partenolid
Partenolid to naturalny lakton seskwiterpenowy, pochodzący głównie z rośliny leczniczej Tanacetum parthenium (złocień maruna, potocznie znany jako złocień dalmatyński lub złocień pospolity). Jest to związek bioaktywny, będący głównym składnikiem odpowiedzialnym za właściwości terapeutyczne tej rośliny, stosowanej od wieków w medycynie ludowej.
Pod względem farmakologicznym partenolid wykazuje szereg istotnych działań, przede wszystkim przeciwzapalne i przeciwbólowe. Mechanizm jego działania obejmuje inhibicję czynnika jądrowego kappa B (NF-κB), co prowadzi do hamowania produkcji cytokin prozapalnych oraz syntazy tlenku azotu (NOS). Związek ten hamuje również degranulację płytek krwi i uwalnianie serotoniny, co wyjaśnia jego zastosowanie w profilaktyce migreny.
W badaniach klinicznych partenolid wykazuje obiecujące działanie przeciwnowotworowe poprzez indukowanie apoptozy komórek nowotworowych, hamowanie angiogenezy oraz blokowanie szlaków sygnałowych istotnych w rozwoju nowotworów. Szczególne zainteresowanie budzą jego właściwości w leczeniu białaczek i nowotworów hematologicznych, gdzie wykazuje selektywną toksyczność wobec komórek macierzystych nowotworu.
Pomimo potencjału terapeutycznego, zastosowanie partenolidu w standardowej praktyce klinicznej jest ograniczone ze względu na jego niską biodostępność i stabilność. Obecnie trwają prace nad półsyntetycznymi analogami oraz nowymi formulacjami tego związku, które mogłyby poprawić jego parametry farmakokinetyczne i zwiększyć skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – TRUE Test 36 –
TRUE Test 36 to standaryzowany zestaw do testów płatkowych, przeznaczony do diagnostyki alergicznego wyprysku kontaktowego u dorosłych. Składa się z 3 paneli zawierających łącznie 36 płatków, z czego 35 zawiera alergeny, a jeden jest płatkiem kontrolnym. Plastry nakleja się na zdrową skórę pacjenta (górna część pleców lub zewnętrzna część ramienia) i pozostawia na 48 godzin, unikając zamoczenia i przesuwania. Odczyt reakcji przeprowadza się po 30 minutach od usunięcia plastra, następnie po 1-2 dniach oraz dodatkowo po 5-7 dniach w celu wykrycia reakcji opóźnionych, które mogą pojawić się zwłaszcza po ekspozycji na takie alergeny jak siarczan neomycyny, parafenylenodiamina czy tiosiarczan sodowy złota.
17-maślan hydrokortyzonu, 21-piwalan tiksokortolu, alkohol sterolowy z lanoliny, bacytracyna, błękit zawiesinowy 106, budezonid, diagnostyka dermatologiczna, diazolidynylomocznik, imidazolidynylomocznik, mieszanina kain, naciek zapalny, parafenylenodiamina, partenolid, pęcherzyk, reakcja alergiczna, reakcja opóźniona, reakcja z podrażnienia, rumień grudkowy, rumień pęcherzykowy, rumień zapalny, siarczan neomycyny, test płatkowy, tiosiarczan sodowy złota, wskaźnik uczulenia, wyprysk kontaktowy alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Dawkowanie i sposób podawania
Partenolid, obecny w plastrze do prób prowokacyjnych TRUE Test 36 w stężeniu 3,0 µg/cm² (2,4 µg na płatek), jest stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Test aplikuje się na zdrową skórę pacjenta (górna część pleców lub zewnętrzna część ramienia) na 48 godzin, unikając kontaktu z wodą i mechanicznego przesuwania plastra. Ocena reakcji powinna odbywać się trzykrotnie: po 30 minutach od usunięcia plastra, po 1-2 dniach oraz po 4-5 dniach, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji opóźnionych, które mogą ujawnić się dopiero po kilku dniach. Interpretacja wyników opiera się na skali International Contact Dermatitis Research Group, gdzie reakcje dodatnie charakteryzują się rumieniem, naciekiem zapalnym i zmianami grudkowymi lub pęcherzykowymi, a reakcje podrażnienia są odrębne i nieswoiste.
alergen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, fałszywie ujemna reakcja, interpretacja wyników testu, naciek zapalny, ognisko zapalne, panel testowy, partenolid, plaster do prób prowokacyjnych, płatek testowy, reakcja alergiczna, reakcja opóźniona, reakcja podrażnieniowa, reakcja wątpliwa, reakcja z podrażnienia, rumień grudkowy, substancja aktywna, TRUE Test, uczulenie, zlewanie się pęcherzyków, zmiany grudkowe, zmiany pęcherzykowe - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Przeciwwskazania stosowania
Partenolid, obecny w produkcie TRUE Test 36 w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek), jest stosowany do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry, aktywne atopowe zapalenie skóry w fazie zaostrzenia, rozległe zmiany skórne mogące zaburzyć interpretację testu oraz stany z uogólnionym świądem skóry. Ponadto, test należy odroczyć u pacjentów z ostrą fazą egzemy kontaktowej, nagłymi wysypkami, ostrymi infekcjami skórnymi, zaostrzeniem łuszczycy oraz innymi aktywnymi zapaleniami skóry. Należy również unikać stosowania u osób z nadwrażliwością na składniki pomocnicze preparatu oraz u pacjentów leczonych immunosupresyjnie, z uszkodzeniami skóry w miejscu aplikacji, po intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV lub przyjmujących leki przeciwhistaminowe w dawkach maskujących reakcję alergiczną.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, egzema kontaktowa, infekcja skórna, keloid, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, łuszczyca, nadwrażliwość, partenolid, plaster samoprzylepny, promieniowanie UV, świąd skóry, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test 36, zapalenie skóry, zmiany zapalne skóry - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Przedawkowanie
Partenolid, obecny w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 3,0 mikrogramów/cm² (2,4 mikrogramów/płatek), jest stosowany wyłącznie w diagnostyce alergii kontaktowej za pomocą testów płatkowych. Charakterystyka produktu wskazuje, że przedawkowanie partenolidu jest klinicznie nieistotne lub niemożliwe przy prawidłowym stosowaniu, co potwierdza adnotacja „Nie dotyczy” w sekcji dotyczącej przedawkowania. Substancja aplikowana jest miejscowo na skórę w ściśle kontrolowanych warunkach, co minimalizuje ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego i toksyczności. Test ma na celu wywołanie kontrolowanej reakcji immunologicznej u osób uczulonych, a nie toksycznej odpowiedzi na przedawkowanie.
- Leksykon substancji czynnych
Tiosiarczan sodowy złota – Wskazania do stosowania
Tiosiarczan sodowy złota jest aktywnym alergenem stosowanym w diagnostyce kontaktowego alergicznego zapalenia skóry, obecnym w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 75 μg/cm² (61 μg/płatek). Wchodzi w skład panelu nr 3 (pozycja 28) zestawu 36 alergenów kontaktowych, umożliwiając identyfikację nadwrażliwości na związki złota. Test ten jest dedykowany wyłącznie osobom dorosłym z podejrzeniem alergii kontaktowej, szczególnie przy przewlekłych lub nawracających wypryskach, reakcjach po kontakcie z biżuterią lub innymi przedmiotami zawierającymi złoto oraz u pacjentów zawodowo narażonych na ekspozycję na złoto (np. jubilerzy, pracownicy przemysłu elektronicznego).
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, bacytracyna, budezonid, diazolidynylomocznik, imidazolidynylomocznik, maślan hydrokortyzonu, merkaptobenzotiazol, nadwrażliwość kontaktowa, panel diagnostyczny, partenolid, piwalan tiksokortolu, plaster do testów prowokacyjnych, test płatkowy, test prowokacyjny, tiosiarczan sodowy złota, TRUE Test, wyprysk kontaktowy - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Właściwości farmakokinetyczne
Partenolid, obecny w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 3,0 mikrogramów/cm² (2,4 mikrogramów na pojedynczy płatek), jest stosowany wyłącznie jako substancja testująca w diagnostyce alergii kontaktowej. Produkt ten, będący zestawem plastrów do testów prowokacyjnych, nie posiada określonych właściwości farmakokinetycznych w dokumentacji, co wynika z jego lokalnego zastosowania i braku działania ogólnoustrojowego. W charakterystyce produktu farmakokinetyka partenolidu jest oznaczona jako „nie dotyczy”, co podkreśla jego rolę wyłącznie diagnostyczną, a nie terapeutyczną.
- Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Partenolid, aktywny składnik produktu TRUE Test 36, stosowany jest w stężeniu diagnostycznym 3,0 mikrogramów/cm² (2,4 mikrogramów/płatek). Badania przedkliniczne nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu tego alergenu w testach płatkowych. Ocena bezpieczeństwa uwzględniała standardowe procedury toksykologiczne oraz specyfikę ekspozycji – krótkotrwałe działanie małych dawek, co minimalizuje potencjalne zagrożenia. Pomimo doniesień o możliwym działaniu rakotwórczym niektórych alergenów w modelach zwierzęcych, partenolid w warunkach diagnostycznych nie wykazuje takiego ryzyka, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa.
alergen testowy, badanie przedkliniczne, diagnostyka alergologiczna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja na alergen, model zwierzęcy, nadwrażliwość kontaktowa, ocena ryzyka, ocena toksykologiczna, panel diagnostyczny, partenolid, praktyka kliniczna, stosunek korzyści do ryzyka, substancja aktywna, test płatkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – TRUE Test 36 –
TRUE Test 36 to produkt leczniczy w formie plastra do prób prowokacyjnych, przeznaczony wyłącznie do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u osób dorosłych. Test składa się z 3 paneli, każdy zawierający 12 płatków, z czego 35 pokrytych jest alergenami, a jeden (płatek nr 9) stanowi kontrolę. Zawiera szeroki zakres alergenów kontaktowych, w tym m.in. siarczan niklu (200 µg/cm², 162 µg/płatek), kalafonię (1200 µg/cm², 972 µg/płatek), formaldehyd (180 µg/cm², 146 µg/płatek) oraz złożone mieszaniny takie jak mieszanina kain, substancji zapachowych, parabenów czy tiuramów, co umożliwia kompleksową identyfikację czynników wywołujących reakcje alergiczne.
alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, bacytracyna, benzokaina, budezonid, chlorek kobaltu, diagnostyka alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, diazolidynylomocznik, dichromian potasu, donor formaldehydu, formaldehyd, imidazolidynylomocznik, konserwant w kosmetykach, mieszanina substancji zapachowa, partenolid, plaster do prób prowokacyjnych, preparat przeciwbakteryjny, preparat przeciwgrzybiczny, próba prowokacyjna, reakcja alergiczna, siarczan neomycyny, siarczan niklu, środek miejscowo znieczulający, tiomersal - Leksykon leków
Skład i postać leku – TRUE Test 36 –
TRUE Test 36 to zestaw diagnostyczny do testów płatkowych stosowanych w diagnostyce alergicznego zapalenia skóry, składający się z 3 paneli po 12 płatków każdy, łącznie 36 płatków, z czego 35 zawiera aktywne substancje testowe, a 1 jest płatkiem kontrolnym. Substancje czynne obejmują m.in. siarczan niklu (200 µg/cm², 162 µg/płatek), alkohole sterolowe z lanoliny (1000 µg/cm², 810 µg/płatek), siarczan neomycyny (600 µg/cm², 486 µg/płatek) oraz formaldehyd (180 µg/cm², 146 µg/płatek). Wiele pozycji to mieszaniny składników aktywnych, np. mieszanina kain, substancji zapachowych, parabenów czy tiuramów, co pozwala na szerokie spektrum wykrywania alergenów kontaktowych. Płatki są umieszczone na plastrach z włókien poliestrowych z klejem akrylowym, a skład pomocniczy obejmuje m.in. powidon 90, hydroksypropylocelulozę i beta-cyklodekstrynę.
17-maślan hydrokortyzonu, aldehyd cynamonowy, alergiczne zapalenie skóry, alkohol cynamonowy, alkohol sterolowy z lanoliny, bacytracyna, balsam peruwiański, benzokaina, beta-cyklodekstryna, budezonid, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, chlorchinaldol, chlorek kobaltu, chlorowodorek tetrakainy, dichlorowodorek etylenodiaminy, dichromian potasu, difenyloguanidyna, disulfiram, eugenol, hydroksycytronellal, izoeugenol, kalafonia, kliochinol, merkaptobenzotiazol, mieszanina kain, mieszanina parabenów, mieszanina substancji zapachowych, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, partenolid, próba prowokacyjna, siarczan neomycyny, siarczan niklu, test płatkowy, wyciąg z mchu dębowego, żywica epoksydowa - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Działania niepożądane
Partenolid, stosowany w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek) w panelu nr 3 (pozycja 34) plastrów TRUE Test 36, jest substancją aktywną wykorzystywaną w diagnostyce alergii kontaktowej. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodnie lub miesiące oraz uczucie pieczenia w miejscu aplikacji. Często obserwuje się także przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni po zakończeniu testu. Rzadziej występują zaostrzenia zmian zapalnych (≥1/1 000 do <1/100), szczególnie przy aktywnym zapaleniu skóry, oraz reakcje uczuleniowe (≥1/10 000 do <1/1 000), w tym ryzyko uczulenia aktywnego. Bardzo rzadko mogą pojawić się reakcje anafilaktyczne lub ciężkie objawy nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, choć do tej pory nie odnotowano takich przypadków po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, ciśnienie tętnicze, dermatoza, dodatnia reakcja testowa, nadwrażliwość, partenolid, pieczenie skóry, podrażnienie taśmą chirurgiczną, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, systemowa reakcja alergiczna, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test, uczulenie aktywne, wyprysk kontaktowy, zaburzenia pigmentacji, zaostrzenie zmian zapalnych - Leksykon leków
Przedawkowanie – TRUE Test 36 –
Produkt leczniczy TRUE Test 36 jest narzędziem diagnostycznym stosowanym w testach płatkowych do identyfikacji alergenów kontaktowych i nie jest przeznaczony do celów terapeutycznych, co wyklucza ryzyko przedawkowania w klasycznym rozumieniu. Składa się z trzech paneli, każdy zawierający 12 płatków, z czego 35 zawiera alergeny kontaktowe, a jeden jest płatkiem kontrolnym. Substancje aktywne, takie jak siarczan niklu (200 µg/cm², 162 µg/płatek), siarczan neomycyny (600 µg/cm², 486 µg/płatek), formaldehyd (180 µg/cm², 146 µg/płatek) czy bacytracyna (600 µg/cm², 490 µg/płatek), są precyzyjnie dozowane, aby wywołać reakcję miejscową bez efektów ogólnoustrojowych przy prawidłowym zastosowaniu.
alergen kontaktowy, alergia kontaktowa, bacytracyna, budezonid, chlorek kobaltu, diazolidynylomocznik, dichlorowodorek etylenodiaminy, dichromian potasu, działanie ogólnoustrojowe, formaldehyd, imidazolidynylomocznik, kontaktowe zapalenie skóry, maślan hydrokortyzonu, merkaptobenzotiazol, metylodibromoglutaronitryl, mieszanina kain, mieszanina parabenów, mieszanina tiuramów, parafenylenodiamina, partenolid, piwalan tiksokortolu, próba prowokacyjna, reakcja diagnostyczna, siarczan neomycyny, siarczan niklu, test płatkowy, tiosiarczan sodowy złota - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Partenolid, obecny w produkcie diagnostycznym TRUE Test 36, jest stosowany w testach prowokacyjnych do wykrywania alergii kontaktowych. W plastrze testowym partenolid występuje w stężeniu 3,0 mikrogramów/cm², co odpowiada 2,4 mikrogramom na pojedynczy płatek. Produkt ten jest aplikowany miejscowo na skórę w kontrolowanych warunkach klinicznych, a jego absorpcja ogólnoustrojowa jest minimalna, co eliminuje ryzyko działań ogólnoustrojowych mogących wpływać na funkcje psychomotoryczne pacjenta.
absorpcja ogólnoustrojowa, alergia kontaktowa, charakterystyka produktu leczniczego, diagnostyka alergii kontaktowej, działanie ogólnoustrojowe, funkcja psychomotoryczna, partenolid, plaster do prób prowokacyjnych, plaster testowy, płatek testowy, produkt diagnostyczny, test kontaktowy, test prowokacyjny, TRUE Test 36 - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Partenolid, substancja aktywna w produkcie TRUE Test 36 stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej, występuje w stężeniu 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek, panel nr 3, pozycja 34). Aktualnie brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania partenolidu u kobiet w ciąży oraz podczas laktacji. Ze względu na ograniczone informacje o potencjalnym wpływie na reprodukcję i brak badań oceniających przenikanie do mleka kobiecego, stosowanie tego testu u kobiet ciężarnych i karmiących piersią jest niezalecane, chyba że korzyści diagnostyczne przewyższają potencjalne ryzyko. W takich przypadkach należy stosować najniższą możliwą dawkę i ograniczyć czas ekspozycji do minimum, a także rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią.
alergia kontaktowa, alternatywna metoda diagnostyczna, ciąża, diagnostyka alergologiczna, funkcja reprodukcyjna, karmienie piersią, korzyść diagnostyczna, laktacja, mleko kobiece, partenolid, plaster do próby prowokacyjnej, płodność, próba prowokacyjna, reakcja niepożądana, substancja aktywna, TRUE Test - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Partenolid, stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jest składnikiem testu TRUE Test 36 w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek). Jego aplikacja wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wywołania reakcji uczuleniowych, w tym późnych, pojawiających się po ponad 10 dniach, co może wskazywać na nabycie nadwrażliwości kontaktowej. Należy również uwzględnić możliwość wystąpienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), zwłaszcza przy licznych dodatnich wynikach testu, co komplikuje interpretację i może wymagać powtórzenia testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry. U pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych zastosowanie partenolidu powinno być rozważone z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, diagnostyka różnicowa, dodatnia reakcja skórna, ekspozycja na światło słoneczne, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, partenolid, reakcja anafilaktoidalna, reakcja uczuleniowa, test płatkowy, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiana trądzikowa - Leksykon substancji czynnych
Maruna – Interakcje
Tanacetum parthenium (L.) Schulz Bip., zawarte w preparacie Marimigran w dawce 100 mg, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak warfaryna. Mechanizm tych interakcji opiera się na hamowaniu agregacji płytek krwi przez seskwiterpeny laktonowe, głównie partenolid, co prowadzi do synergistycznego nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień. W związku z tym u pacjentów stosujących jednocześnie Marimigran i leki przeciwzakrzepowe zaleca się regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia, w tym INR, oraz rozważenie dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych lub odstawienia preparatu w przypadku ciężkich zaburzeń krzepnięcia.
- Leksykon substancji czynnych
Wrotycz maruna – Wskazania do stosowania
Wrotycz maruna (Tanacetum parthenium) jest rośliną leczniczą z rodziny astrowatych, której głównym składnikiem aktywnym jest lakton seskwiterpenowy – partenolid. W medycynie tradycyjnej stosowany jest w postaci standaryzowanych ekstraktów zawierających określoną zawartość partenolidu, jednak w analizowanych dokumentach nie wykazano obecności wrotyczu maruny jako składnika leku Drosetux. Preparat ten zawiera natomiast inne substancje czynne, takie jak Drosera 3CH, Arnica montana 3CH, Belladonna 3CH i inne, i jest wskazany do stosowania wspomagającego w leczeniu suchego i drażniącego kaszlu.
- Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Wskazania do stosowania
Partenolid, obecny w produkcie leczniczym TRUE Test 36 w ilości 3,0 mikrogramów/cm² (2,4 mikrogramów/płatek) w panelu nr 3 (pozycja 34), jest stosowany wyłącznie do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u osób dorosłych. Substancja ta, naturalnie występująca w roślinach z rodziny astrowatych (Asteraceae/Compositae), takich jak złocień maruna (Tanacetum parthenium), służy do identyfikacji nadwrażliwości kontaktowej u pacjentów z podejrzeniem alergii na te rośliny lub preparaty ziołowe je zawierające. Testowanie z partenolidem jest szczególnie zalecane u pacjentów z reakcjami skórnymi po ekspozycji na rośliny astrowate, osób zawodowo narażonych (ogrodnicy, floryści, zielarze) oraz u pacjentów z niewyjaśnionymi reakcjami po stosowaniu preparatów ziołowych.
alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergolog, diagnostyka alergii, nadwrażliwość, nadwrażliwość kontaktowa, partenolid, plaster samoprzylepny, preparat ziołowy, próba prowokacyjna, reakcja skórna, reaktywność krzyżowa, rodzina astrowatych, TRUE Test, wrotycz maruna, złocień maruna