zespół odstawienny u noworodka
Zespół odstawienny u noworodka (Neonatal Abstinence Syndrome, NAS) to stan kliniczny występujący u noworodków narażonych na działanie substancji psychoaktywnych, najczęściej opioidów, w okresie prenatalnym. Objawy pojawiają się po przerwaniu ekspozycji na substancję w momencie urodzenia, gdy dziecko nie otrzymuje już substancji przez łożysko.
Klinicznie zespół manifestuje się zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego (drżenia, drgawki, niepokój, zaburzenia snu), układu pokarmowego (wymioty, biegunka, trudności w karmieniu), układu autonomicznego (tachykardia, tachypnoe, gorączka) oraz układu oddechowego (zaciąganie przestrzeni międzyżebrowych, nieżyt nosa). Do oceny nasilenia objawów stosuje się skale, takie jak skala Finnegana.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie dotyczącym przyjmowania substancji przez matkę, badaniu klinicznym noworodka oraz badaniach toksykologicznych. Leczenie obejmuje postępowanie niefarmakologiczne (zapewnienie spokoju, minimalizację bodźców, częste karmienie małymi porcjami) oraz farmakologiczne (morfina, metadon, fenobarbital), gdy objawy są nasilone.
Zapobieganie zespołowi odstawiennemu u noworodka polega na identyfikacji ciężarnych uzależnionych od substancji psychoaktywnych i wdrożeniu programów terapii uzależnień. Długoterminowe rokowanie zależy od wielu czynników, w tym środowiskowych, społecznych oraz dostępu do odpowiedniej opieki medycznej i wsparcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Symfaxin ER 75 mg
Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, ciężarnymi lub karmiącymi piersią, stosowanie wenlafaksyny (Symfaxin ER) wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa wenlafaksyny w ciąży są niewystarczające, jednak badania na zwierzętach wykazały negatywny wpływ na rozród. Szczególną uwagę należy zwrócić na trzeci trymestr ciąży, gdyż stosowanie SNRI, w tym wenlafaksyny, może prowadzić do objawów odstawienia u noworodków, takich jak drażliwość, drżenie, hipotonia, trudności ze ssaniem oraz zaburzenia snu, które mogą wymagać interwencji medycznej, w tym karmienia przez zgłębnik, wspomagania oddychania i przedłużonej hospitalizacji. Ponadto istnieje potencjalne ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN), analogiczne do obserwowanego przy stosowaniu SSRI w trzecim trymestrze, choć brak jest specyficznych danych dla SNRI.
drżenie u noworodka, dysfagia u noworodka, działanie serotoninergiczne, hipotonia mięśniowa, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karmienie przez zgłębnik, nadciśnienie płucne, O-demetylowenlafaksyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, Symfaxin ER, trzeci trymestr ciąży, wenlafaksyna, wspomaganie oddychania, zaburzenia snu, zaburzenia ssania, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – AuroFena 100 mcg
Produkt leczniczy AuroFena, zawierający fentanyl w formie tabletek podpoliczkowych, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania fentanylu w ciąży, a badania przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko dla procesów reprodukcyjnych. Stosowanie fentanylu w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnie koniecznych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka rozwoju opioidowego zespołu odstawiennego u noworodka przy długotrwałej terapii. Podczas porodu, w tym cesarskiego cięcia, stosowanie fentanylu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko depresji oddechowej u płodu, a w sytuacjach wyjątkowych konieczne jest przygotowanie naloksonu do natychmiastowego użycia.
AuroFena, badania przedkliniczne, cesarskie cięcie, depresja oddechowa, depresja oddechowa płodu, fentanyl podpoliczkowy, nalokson, okres karencji, opioidowy zespół odstawienny, przenikanie do mleka matki, przenikanie przez łożysko, tabletki podpoliczkowe fentanylu, upośledzenie płodności, uspokojenie polekowe, zespół odstawienny u noworodka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Binatta 200 mg
Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (BINATTA) wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tapentadolu w ciąży są ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały brak działania teratogennego, jednak przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny zaobserwowano opóźnienie rozwoju i działanie embriotoksyczne związane z aktywnością receptorów opioidowych μ. Stosowanie leku w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja ta powinna być indywidualnie omówiona z pacjentką. Istotnym zagrożeniem jest ryzyko noworodkowego zespołu odstawiennego (NOWS) przy długotrwałym stosowaniu, co wymaga monitorowania noworodka pod kątem objawów depresji oddechowej oraz dostępności odpowiednich środków odtrutkowych w okresie okołoporodowym.
badanie przedkliniczne, depresja oddechowa, dysfagia, działanie agonistyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, noworodkowy zespół odstawienny, poziom NOAEL, przenikanie do mleka kobiecego, receptor opioidowy μ, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, tapentadol o przedłużonym uwalnianiu, zespół odstawienny u noworodka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reltebon 5 mg
Oksykodon, substancja czynna leku Reltebon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności i zaparcia, szczególnie na początku terapii. Najpoważniejszym zagrożeniem jest depresja oddechowa, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych, mogąca prowadzić do niedotlenienia i zatrzymania oddechu. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, drgawki, niedrożność jelit, zespół odstawienny oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego. Oksykodon może także powodować zwężenie źrenic, skurcz oskrzeli, zmniejszenie odruchu kaszlowego oraz niedociśnienie tętnicze u predysponowanych pacjentów. Ryzyko uzależnienia od leku istnieje nawet przy dawkach terapeutycznych i jest zależne od indywidualnych czynników, dawki oraz czasu trwania terapii.
brak miesiączki, cellulitis, cholestaza, depresja oddechowa, derealizacja, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipertonia, hipogonadyzm, hipotonia, kolka żółciowa, krwiomocz, limfadenopatia, melaena, nadwrażliwość, nadwrażliwość słuchowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, odwodnienie, omamy, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, parestezja, pokrzywka, przedawkowanie opioidów, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, tachykardia, uzależnienie od leku, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia percepcji, zatrzymanie moczu, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Palexia retard 250 mg
Stosowanie tapentadolu (Palexia retard) u kobiet w okresie reprodukcyjnym wymaga szczególnej ostrożności. Dane dotyczące stosowania w ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach wykazały opóźnienie rozwoju i działanie embriotoksyczne przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny oraz wpływ na rozwój pourodzeniowy nawet przy dawkach na poziomie NOAEL. Długotrwała terapia może prowadzić do noworodkowego zespołu odstawiennego opioidów, który stanowi zagrożenie życia noworodka, dlatego konieczna jest dostępność odpowiedniej odtrutki podczas porodu. Produkt nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Nie zaleca się stosowania tapentadolu podczas porodu ani bezpośrednio przed nim, a noworodki matek leczonych tapentadolem powinny być monitorowane pod kątem depresji oddechowej.
ciąża, depresja oddechowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, karmienie piersią, laktacja, noworodkowy zespół odstawienny opioidów, opóźnienie rozwoju, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia retard, płodność, receptor opioidowy, rozwój pourodzeniowy, tapentadol, wczesny rozwój embrionalny, zespół odstawienny u noworodka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Escitalopram LEK-AM 5 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w terapii kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Szczególnie w trzecim trymestrze stosowanie escytalopramu wiąże się z ryzykiem wystąpienia u noworodka objawów odstawiennych i serotoninergicznych, takich jak zaburzenia oddechowe, napady drgawek, wahania temperatury, hipoglikemia, zaburzenia napięcia mięśniowego, hiperrefleksja, drżenia, drażliwość, letarg, ciągły płacz, senność i trudności w zasypianiu. Objawy te pojawiają się zwykle w ciągu 24 godzin po porodzie. Ponadto, stosowanie SSRI w ciąży zwiększa ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) do około 5 przypadków na 1000 ciąż, w porównaniu do 1-2 przypadków w populacji ogólnej.
bezdech, cytalopram, drżenie, działanie serotoninergiczne, hiperrefleksja, hipoglikemia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwotok poporodowy, letarg, napad drgawkowy, oligospermia, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, trymestr ciąży, zaburzenia karmienia, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alpraxil 0,5 mg
Lek Alpraxil zawierający alprazolam, będący benzodiazepiną, może wpływać na przebieg ciąży, płodność oraz laktację. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć wcześniejsze badania sugerowały dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie dużych dawek w II i III trymestrze może ograniczać aktywność ruchową płodu i powodować zmienny rytm serca. Nawet małe dawki w ostatnim etapie ciąży mogą wywołać u noworodka zespół wiotkiego dziecka z hipotonią osiową i trudnościami w ssaniu, utrzymujący się do 3 tygodni. Wysokie dawki niosą ryzyko depresji oddechowej, bezdechu i hipotermii, wymagających natychmiastowej interwencji. Objawy odstawienia u noworodków, takie jak nadpobudliwość, pobudzenie i drżenie, mogą pojawić się kilka dni po urodzeniu, niezależnie od obecności zespołu wiotkiego dziecka.
alprazolam, benzodiazepina, bezdech, depresja oddechowa, działanie teratogenne, ekspozycja na benzodiazepiny, hipotermia, hipotonia osiowa, nadpobudliwość, okres półtrwania leku, rozszczep wargi i podniebienia, ruchy płodu, rytm serca płodu, trudności ze ssaniem, wada rozwojowa, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Venlafaxine Aurovitas 150 mg
Venlafaxine Aurovitas, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny, dostępny jest w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Jako inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), lek wymaga ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wenlafaksyny w ciąży są ograniczone; badania na zwierzętach wykazały negatywny wpływ na rozród, jednak u ludzi ryzyko nie jest jednoznacznie określone. Stosowanie wenlafaksyny w trzecim trymestrze może prowadzić do objawów odstawienia u noworodków, takich jak drażliwość, drżenie, hipotonia, nieustający płacz oraz trudności ze ssaniem i snem, które pojawiają się zwykle do 24 godzin po porodzie. Ponadto, istnieje potencjalne ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) oraz zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego, co należy uwzględnić przy decyzji o kontynuacji leczenia w okresie okołoporodowym.
chlorowodorek wenlafaksyny, drażliwość, drżenie, działanie serotoninergiczne, hipotonia mięśniowa, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, karmienie przez zgłębnik, krwotok poporodowy, O-demetylowenlafaksyna, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodka, toksyczność reprodukcyjna, wenlafaksyna, wspomagane oddychanie, zaburzenia płodności, zaburzenia snu, zespół odstawienny u noworodka, zespół odstawienny wenlafaksyny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Palexia 100 mg
Stosowanie tapentadolu (Palexia) u kobiet w ciąży jest obarczone ograniczonymi danymi klinicznymi, co utrudnia pełną ocenę bezpieczeństwa. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano opóźnienie rozwoju embrionalnego oraz działanie embriotoksyczne przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny, związane z aktywnością agonistyczną receptorów opioidowych μ. Długotrwałe stosowanie opioidów w ciąży może prowadzić do zespołu odstawiennego u noworodka, stanowiącego zagrożenie życia, co wymaga dostępności odpowiedniej odtrutki w placówkach leczniczych. Ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodków, tapentadolu nie zaleca się stosować podczas porodu ani bezpośrednio przed nim, a noworodki powinny być monitorowane pod kątem objawów toksycznych.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alprox 0,25 mg
Alprazolam nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność w badaniach przedklinicznych, nawet przy dawkach do 5 mg/kg/dobę u zwierząt (25-krotność maksymalnej dawki u ludzi 10 mg/dobę). Dane epidemiologiczne nie potwierdzają istotnego wzrostu ryzyka poważnych wad rozwojowych przy ekspozycji na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze ciąży, choć ryzyko rozszczepu jamy ustnej jest nieznacznie podwyższone (<2/1000 urodzeń vs. 1/1000 w populacji). Stosowanie alprazolamu w II i III trymestrze może powodować zmniejszenie aktywności płodu i zmienność rytmu serca, a u noworodków objawy zespołu wiotkiego dziecka (hipotonia osiowa, zaburzenia ssania) utrzymujące się do 3 tygodni, zwłaszcza przy dużych dawkach, które mogą wywołać depresję oddechową, bezdech i hipotermię. Objawy odstawienia u noworodka (nadpobudliwość, pobudzenie, drżenie) mogą wystąpić niezależnie od zespołu wiotkiego dziecka i zależą od okresu półtrwania leku.
alprazolam, benzodiazepina, bezdech, depresja oddechowa, drżenie, ekspozycja na benzodiazepiny, hipotermia, hipotonia osiowa, laktacja, nadpobudliwość, okres półtrwania leku, pobudzenie psychoruchowe, rozszczep jamy ustnej, wada rozwojowa, zaburzenie ssania, zespół odstawienny u noworodka, zespół wiotkiego dziecka