Właściwości farmakokinetyczne
Abiraterone Olainfarm 250 mg

Właściwości farmakokinetyczne abirateronu

Właściwości farmakokinetyczne abirateronu i abirateronu octanu zostały szczegółowo przebadane w różnych populacjach pacjentów, w tym u osób zdrowych, pacjentów z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami oraz u osób bez raka, ale z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Ważnym aspektem farmakokinetyki abirateronu octanu jest jego szybka konwersja in vivo do abirateronu, który jest właściwą substancją aktywną działającą jako inhibitor biosyntezy androgenów.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu abirateronu octanu na czczo, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane stosunkowo szybko – w czasie około 2 godzin. Istotnym aspektem farmakokinetyki abirateronu jest bardzo znaczący wpływ pokarmu na jego biodostępność. Przyjmowanie leku z posiłkiem powoduje dramatyczny wzrost ekspozycji ogólnoustrojowej – nawet 10-krotne zwiększenie pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) oraz 17-krotny wzrost stężenia maksymalnego (Cmax) w porównaniu do przyjmowania na czczo. Wpływ ten jest zależny od zawartości tłuszczu w posiłku.²

Ze względu na dużą zmienność ekspozycji wynikającą z różnorodności posiłków (ich składu i zawartości), abirateron musi być przyjmowany zgodnie z określonym schematem w stosunku do posiłków. Tabletki należy przyjmować co najmniej dwie godziny po posiłku, a kolejny posiłek można spożyć dopiero po upływie co najmniej jednej godziny od zażycia leku. Tabletki powinny być połykane w całości i popijane wodą.³

Dystrybucja

Abirateron charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – znakowany izotopowo ¹⁴C-abirateron wiąże się z białkami osocza w 99,8%. Pozorna objętość dystrybucji abirateronu jest bardzo duża i wynosi około 5630 L, co wskazuje na rozległą dystrybucję leku do tkanek obwodowych.⁴

Metabolizm

Abirateronu octan po podaniu doustnym podlega złożonemu metabolizmowi. Pierwszym etapem jest hydroliza do abirateronu, który następnie jest metabolizowany na drodze kilku szlaków metabolicznych, obejmujących sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie. Głównym miejscem tych przemian jest wątroba.⁵

Badania z użyciem znakowanego izotopowo abirateronu wykazały, że większość krążącej w organizmie radioaktywności (około 92%) pochodzi z metabolitów abirateronu. Wśród 15 wykrytych metabolitów, dwa dominujące to siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu, które stanowią po około 43% całkowitej radioaktywności każdy.⁶

Eliminacja

Średni okres półtrwania abirateronu w osoczu u zdrowych osób wynosi około 15 godzin. Po doustnym podaniu znakowanego izotopowo abirateronu octanu, większość dawki (około 88%) jest wydalana z kałem, a jedynie około 5% z moczem. W kale większość substancji stanowi niezmieniony abirateronu octan (około 55% podanej dawki) oraz abirateron (około 22% podanej dawki).⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Przeprowadzono badania farmakokinetyki abirateronu octanu u pacjentów z różnym stopniem zaburzeń czynności wątroby. U osób z wcześniej istniejącymi łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A wg Child-Pugh) całkowite narażenie organizmu na abirateron po pojedynczej dawce 1000 mg zwiększyło się o około 11% w porównaniu do osób zdrowych. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) ekspozycja ogólnoustrojowa wzrosła znacznie bardziej – o 260%. Zaobserwowano również wydłużenie średniego okresu półtrwania abirateronu do około 18 godzin u osób z łagodnymi zaburzeniami i do około 19 godzin u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby.⁸

W oddzielnym badaniu oceniano farmakokinetykę abirateronu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby AUC abirateronu wzrosło dramatycznie – o około 600%, a dodatkowo wolna frakcja leku zwiększyła się o 80% w porównaniu z grupą kontrolną.⁹

Konsekwencje kliniczne tych zmian parametrów farmakokinetycznych mają istotne znaczenie dla postępowania terapeutycznego:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczne dostosowywanie dawki abirateronu octanu.
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie abirateronu octanu powinno być starannie rozważone, a korzyści terapeutyczne muszą wyraźnie przeważać nad ryzykiem.
• Abirateronu octanu nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
• W przypadku wystąpienia hepatotoksyczności podczas leczenia może być konieczne czasowe wstrzymanie terapii lub dostosowanie dawki leku.

¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne u pacjentów z krańcowym stadium choroby nerek, stabilnych na hemodializie, porównując wyniki z dopasowaną grupą kontrolną osób z prawidłową czynnością nerek. Wykazano, że całkowite narażenie organizmu na abirateron po pojedynczym podaniu doustnym dawki 1000 mg nie zwiększyło się u pacjentów dializowanych z krańcowym stadium choroby nerek w porównaniu do osób z prawidłową czynnością nerek.¹¹

W oparciu o te wyniki, nie jest konieczne zmniejszanie dawki abirateronu octanu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, nawet w przypadku ciężkich zaburzeń. Należy jednak zauważyć, że brakuje danych klinicznych dotyczących stosowania leku u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego i jednocześnie występującymi ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, dlatego w tej grupie pacjentów zaleca się szczególną ostrożność.¹²

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych abirateronu