Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Glikozydy hydroksyantracenowe

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie glikozydów hydroksyantracenowych

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące glikozydów hydroksyantracenowych pochodzą głównie z badań przeprowadzonych na strąkach senesu, a nie na liściach, które są składnikiem preparatu Red Senes Tea. Warto jednak podkreślić, że ze względu na podobieństwo składu chemicznego liści i strąków senesu, wyniki badań przeprowadzonych na strąkach mogą być ekstrapolowane na liście senesu i zawarte w nich glikozydy hydroksyantracenowe.¹

Toksyczność ostra i długoterminowa

Badania toksyczności ostrej wykazały, że glikozydy hydroksyantracenowe charakteryzują się niskim poziomem toksyczności po podaniu doustnym. Podawanie ekstraktu ze strąków senesu oraz sennozydów myszom i szczurom drogą doustną wykazało niską toksyczność ostrą.²

W badaniu długoterminowym trwającym 90 dni, przeprowadzonym na szczurach, którym podawano ekstrakt zawierający glikozydy hydroksyantracenowe, zaobserwowano pewne zmiany histologiczne. W szczególności stwierdzono rozrost nabłonka w trzech lokalizacjach anatomicznych: jelicie grubym, przedżołądku oraz kanalikach nerkowych. Istotne jest jednak, że wszystkie te zmiany miały charakter odwracalny po zakończeniu podawania badanej substancji. Co ważne, nie zaobserwowano żadnych zmian patologicznych w splocie nerwowym okrężnicy, co świadczy o braku toksyczności neurologicznej w obrębie układu pokarmowego.³

Potencjał kancerogenny

Długoterminowe badanie, trwające 2 lata, nie wykazało działania kancerogennego ekstraktu ze strąków senesu zawierającego glikozydy hydroksyantracenowe. Badanie przeprowadzono na szczurach obu płci, podając im doustnie ekstrakt, i nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania nowotworów w porównaniu z grupą kontrolną.⁴

Wpływ na rozród i rozwój

Badania nad wpływem glikozydów hydroksyantracenowych na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały negatywnych skutków. Nie stwierdzono wpływu na rozwój poporodowy młodych szczurów, zachowanie macierzyńskie samic, ani na płodność zarówno samców jak i samic. Wyniki te sugerują, że substancje te nie wywierają szkodliwego wpływu na zdolności rozrodcze i rozwój potomstwa.⁵

Potencjał mutagenny

Badania potencjału mutagennego składników glikozydów hydroksyantracenowych wykazały niejednoznaczne wyniki w zależności od konkretnej substancji. W badaniach in vitro stwierdzono mutagenne działanie aloeemodyny, jednego z metabolitów antrachinowych. Jednakże, co istotne, nie zaobserwowano efektu mutagennego dla głównych składników aktywnych – sennozydu A i B oraz reiny. Kompleksowe badania genotoksyczności przeprowadzone w warunkach in vivo dały wyniki negatywne, co sugeruje brak potencjału genotoksycznego tych substancji w organizmie żywym.⁶

Ryzyko rozwoju nowotworu jelita grubego

Kwestia potencjalnego związku między długotrwałym stosowaniem środków przeczyszczających zawierających glikozydy hydroksyantracenowe a ryzykiem rozwoju nowotworu jelita grubego (CRC – colorectal cancer) była przedmiotem kilku badań klinicznych. Wyniki tych badań są niejednoznaczne – część z nich wskazywała na istnienie związku między stosowaniem środków przeczyszczających zawierających antrachinony a zwiększonym ryzykiem CRC, podczas gdy inne nie potwierdzały takiej zależności.⁷

Należy podkreślić, że analiza badań wykazała, iż czynnikami ryzyka rozwoju CRC były także zaparcia oraz nieprawidłowa dieta. Te czynniki mogły wpływać na wyniki badań oceniających związek między stosowaniem środków przeczyszczających a rozwojem nowotworów jelita grubego. W celu jednoznacznego określenia stopnia ryzyka rozwoju nowotworu związanego ze stosowaniem preparatów zawierających glikozydy hydroksyantracenowe, konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych, dobrze zaprojektowanych badań klinicznych.⁸

Wnioski z badań przedklinicznych

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania glikozydów hydroksyantracenowych wskazują na ich niską toksyczność ostrą i brak działania kancerogennego w długoterminowych badaniach na gryzoniach. Obserwowane w badaniach 90-dniowych zmiany w nabłonku miały charakter odwracalny, co sugeruje, że przy odpowiednim stosowaniu preparatów zawierających te substancje, ryzyko trwałych uszkodzeń jest minimalne. Potencjał mutagenny niektórych składników wykazany w badaniach in vitro nie został potwierdzony w kompleksowych badaniach in vivo, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności. Konieczne są jednak dalsze badania w celu ostatecznego określenia potencjalnego związku między długotrwałym stosowaniem preparatów zawierających glikozydy hydroksyantracenowe a ryzykiem rozwoju nowotworu jelita grubego.