Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna preparatu Lexapro, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas terapii. Interakcje te mogą mieć charakter farmakodynamiczny lub farmakokinetyczny i w niektórych przypadkach prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego oddziaływania escytalopramu i innych leków na poziomie receptorów, enzymów lub innych struktur odpowiadających za efekt terapeutyczny. W przypadku escytalopramu szczególnie istotne są interakcje związane z układem serotoninergicznym oraz wpływem na przewodnictwo sercowe.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – stosowanie escytalopramu z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po upływie 14 dni od odstawienia nieodwracalnego inhibitora MAO. Podobnie, przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę od odstawienia escytalopramu.³

Moklobemid (odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A) – równoczesne stosowanie z escytalopramem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego. W przypadku konieczności takiego leczenia skojarzonego, należy rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁴

Linezolid (antybiotyk będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO) – nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeśli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁵

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest leczenie skojarzone escytalopramem z takimi lekami jak:⁶

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne – szczególnie halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Selegilina (nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B) – należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Badania wykazały, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁷

Leki o działaniu serotoninergicznym – podawanie escytalopramu w skojarzeniu z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny, takimi jak opioidy (w tym tramadol) i tryptany (w tym sumatryptan), może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas stosowania w skojarzeniu z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:⁹

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol

Lit, tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Należy zachować ostrożność podczas równoczesnego stosowania tych leków.¹⁰

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – stosowanie preparatów zawierających dziurawiec zwyczajny w skojarzeniu z lekami z grupy SSRI może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych.¹¹

Leki wpływające na krzepnięcie krwi – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. U pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe podczas rozpoczynania lub odstawiania terapii escytalopramem należy dokładnie monitorować parametry krzepnięcia. Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać ryzyko krwawień.¹²

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z escytalopramem ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wzajemnego wpływu escytalopramu i innych leków na procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19, a w mniejszym stopniu również CYP3A4 i CYP2D6.¹⁴

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) – mogą zwiększać stężenie escytalopramu w osoczu. Wykazano, że omeprazol (30 mg raz na dobę) powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁵

Cymetydyna – podawana w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiego leczenia skojarzonego. Może być konieczne dostosowanie dawki escytalopramu.¹⁶

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas jego podawania w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, zwłaszcza tymi o wąskim wskaźniku terapeutycznym:¹⁷

• Flekainid, propafenon – leki antyarytmiczne
• Metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne, takie jak dezypramina, klomipramina i nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne, takie jak rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

Badania wykazały, że podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało w obu przypadkach dwukrotne zwiększenie stężenia tych substratów CYP2D6 w osoczu.¹⁸

Ponadto badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania w skojarzeniu leków metabolizowanych przez ten enzym.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Nie wykazano specyficznych interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Oznacza to, że escytalopram nie wpływa bezpośrednio na metabolizm alkoholu ani alkohol nie zmienia metabolizmu escytalopramu. Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, równoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.²⁰

Alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i potęgować niektóre działania niepożądane escytalopramu, takie jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji. Dodatkowo alkohol może osłabiać działanie terapeutyczne leków przeciwdepresyjnych i negatywnie wpływać na przebieg leczenia zaburzeń depresyjnych i lękowych.

Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania napojów alkoholowych podczas terapii escytalopramem, nawet jeśli nie występują bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne.

Tabela interakcji