest zależne od obecności pokarmu w przewodzie pokarmowym. Maksymalne stężenie leku w osoczu (T_max) osiągane jest średnio po 4 godzinach od przyjęcia dawki wielokrotnej. Biodostępność bezwzględna escytalopramu szacowana jest na około 80%, co jest wartością porównywalną z biodostępnością racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym, pozorna objętość dystrybucji (V_d,β/F) escytalopramu mieści się w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Escytalopram oraz jego główne metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu umiarkowanym – poniżej 80%.³

Metabolizm

Biotransformacja escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają następujące metabolity:

• Metabolit demetylowany (farmakologicznie czynny)
• Metabolit didemetylowany (farmakologicznie czynny)
• Metabolit N-tlenkowy (możliwa droga metabolizmu poprzez utlenianie azotu)

Zarówno lek macierzysty, jak i jego metabolity są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego stanowią 28-31% stężenia escytalopramu, podczas gdy stężenia metabolitu didemetylowanego są znacznie niższe i wynoszą mniej niż 5% stężenia związku macierzystego.<sup data-drug="Lexapro" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Escytalopram jest metabolizowany w wątrobie do metabolitu demetylowanego oraz didemetylowanego. Obydwa metabolity są farmakologicznie czynne. Jest również możliwe, że azot się utlenia, tworząc metabolit w postaci N-tlenku. Zarówno lek macierzysty, jak i metabolity, są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 4

W procesie biotransformacji escytalopramu do metabolitu demetylowanego kluczową rolę odgrywa izoenzym CYP2C19. Dodatkowo w metabolizmie leku mogą uczestniczyć również izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6, jednak ich udział jest mniejszy.⁵

Eliminacja

Escytalopram charakteryzuje się okresem półtrwania w fazie eliminacji (t_½β) wynoszącym około 30 godzin po podaniu wielokrotnym. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cl_oral) wynosi około 0,6 l/min. Główne metabolity escytalopramu mają znamiennie dłuższy okres półtrwania niż związek macierzysty.⁶

Eliminacja escytalopramu i jego głównych metabolitów zachodzi dwiema drogami:

• Drogą wątrobową (metaboliczną)
• Drogą nerkową

Największa część dawki jest wydalana w moczu w postaci metabolitów.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Parametry farmakokinetyczne wskazują na zwiększoną ekspozycję na lek – wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest o około 50% większa u osób starszych w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami.⁸

Zaburzenia czynności wątroby

Farmakokinetyka escytalopramu jest znacząco zmieniona u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (według klasyfikacji Childa i Pugha – kryteria A i B) obserwuje się:

• Wydłużenie okresu półtrwania – około dwukrotne w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby
• Zwiększenie ekspozycji na lek o około 60% w porównaniu z osobami zdrowymi

Te zmiany farmakokinetyczne mają istotne implikacje kliniczne i wymagają dostosowania dawkowania.⁹

Zaburzenia czynności nerek

Badania przeprowadzone z racemicznym cytalopramem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min) wykazały:

• Wydłużenie okresu półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek

Nie prowadzono badań oceniających stężenia metabolitów escytalopramu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jednak istnieje prawdopodobieństwo, że stężenia te mogą być zwiększone.¹⁰

Polimorfizm genetyczny

Różnice genetyczne w zakresie enzymów metabolizujących leki mają istotny wpływ na farmakokinetykę escytalopramu:

• Polimorfizm CYP2C19: U osób wolno metabolizujących leki przez izoenzym CYP2C19 stężenie escytalopramu w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie.
• Polimorfizm CYP2D6: Nie zaobserwowano istotnej zmiany ekspozycji na escytalopram u osób z wolniejszym metabolizmem przez izoenzym CYP2D6, co potwierdza mniejsze znaczenie tego enzymu w biotransformacji escytalopramu.

Powyższe różnice mogą mieć znaczenie kliniczne i wymagać indywidualizacji dawkowania u pacjentów z określonym genotypem, szczególnie w przypadku wolnych metabolizerów CYP2C19.¹¹

Podsumowanie najważniejszych parametrów farmakokinetycznych