żółtaczka przedwątrobowa
Żółtaczka przedwątrobowa (hemolityczna) to stan chorobowy, w którym dochodzi do zwiększonego stężenia bilirubiny we krwi i tkankach na skutek nadmiernego rozpadu krwinek czerwonych. W przeciwieństwie do żółtaczki wątrobowej i pozawątrobowej, w tym typie żółtaczki nie występuje pierwotne uszkodzenie hepatocytów ani utrudnienie odpływu żółci.
Przyczynami żółtaczki przedwątrobowej mogą być choroby hemolityczne, takie jak niedokrwistości hemolityczne wrodzone (sferocytoza, eliptocytoza, niedobór G6PD) lub nabyte (autoimmunologiczne, polekowe, mikroangiopatyczne). Charakterystycznym objawem laboratoryjnym jest podwyższone stężenie bilirubiny pośredniej (niesprzężonej) przy prawidłowych wartościach bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej).
W diagnostyce żółtaczki przedwątrobowej kluczowe znaczenie mają badania oceniające hemolizę: morfologia krwi z rozmazem, retikulocytoza, stężenie haptoglobiny, LDH, wolnej hemoglobiny oraz badanie szpiku kostnego. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę nadmiernego rozpadu erytrocytów, a w przypadkach ciężkich może wymagać transfuzji krwi lub wymiany osocza.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Diagnostyka i diagnoza
Żółtaczka to objaw kliniczny manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, twardówek i błon śluzowych, wynikający z hiperbilirubinemii, gdy stężenie bilirubiny przekracza 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l). Wyróżnia się trzy główne typy żółtaczki: przedwątrobową (z przewagą bilirubiny niesprzężonej, bez bilirubiny w moczu, prawidłowymi próbami wątrobowymi), wątrobową (z obecnością bilirubiny sprzężonej w moczu, podwyższonymi enzymami wątrobowymi – ALP, ALT, AST, obniżonym albuminem) oraz pozawątrobową (z przeszkodą w odpływie żółci, obecnością bilirubiny w moczu, bladym stolcem, podwyższonym ALP i aminotransferazami oraz często świądem skóry). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, oznaczeniu bilirubiny całkowitej i frakcji, próbach wątrobowych, badaniu moczu oraz obrazowaniu (USG, TK, MRCP, ERCP), a w wybranych przypadkach biopsji wątroby. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się przyczyny hemolityczne, choroby wątroby, zaburzenia odpływu żółci oraz choroby genetyczne i metaboliczne.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, bilirubina niesprzężona, bilirubina sprzężona, bilirubinometr przezskórny, biopsja wątroby, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholangioskopia, cholestaza, cholestaza ciążowa, czerwona krwinka, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hemoglobina, hepatocyt, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niesprzężona, hiperbilirubinemia sprzężona, kamica dróg żółciowych, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, polekowe uszkodzenie wątroby, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, triada Charcota, twardówka oka, UDP-glukuronylotransferaza, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zespół Criglera-Najjara, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta, żółtaczka, żółtaczka pozawątrobowa, żółtaczka przedwątrobowa, żółtaczka wątrobowa