Właściwości farmakokinetyczne
Escitalopram Grindeks 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Escytalopram, aktywna substancja produktu leczniczego Escitalopram Grindeks, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Analiza tych właściwości obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku.

Wchłanianie

Escytalopram wykazuje niemal całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, które nie zależy od obecności pokarmu w żołądku. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia leku w osoczu (Tmax) wynosi około 4 godziny po podaniu wielokrotnym. Bezwzględna biodostępność escytalopramu szacowana jest na poziomie około 80%, co jest wartością zbliżoną do biodostępności racemicznego cytalopramu.¹

Dystrybucja

Po podaniu doustnym escytalopram charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji (Vd,β/F) wynoszącą od 12 do 26 L/kg masy ciała. Lek oraz jego główne metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu nieprzekraczającym 80%, co wskazuje na stosunkowo umiarkowane wiązanie z białkami.²

Metabolizm

Metabolizm escytalopramu odbywa się głównie w wątrobie, gdzie lek podlega procesom biotransformacji prowadzącym do powstania kilku metabolitów. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

• Demetylację z utworzeniem metabolitu demetylowanego
• Didemetylację prowadzącą do metabolitu didemetylowanego
• Utlenianie azotu z powstaniem metabolitu w postaci N-tlenku
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym (zarówno leku macierzystego, jak i metabolitów)

Warto podkreślić, że zarówno metabolit demetylowany, jak i didemetylowany wykazują aktywność farmakologiczną. Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego stanowią 28-31% stężenia escytalopramu, natomiast stężenia metabolitu didemetylowanego są znacznie niższe i wynoszą mniej niż 5% stężenia leku macierzystego.<sup data-drug="Escitalopram Grindeks" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Escytalopram jest metabolizowany w wątrobie do metabolitu demetylowanego oraz didemetylowanego. Obydwa metabolity są farmakologicznie czynne. Jest również możliwe, że azot się utlenia, tworząc metabolit w postaci N-tlenku. Zarówno lek macierzysty, jak i metabolity, są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 3

W procesach biotransformacji escytalopramu uczestniczą enzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP2C19, który odpowiada za demetylację escytalopramu. W metabolizmie leku biorą również udział, w mniejszym stopniu, izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6.⁴

Eliminacja

Po wielokrotnym podaniu dawki escytalopramu, okres półtrwania w fazie eliminacji (t½ β) wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) kształtuje się na poziomie około 0,6 L/min. Metabolity escytalopramu charakteryzują się znacząco dłuższym okresem półtrwania w porównaniu do leku macierzystego.⁵

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (poprzez procesy metaboliczne), jak i nerkową. Przeważająca część dawki leku wydalana jest z moczem w postaci metabolitów.⁶

Farmakokinetyka liniowa

Escytalopram wykazuje farmakokinetykę o charakterze liniowym. Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiągany jest po około tygodniu regularnego stosowania leku. Przy dawce dobowej wynoszącej 10 mg, średnie stężenia escytalopramu w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/L (z zakresem od 20 do 125 nmol/L).⁷

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku powyżej 65 lat obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Ekspozycja ogólnoustrojowa (wyrażona jako AUC – pole pod krzywą stężenia leku w funkcji czasu) jest u osób starszych o około 50% większa niż u młodych, zdrowych ochotników. Ta różnica powinna być uwzględniona przy ustalaniu dawkowania leku w tej grupie wiekowej.⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Childa i Pugha – kategoria A i B) farmakokinetyka escytalopramu ulega istotnym zmianom. Okres półtrwania leku jest w tej grupie pacjentów około dwukrotnie dłuższy, a ekspozycja ogólnoustrojowa zwiększona o około 60% w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby. Te zmiany mają znaczenie kliniczne i wymagają odpowiedniej modyfikacji dawkowania.⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dane dotyczące farmakokinetyki escytalopramu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek pochodzą głównie z badań z zastosowaniem racemicznego cytalopramu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny CLcr w zakresie 10-53 mL/min) obserwowano wydłużenie okresu półtrwania leku oraz niewielkie zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej. Nie przeprowadzono badań stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu u tych pacjentów, jednakże można przypuszczać, że mogą one być zwiększone. Informacje te należy uwzględnić przy doborze dawki leku dla pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁰

Polimorfizm genetyczny

Zaobserwowano istotny wpływ polimorfizmu genetycznego na farmakokinetykę escytalopramu, szczególnie w odniesieniu do enzymów cytochromu P450:

• U osób wolno metabolizujących leki przy udziale izoenzymu CYP2C19 stężenie escytalopramu w osoczu było dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie. Ta różnica wynika z faktu, że CYP2C19 jest głównym enzymem zaangażowanym w metabolizm escytalopramu.
• Polimorfizm dotyczący izoenzymu CYP2D6 nie powodował istotnych zmian w ekspozycji na escytalopram, co potwierdza drugorzędną rolę tego enzymu w metabolizmie leku.

Powyższe różnice w farmakokinetyce związane z polimorfizmem genetycznym enzymów CYP należy brać pod uwagę przy indywidualizacji dawkowania escytalopramu.¹¹