rak gruczołu krokowego hormonowrażliwy z przerzutami
Wskazanie

Rak gruczołu krokowego hormonowrażliwy z przerzutami (mHSPC – metastatic hormone-sensitive prostate cancer) to zaawansowana postać nowotworu prostaty, który rozprzestrzenił się poza gruczoł krokowy do innych części ciała, ale nadal reaguje na leczenie hormonalne. Przerzuty najczęściej lokalizują się w kościach, węzłach chłonnych lub innych narządach. U pacjentów diagnoza mHSPC może być postawiona albo przy pierwotnym rozpoznaniu choroby (de novo), albo gdy dochodzi do progresji choroby po wcześniejszym leczeniu miejscowym.

Podstawą leczenia mHSPC jest terapia deprywacji androgenowej (ADT), polegająca na obniżeniu poziomu testosteronu. W Polsce stosowane są analogi lub antagoniści GnRH, takie jak goserelina (Zoladex), leuprorelina (Eligard, Leuprostin), tryptorelina (Diphereline) czy degareliks (Firmagon). Obecnie standardem postępowania jest łączenie ADT z innymi lekami, co znacząco wydłuża przeżycie pacjentów. Do najczęściej stosowanych schematów należy dodanie do ADT docetakselu (Taxotere), enzalutamidu (Xtandi), abirateronu (Zytiga), apalutamidu (Erleada) lub darolutamidu (Nubeqa).

Najnowsze wytyczne zalecają intensyfikację leczenia u pacjentów z dużą objętością choroby lub chorobą wysokiego ryzyka. W zależności od stanu pacjenta, objętości przerzutów i wcześniejszego leczenia, onkolog dobiera odpowiednią kombinację leków. U młodszych pacjentów w dobrym stanie ogólnym z dużą objętością przerzutów często stosuje się schemat ADT + docetaksel + nowy hormon (tzw. triplet therapy), który wykazuje najlepsze wyniki w badaniach klinicznych.

Największe trudności w leczeniu mHSPC obejmują rozwój oporności na kastrację, kiedy choroba przestaje reagować na leczenie hormonalne. Wyzwaniem jest także toksyczność kombinowanego leczenia, szczególnie u starszych pacjentów z chorobami współistniejącymi. Ponadto, istotnym problemem jest odpowiednie monitorowanie odpowiedzi na leczenie, gdyż markery biochemiczne (PSA) nie zawsze odzwierciedlają aktywność choroby. Opóźnienie rozwoju oporności na kastrację poprzez intensywne, wczesne leczenie jest kluczowym celem terapeutycznym, ponieważ przejście do fazy oporności na kastrację (mCRPC) wiąże się z istotnym pogorszeniem rokowania.

Opieka nad pacjentem z mHSPC wymaga multidyscyplinarnego podejścia, obejmującego nie tylko leczenie przeciwnowotworowe, ale także odpowiednie postępowanie przeciwbólowe, profilaktykę powikłań kostnych (z wykorzystaniem denosumabu – Xgeva lub kwasu zoledronowego – Zometa), leczenie wspomagające oraz wsparcie psychologiczne. Kluczowa jest także staranna obserwacja działań niepożądanych, szczególnie kardiologicznych, związanych z intensywnym leczeniem systemowym.