Interakcje leku
Zyban 150 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Zyban (bupropion) charakteryzuje się szerokim profilem interakcji z innymi lekami oraz substancjami, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas jego stosowania. Produkt leczniczy należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów przyjmujących inne leki, szczególnie te o wąskim indeksie terapeutycznym¹.

Wpływ bupropionu na inne leki

Inhibicja CYP2D6: Bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion, mimo że nie są metabolizowane przez izoenzym CYP2D6, hamują ten szlak metaboliczny. Hamowanie CYP2D6 może utrzymywać się przez co najmniej 7 dni po podaniu ostatniej dawki chlorowodorku bupropionu. W badaniach u zdrowych ochotników metabolizujących efektywnie z udziałem CYP2D6 zaobserwowano 2-5 krotne zwiększenie wartości Cmax i AUC dezypraminy przy równoczesnym podawaniu bupropionu².

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanych głównie przez CYP2D6. Do tej grupy należą³:

• Leki przeciwdepresyjne (np. dezypramina, imipramina, paroksetyna)
• Leki przeciwpsychotyczne (np. rysperydon, tiorydazyna)
• Beta-adrenolityki (np. metoprolol)
• Leki przeciwarytmiczne klasy 1C (np. propafenon, flekainid)

Podczas włączania produktu Zyban u pacjentów już przyjmujących którykolwiek z wymienionych leków, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki. Istotne jest dokładne porównanie potencjalnych korzyści z leczenia produktem Zyban wobec możliwego ryzyka interakcji⁴.

Interakcje z lekami serotoninergicznymi: Po wprowadzeniu Zybanu do obrotu raportowano przypadki zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu – przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)⁵.

Wpływ na tamoksyfen: Leki wymagające aktywacji metabolicznej za pośrednictwem CYP2D6, jak tamoksyfen, mogą cechować się zmniejszoną skutecznością podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami CYP2D6, do których należy bupropion⁶.

Wpływ na citalopram: Mimo że CYP2D6 nie jest głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm citalopramu, w badaniach wykazano, że bupropion zwiększa wartości Cmax i AUC citalopramu o odpowiednio 30% i 40%⁷.

Wpływ na digoksynę: Jednoczesne podawanie digoksyny z bupropionem może skutkować zmniejszeniem stężenia digoksyny. W badaniach przeprowadzonych u zdrowych ochotników obserwowano zmniejszenie wartości AUC0-24h dla digoksyny oraz zwiększenie jej klirensu nerkowego. Lekarze powinni mieć świadomość, że po zakończeniu podawania bupropionu stężenie digoksyny może się zwiększyć, co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnego zatrucia digoksyną⁸.

Wpływ innych leków na bupropion

Interakcje metaboliczne związane z CYP2B6: Bupropion jest metabolizowany do hydroksybupropionu (główny metabolit) głównie za pośrednictwem cytochromu P450 CYP2B6. Równoczesne stosowanie leków wpływających na aktywność tego enzymu może zmieniać farmakokinetykę bupropionu⁹.

Do leków wchodzących w interakcje z bupropionem za pośrednictwem CYP2B6 należą:

• Substraty CYP2B6: cyklofosfamid, ifosfamid
• Inhibitory CYP2B6: orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel

Interakcje te mogą prowadzić do zwiększenia stężenia bupropionu w osoczu i jednoczesnego zmniejszenia stężenia jego aktywnego metabolitu – hydroksybupropionu. Znaczenie kliniczne tych zmian i wpływ na stosunek stężeń bupropionu do hydroksybupropionu nie zostały dotychczas w pełni wyjaśnione¹⁰.

Interakcje z induktorami i inhibitorami metabolizmu: Ze względu na intensywny metabolizm bupropionu należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:¹¹

• Induktorów metabolizmu: karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz
• Inhibitorów metabolizmu: walproinian

Wpływ leków przeciwretrowirusowych: W badaniach klinicznych u zdrowych ochotników wykazano, że rytonawir (w dawkach 100 mg dwa razy na dobę lub 600 mg dwa razy na dobę) lub kombinacja rytonawiru (100 mg) z lopinawirem (400 mg) dwa razy na dobę powodowały zależne od dawki zmniejszenie ekspozycji na bupropion i jego główne metabolity o 20-80%. Podobnie efawirenz (600 mg raz na dobę) stosowany przez dwa tygodnie zmniejszał ekspozycję na bupropion o około 55%¹².

U pacjentów stosujących wymienione leki przeciwretrowirusowe może być konieczne zwiększenie dawki bupropionu, jednak nie należy przekraczać maksymalnej zalecanej dawki¹³.

Interakcja z nikotynową terapią zastępczą: Stosowanie przezskórnej nikotyny w postaci plastrów nie wykazuje wpływu na farmakokinetykę bupropionu ani jego metabolitów¹⁴.

Inne interakcje

Wpływ zaprzestania palenia na metabolizm leków: Palenie tytoniu zwiększa aktywność izoenzymu CYP1A2. Po przerwaniu palenia może wystąpić zmniejszenie klirensu leków metabolizowanych przy udziale tego enzymu, co prowadzi do zwiększenia ich stężenia w osoczu. Jest to szczególnie istotne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanych głównie przez CYP1A2, takich jak:¹⁵

• Teofilina
• Takryna
• Klozapina

Nie są w pełni poznane kliniczne konsekwencje zaprzestania palenia dla farmakokinetyki innych leków metabolizowanych częściowo przez CYP1A2, jak imipramina, olanzapina, klomipramina i fluwoksamina. Ponadto, ograniczone dane wskazują, że metabolizm flekainidu i pentazocyny może być również indukowany przez palenie tytoniu¹⁶.

Lewodopa i amantadyna: Ze szczególną ostrożnością należy stosować Zyban u pacjentów przyjmujących jednocześnie lewodopę lub amantadynę. Dane kliniczne sugerują częstsze występowanie działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty i objawy psychiczne, u pacjentów równocześnie stosujących bupropion z tymi lekami¹⁷.

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO): Równoczesne stosowanie produktu Zyban i inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia nasilonych działań niepożądanych. IMAO, podobnie jak bupropion, zwiększają przekaźnictwo katecholaminergiczne, choć w innym mechanizmie. Należy zachować odpowiedni odstęp czasowy między zakończeniem terapii IMAO a rozpoczęciem leczenia produktem Zyban:¹⁸

• Co najmniej 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych IMAO
• Co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania odwracalnych IMAO

Wpływ posiłków: Badania sugerują możliwość zwiększonej ekspozycji na bupropion, gdy tabletki bupropionu o przedłużonym uwalnianiu są przyjmowane wraz z posiłkiem o dużej zawartości tłuszczu¹⁹.

Interakcje produktu Zyban z alkoholem

Chociaż brak jest danych klinicznych o interakcji farmakokinetycznej między bupropionem a alkoholem, odnotowano doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych oraz zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów spożywających alkohol podczas stosowania produktu Zyban²⁰.

U osób przyjmujących Zyban, jednoczesne spożywanie alkoholu może prowadzić do:

• Nasilenia objawów neuropsychiatrycznych (depresja, lęk, zaburzenia snu)
• Zmniejszonej tolerancji na alkohol
• Zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Potencjalnie pogorszonej skuteczności terapii antynikotynowej

Zaleca się, aby w czasie leczenia produktem Zyban unikać lub ograniczyć do minimum spożywanie alkoholu²¹. Jeżeli pacjent spożywa regularnie większe ilości alkoholu, nagłe przerwanie jego spożywania może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych, dlatego odstawienie alkoholu powinno odbywać się pod nadzorem lekarskim, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia produktem Zyban.

Tabela interakcji leku Zyban