preparat z glikozydami hydroksyantracenowymi
Preparaty z glikozydami hydroksyantracenowymi to grupa leków roślinnych o działaniu przeczyszczającym, które znajdują zastosowanie w leczeniu zaparć. Związki te występują naturalnie w takich roślinach jak aloes, kruszyna, rzewień i senes.
Mechanizm działania tych preparatów polega na pobudzaniu perystaltyki jelita grubego poprzez bezpośredni wpływ na splot nerwowy jelita oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów w okrężnicy. Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania, co czyni je odpowiednimi do stosowania wieczorem.
Stosowanie preparatów z glikozydami hydroksyantracenowymi powinno być krótkotrwałe (nie dłużej niż 1-2 tygodnie) ze względu na ryzyko rozwoju zespołu leniwego jelita, zaburzeń elektrolitowych oraz zależności od środków przeczyszczających. Są przeciwwskazane u pacjentów z niedrożnością jelit, chorobami zapalnymi jelit, bólami brzucha o nieznanej etiologii oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Najnowsze badania wskazują na potencjalne ryzyko genotoksyczności i kancerogenności przy długotrwałym stosowaniu preparatów zawierających glikozydy hydroksyantracenowe, co skłoniło Europejską Agencję Leków do wprowadzenia ostrzeżeń dotyczących ich stosowania i ograniczenia dostępności niektórych produktów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glikozydy hydroksyantracenowe – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące glikozydów hydroksyantracenowych, głównie pochodzących ze strąków senesu, wskazują na niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym. W badaniach na szczurach, w tym 90-dniowym eksperymencie, zaobserwowano odwracalne zmiany histologiczne, takie jak rozrost nabłonka w jelicie grubym, przedżołądku oraz kanalikach nerkowych, bez patologii w splocie nerwowym okrężnicy. Długoterminowe badania trwające 2 lata nie wykazały działania kancerogennego ekstraktu zawierającego glikozydy hydroksyantracenowe. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój potomstwa ani zachowanie macierzyńskie. Wyniki badań genotoksyczności in vivo były negatywne, pomimo mutagennego działania aloeemodyny in vitro, natomiast sennozydy A i B oraz reina nie wykazywały efektu mutagennego.
aloeemodyna, antrachinon, badanie długoterminowe, działanie kancerogenne, genotoksyczność, glikozyd hydroksyantracenowy, liście senesu, nowotwór jelita grubego, potencjał mutagenny, preparat z glikozydami hydroksyantracenowymi, reina, rozrost nabłonka, sennozyd, splot nerwowy okrężnicy, środek przeczyszczający, strąki senesu, toksyczność neurologiczna, toksyczność ostra, zaparcie