Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas stosowania escytalopramu należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) stanowią grupę leków, z którymi escytalopram wykazuje szczególnie niebezpieczne interakcje, mogące prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Można wyróżnić kilka podgrup IMAO:²

• Nieodwracalne, niewybiórcze IMAO – stosowanie w skojarzeniu z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane. Rozpoczęcie terapii escytalopramem można rozważyć dopiero po 14 dniach od zakończenia leczenia nieodwracalnym IMAO. Z kolei pomiędzy odstawieniem escytalopramu a wdrożeniem nieodwracalnego IMAO należy zachować odstęp co najmniej 7-dniowy.³
• Odwracalny, wybiórczy inhibitor MAO-A (moklobemid) – leczenie skojarzone z escytalopramem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. W sytuacji klinicznej wymagającej takiego połączenia, należy rozpocząć od najmniejszych zalecanych dawek obu leków przy ścisłym monitorowaniu stanu pacjenta.⁴
• Odwracalny, niewybiórczy inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących escytalopram. Jeżeli takie połączenie jest niezbędne z klinicznego punktu widzenia, linezolid należy podawać w minimalnych dawkach pod ścisłą kontrolą lekarską.⁵
• Nieodwracalny, wybiórczy inhibitor MAO-B (selegilina) – stosowanie escytalopramu z selegiliną wymaga zachowania ostrożności z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. Badania wykazały, że podawanie selegiliny w dawkach do 10 mg/dobę z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁶

Leki wpływające na odstęp QT

Escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących produkty lecznicze, które mogą wydłużać odstęp QT, ze względu na potencjalne addytywne działanie. Do tej grupy należą:⁷

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylnie podawana erytromycyna, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)⁸

Leki wymagające zachowania szczególnej ostrożności

Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym, takie jak tramadol, sumatryptan i inne tryptany, mogą w połączeniu z escytalopramem zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁹

Leki obniżające próg drgawkowy – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym escytalopram, mogą obniżać próg drgawkowy. Dlatego należy zachować ostrożność stosując escytalopram jednocześnie z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:¹⁰

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe i SSRI)
• Neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol¹¹

Lit i tryptofan mogą nasilać działanie farmakologiczne escytalopramu, dlatego ich jednoczesne stosowanie wymaga zachowania ostrożności.¹²

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu z lekami z grupy SSRI, w tym z escytalopramem.¹³

Leki wpływające na hemostazę – escytalopram może modyfikować działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów otrzymujących takie preparaty konieczne jest staranne monitorowanie parametrów układu krzepnięcia podczas rozpoczynania lub kończenia terapii escytalopramem. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może dodatkowo zwiększać ryzyko krwawień.¹⁴

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię powinny być stosowane z ostrożnością u pacjentów przyjmujących escytalopram, ponieważ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹⁵

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Chociaż nie stwierdzono specyficznych interakcji farmakodynamicznych czy farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, to podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne ich stosowanie nie jest zalecane.¹⁶

Spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem może prowadzić do:

• Nasilenia działania sedatywnego, co może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Potencjalnego pogorszenia funkcji poznawczych
• Zwiększenia ryzyka wystąpienia zaburzeń nastroju
• Możliwego osłabienia skuteczności terapeutycznej leku

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19, a w mniejszym stopniu również CYP3A4 i CYP2D6. Główny metabolit escytalopramu (S-DCT) jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6.¹⁷

Istotne interakcje z lekami hamującymi aktywność tych enzymów:

• Omeprazol (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg raz na dobę powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁸
• Cymetydyna (umiarkowanie silny inhibitor enzymatyczny) w dawce 400 mg dwa razy na dobę powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁹

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w oparciu o obserwację działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.²⁰

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych produktów leczniczych

Escytalopram jest inhibitorem enzymu CYP2D6. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie gdy mają wąski indeks terapeutyczny, m.in.:²¹

• Flekainid
• Propafenon
• Metoprolol (gdy stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)
• Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)²²

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powodowało dwukrotne zwiększenie stężeń tych substratów CYP2D6 w osoczu. Escytalopram może również powodować niewielkie zahamowanie aktywności CYP2C19, co wymaga zachowania ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez ten izoenzym.²³

Tabelaryczne zestawienie interakcji escytalopramu