Wpływ escytalopramu na płodność, ciążę i laktację

W praktyce klinicznej lekarz musi przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią szczegółowe informacje dotyczące stosowania escytalopramu. Poniższe informacje stanowią kompleksowe omówienie wpływu leku Pramatis (escytalopram) na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią, z uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń dla matki i dziecka.¹

Stosowanie escytalopramu w okresie ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. W badaniach eksperymentalnych na zwierzętach wykazano toksyczny wpływ escytalopramu na reprodukcję. Z tego powodu podanie leku Pramatis w okresie ciąży można rozważyć wyłącznie wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, a korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.²

Ryzyko dla noworodków matek leczonych escytalopramem

Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o możliwych konsekwencjach stosowania leku w późnym okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze. Należy podkreślić konieczność obserwacji noworodka, jeśli matka przyjmowała Pramatis w ostatnich miesiącach ciąży. Gwałtowne odstawienie leku w okresie ciąży jest przeciwwskazane i może prowadzić do wystąpienia objawów odstawienia u noworodka.³

U noworodków, których matki przyjmowały escytalopram (należący do grupy leków SSRI) w późnym okresie ciąży, mogą wystąpić następujące objawy kliniczne:⁴

• Zaburzenia oddechowe – mogące manifestować się jako niewydolność oddechowa, sinica, bezdech
• Objawy neurologiczne – napady drgawkowe, wzmożone lub osłabione napięcie mięśniowe, wzmożenie odruchów, drżenie mięśniowe
• Zaburzenia metaboliczne – hipoglikemia, niestabilna temperatura ciała
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – trudności w karmieniu, wymioty
• Zaburzenia zachowania – niepokój ruchowy, drażliwość, ospałość, nieustanny płacz, senność i zaburzenia snu

Objawy te mogą być wynikiem bezpośredniego działania serotoninergicznego leku lub objawami odstawienia. Pacjentka powinna zostać poinformowana, że w większości przypadków powikłania te pojawiają się bezpośrednio po porodzie lub w ciągu 24 godzin od porodu.⁵

Ryzyko nadciśnienia płucnego u noworodków

Szczególne znaczenie ma przekazanie pacjentce informacji, że dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) w przypadku stosowania leków z grupy SSRI w późnym okresie ciąży. Obserwowane ryzyko wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej PPHN występuje z częstością 1-2 przypadków na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Pacjentka powinna zostać poinformowana o zwiększonym ryzyku wystąpienia krwotoku poporodowego. Dane obserwacyjne wskazują na niemal dwukrotnie wyższe ryzyko tego powikłania po ekspozycji na leki z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca poprzedzającego poród. Lekarz powinien monitorować pacjentkę pod kątem objawów nadmiernego krwawienia poporodowego.⁷

Stosowanie escytalopramu podczas karmienia piersią

Kobieta karmiąca piersią powinna zostać poinformowana, że escytalopram przypuszczalnie przenika do mleka kobiecego. W związku z tym, nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii lekiem Pramatis. Jeśli leczenie jest niezbędne, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią na czas terapii.⁸

Wpływ escytalopramu na płodność

Pacjentów należy poinformować o potencjalnym wpływie escytalopramu na płodność. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że cytalopram (związek macierzysty escytalopramu) może wpływać na jakość nasienia. Z opisów przypadków klinicznych wynika, że po zastosowaniu niektórych leków z grupy SSRI u ludzi efekt ten wydaje się być odwracalny. Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały jednoznacznego wpływu escytalopramu na płodność u ludzi.⁹

Zalecenia dla lekarzy dotyczące postępowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią

1. Należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem escytalopramu kobiecie w ciąży
2. Konieczne jest monitorowanie stanu noworodka, jeśli matka przyjmowała escytalopram w późnym okresie ciąży
3. Należy unikać gwałtownego odstawiania leku w okresie ciąży
4. Wskazane jest poinformowanie personelu oddziału położniczego o stosowaniu leku przez pacjentkę, aby zapewnić odpowiednią obserwację noworodka po porodzie
5. Karmienie piersią podczas leczenia escytalopramem nie jest zalecane
6. Pacjentki i pacjentów należy informować o potencjalnym, prawdopodobnie odwracalnym wpływie leku na płodność
7. Pacjentki stosujące escytalopram w okresie okołoporodowym powinny być monitorowane pod kątem ryzyka krwotoku poporodowego

Lekarz powinien dokładnie udokumentować w historii choroby pacjentki przekazanie powyższych informacji, uzyskanie świadomej zgody na leczenie oraz indywidualną analizę korzyści i ryzyka w każdym przypadku.¹⁰