Interakcje leku
Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego (poziom istotności: bardzo wysoki). Inhibitory enzymu CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) mogą zwiększyć ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie, a stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css,max) 3-4-krotnie, co wymaga modyfikacji dawkowania. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (neuroleptyki, leki przeciwarytmiczne grup IA i III, moksyfloksacyna, erytromycyna) oraz diuretyków tiazydowych ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca i hipokaliemii (poziom istotności: wysoki/umiarkowany). Monitorowanie EKG i elektrolitów jest wskazane.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych leków na atomoksetynę
- Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
- Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
- Inne interakcje
- Interakcje atomoksetyny z alkoholem
- Szczegółowa tabela interakcji atomoksetyny
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Atomoksetyna wykazuje liczne interakcje z innymi substancjami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia pacjentów, szczególnie w przypadku politerapii.1
Wpływ innych leków na atomoksetynę
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – atomoksetyny nie należy stosować jednocześnie z IMAO ze względu na ryzyko poważnych interakcji. Jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.2
Inhibitory enzymu CYP2D6 – stosowanie atomoksetyny z inhibitorami CYP2D6, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. fluoksetyna, paroksetyna), chinidyna czy terbinafina, może znacząco zwiększyć ekspozycję na atomoksetynę. U pacjentów przyjmujących te leki, ekspozycja na atomoksetynę może wzrosnąć 6-8 razy, a stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css,max) może być 3-4 razy wyższe. Jest to spowodowane faktem, że atomoksetyna jest metabolizowana przez enzym CYP2D6. W takich przypadkach może być konieczne wolniejsze zwiększanie dawki i zmniejszenie docelowej dawki atomoksetyny.3
U pacjentów, u których po ustaleniu optymalnej dawki atomoksetyny zalecono stosowanie inhibitora enzymu CYP2D6 lub u których przerwano podawanie inhibitora enzymu CYP2D6, należy ponownie ocenić odpowiedź kliniczną i tolerancję leku, aby ustalić, czy konieczna jest modyfikacja dawki.4
Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny i silnych inhibitorów enzymów cytochromu P450 (innych niż CYP2D6) u pacjentów wolno metabolizujących z udziałem CYP2D6, ponieważ nie jest znany kliniczny wpływ potencjalnego zwiększenia ekspozycji na atomoksetynę w warunkach in vivo.5
Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
Salbutamol i inni agoniści receptora beta2 – atomoksetynę należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących duże dawki salbutamolu (lub innych agonistów receptora beta2) w nebulizacji lub ogólnoustrojowo. Atomoksetyna może nasilać wpływ salbutamolu na układ sercowo-naczyniowy.6
W badaniach klinicznych obserwowano sprzeczne wyniki dotyczące tej interakcji. Ogólnoustrojowe podawanie salbutamolu (600 μg dożylnie przez 2 godziny) w skojarzeniu z atomoksetyną (60 mg dwa razy na dobę przez 5 dni) powodowało zwiększenie szybkości akcji serca i ciśnienia krwi. Efekt ten był najbardziej widoczny na początku jednoczesnego stosowania salbutamolu i atomoksetyny, ale stan powracał do punktu wyjściowego po 8 godzinach.7
Natomiast w innym badaniu z udziałem zdrowych, dorosłych osób pochodzenia azjatyckiego intensywnie metabolizujących atomoksetynę, jednoczesne krótkotrwałe stosowanie atomoksetyny (80 mg raz na dobę przez 5 dni) nie zwiększało wpływu standardowej dawki salbutamolu podawanego w inhalacji (200 µg) na ciśnienie krwi i szybkość akcji serca.8
Podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny i salbutamolu (lub innego agonisty receptora beta2) należy monitorować szybkość akcji serca i ciśnienie tętnicze krwi. W przypadku znaczącego zwiększenia tych parametrów może być konieczna modyfikacja dawek leków.9
Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie atomoksetyny i leków powodujących wydłużenie odstępu QT (takich jak leki neuroleptyczne, leki przeciwarytmiczne grupy IA i III, moksyfloksacyna, erytromycyna, metadon, meflochina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, lit, cyzapryd), leków powodujących zaburzenie równowagi elektrolitowej (np. leki moczopędne z grupy tiazydów) oraz inhibitorów enzymu CYP2D6 może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT.10
Produkty lecznicze przeciwnadciśnieniowe – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny z lekami przeciwnadciśnieniowymi. Ze względu na wpływ atomoksetyny na zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, może ona zmniejszać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych. Wskazane jest uważne kontrolowanie ciśnienia krwi, a w przypadku znaczących zmian, należy rozważyć modyfikację leczenia atomoksetyną lub lekami przeciwnadciśnieniowymi.11
Czynniki i leki zwiększające ciśnienie krwi – z uwagi na możliwość nasilonego wpływu na ciśnienie tętnicze krwi, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny z czynnikami i lekami zwiększającymi ciśnienie krwi (np. salbutamol). Podobnie jak w przypadku leków przeciwnadciśnieniowych, należy monitorować ciśnienie krwi i w razie potrzeby rozważyć modyfikację dawkowania.12
Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
Leki obniżające próg drgawkowy – istnieje ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny z lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:13
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- leki neuroleptyczne
- fenotiazyna lub butyrofenon
- meflochina
- chlorochina
- buproprion
- tramadol
Należy również zachować ostrożność podczas zaprzestawania jednoczesnego stosowania benzodiazepin ze względu na możliwość wystąpienia napadów drgawek po odstawieniu tych leków.14
Leki oddziałujące z noradrenaliną – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu atomoksetyny z lekami oddziałującymi z noradrenaliną, takimi jak:15
- leki przeciwdepresyjne (imipramina, wenlafaksyna, mirtazapina)
- leki obkurczające naczynia krwionośne (pseudoefedryna, fenylefryna)
Przyczyną ostrożności jest możliwe addycyjne lub synergistyczne działanie farmakologiczne tych substancji z atomoksetyną.
Inne interakcje
Leki wpływające na pH żołądka – leki zwiększające pH żołądka, takie jak wodorotlenek magnezu/wodorotlenek glinu czy omeprazol, nie wpływają na dostępność biologiczną atomoksetyny.16
Leki silnie wiążące się z białkami osocza – badania in vitro z atomoksetyną i innymi silnie wiązanymi lekami w stężeniach terapeutycznych wykazały, że warfaryna, kwas acetylosalicylowy, fenytoina i diazepam nie wpływają na wiązanie się atomoksetyny z albuminą ludzką. Podobnie, atomoksetyna nie wpływa na wiązanie się tych związków z albuminą ludzką.17
Interakcje atomoksetyny z alkoholem
Biorąc pod uwagę mechanizm działania atomoksetyny i jej wpływ na układ noradrenergiczny, jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie atomoksetyny może potencjalnie powodować nasilenie niektórych działań niepożądanych. Alkohol może nasilać działanie sedatywne, wpływać na funkcje poznawcze i koordynację ruchową.
Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii atomoksetyną, ponieważ może to prowadzić do:
- Nasilenia objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak senność, zawroty głowy
- Zwiększenia obciążenia wątroby, co jest istotne ze względu na metabolizm atomoksetyny przez enzymy wątrobowe
- Potencjalnego wpływu na parametry sercowo-naczyniowe, w tym ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas leczenia atomoksetyną, a w przypadku jednoczesnego przyjęcia obu substancji należy zachować szczególną ostrożność np. podczas prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn.
Szczegółowa tabela interakcji atomoksetyny
| Grupa leków/Substancja | Rodzaj interakcji | Konsekwencje kliniczne | Poziom istotności |
|---|---|---|---|
| Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) | Farmakodynamiczna | Ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki – przeciwwskazane |
| Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie ekspozycji na atomoksetynę 6-8 razy, wzrost stężenia Css,max 3-4 razy | Wysoki – konieczna modyfikacja dawkowania |
| Salbutamol i inni agoniści receptora beta2 | Farmakodynamiczna | Nasilenie wpływu na układ sercowo-naczyniowy (wzrost ciśnienia krwi i tętna) | Umiarkowany – konieczne monitorowanie |
| Leki wydłużające odstęp QT (leki neuroleptyczne, przeciwarytmiczne IA i III, moksyfloksacyna, erytromycyna) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca | Wysoki – konieczne monitorowanie EKG |
| Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe (diuretyki tiazydowe) | Pośrednia | Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT przez indukcję hipokaliemii | Umiarkowany – monitorowanie elektrolitów |
| Leki przeciwnadciśnieniowe | Farmakodynamiczna | Zmniejszona skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych | Umiarkowany – monitorowanie ciśnienia |
| Leki obniżające próg drgawkowy (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI, neuroleptyki) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych | Wysoki – zachować ostrożność |
| Benzodiazepiny (przy odstawianiu) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko napadów drgawkowych podczas odstawiania | Umiarkowany – stopniowe odstawianie |
| Leki oddziałujące z noradrenaliną (imipramina, wenlafaksyna, mirtazapina) | Farmakodynamiczna | Możliwe addycyjne lub synergistyczne działanie | Umiarkowany – zachować ostrożność |
| Leki obkurczające naczynia (pseudoefedryna, fenylefryna) | Farmakodynamiczna | Możliwy synergistyczny wpływ na ciśnienie tętnicze | Umiarkowany – monitorowanie ciśnienia |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN, potencjalny wpływ na wątrobę | Umiarkowany – unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki wpływające na pH żołądka (wodorotlenek magnezu/glinu, omeprazol) | Farmakokinetyczna | Brak wpływu na biodostępność atomoksetyny | Niski – nie wymaga modyfikacji dawkowania |
| Leki silnie wiążące się z białkami (warfaryna, ASA, fenytoina, diazepam) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na wiązanie z białkami | Niski – nie wymaga modyfikacji dawkowania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania