rak gruczołu krokowego oporny na kastrację z przerzutami
Wskazanie

Rak gruczołu krokowego oporny na kastrację z przerzutami (mCRPC – metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer) to zaawansowana postać nowotworu prostaty, która rozwija się mimo obniżenia poziomu testosteronu do wartości kastracyjnych (poniżej 50 ng/dl). Stan ten charakteryzuje się progresją biochemiczną (wzrost PSA), radiologiczną (nowe zmiany w badaniach obrazowych) lub kliniczną (nasilenie objawów) pomimo skutecznej supresji androgenowej.

W leczeniu mCRPC stosuje się kilka linii terapii. Leki hormonalne nowej generacji to abirateron (Zytiga) i enzalutamid (Xtandi), które hamują szlak sygnałowy receptora androgenowego. Chemioterapia oparta na docetakselu (Taxotere) lub kabazytakselu (Jevtana) stanowi ważną opcję terapeutyczną. W przypadku przerzutów do kości stosuje się również preparaty radioizotopowe jak rad-223 (Xofigo). Istotne miejsce zajmują także inhibitory PARP, takie jak olaparib (Lynparza) i rukaparib (Rubraca), szczególnie u pacjentów z mutacjami genów naprawy DNA.

Największym wyzwaniem w leczeniu mCRPC jest postępująca oporność na kolejne linie terapii. Komórki nowotworowe adaptują się poprzez mutacje receptora androgenowego, alternatywne szlaki sygnałowe i zmiany epigenetyczne. Istotnym problemem jest też heterogenność nowotworu, gdzie różne klony komórkowe mogą wykazywać odmienną wrażliwość na leki. Dodatkowo leczenie komplikują działania niepożądane, które znacząco wpływają na jakość życia pacjentów, szczególnie u osób starszych z chorobami współistniejącymi.

Coraz większe znaczenie ma medycyna precyzyjna i dobór terapii w oparciu o profil molekularny nowotworu. Oznaczanie mutacji w genach naprawy DNA (BRCA1/2, ATM), badanie ekspresji AR-V7 czy oznaczanie krążących komórek nowotworowych pozwala na lepszą stratyfikację pacjentów i wybór optymalnej terapii. Nowe obiecujące kierunki leczenia obejmują immunoterapię, terapie celowane i inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, choć ich skuteczność w mCRPC wymaga dalszych badań.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl