Przeciwwskazania stosowania
Owoc anyżu

Przeciwwskazania stosowania owocu anyżu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest substancją czynną występującą w produktach leczniczych w formie ziół do zaparzania, dostępnych zarówno jako sypki materiał roślinny (1g/g), jak i w saszetkach (2,0 g/saszetkę). Pomimo wielu korzystnych właściwości terapeutycznych, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie owocu anyżu jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na owoc anyżu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających owoc anyżu jest nadwrażliwość na substancję czynną. Pacjentom, którzy w przeszłości doświadczyli jakiejkolwiek reakcji alergicznej po ekspozycji na anyż, należy bezwzględnie odradzić stosowanie tej substancji w jakiejkolwiek postaci farmaceutycznej.¹

Nadwrażliwość krzyżowa z innymi roślinami z rodziny Apiaceae

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość występowania nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów uczulonych na inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae, dawniej określanej jako baldaszkowate – Umbelliferae). W przypadku występowania alergii na:¹

• kminek
• seler
• kolendrę
• koper

¹

stosowanie owocu anyżu jest przeciwwskazane ze względu na znaczne ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej. Reakcje krzyżowe w obrębie roślin z rodziny Apiaceae są dobrze udokumentowane w piśmiennictwie medycznym i stanowią istotny czynnik ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych.¹

Nadwrażliwość na anetol

Anetol, będący głównym składnikiem olejku anyżowego występującego w owocach anyżu, może również wywoływać reakcje nadwrażliwości. Pacjenci z potwierdzoną alergią na anetol lub którzy doświadczyli reakcji alergicznych po ekspozycji na produkty zawierające anetol (np. niektóre alkohole, likiery anyżowe, specyficzne przyprawy), nie powinni stosować produktów zawierających owoc anyżu.¹

Objawy nadwrażliwości wymagające zaprzestania stosowania

Pacjentów należy poinstruować o konieczności natychmiastowego przerwania stosowania produktów zawierających owoc anyżu i skonsultowania się z lekarzem w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów sugerujących reakcję nadwrażliwości, takich jak:

• Wysypka skórna
• Świąd
• Pokrzywka
• Obrzęk naczynioruchowy
• Trudności w oddychaniu
• Dolegliwości żołądkowo-jelitowe pojawiające się po ekspozycji

Postępowanie diagnostyczne przy podejrzeniu nadwrażliwości

W przypadku niejasnej historii reakcji alergicznych u pacjenta, a szczególnie przy podejrzeniu nadwrażliwości na rośliny z rodziny Apiaceae, przed zaleceniem stosowania produktów zawierających owoc anyżu (OWOC ANYŻU, 1g/g, zioła do zaparzania lub OWOC ANYŻU, 2,0 g/saszetkę) warto rozważyć przeprowadzenie diagnostyki alergologicznej.²

Należy pamiętać, że reakcje nadwrażliwości mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Z tego względu dokładny wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji alergicznych jest kluczowym elementem kwalifikacji pacjenta do terapii z wykorzystaniem owocu anyżu.¹