uzależnienie od nikotyny
Wskazanie

Uzależnienie od nikotyny to przewlekły stan, w którym organizm staje się fizycznie i psychicznie zależny od nikotyny, głównie w wyniku palenia papierosów, ale także używania e-papierosów, podgrzewaczy tytoniu i innych wyrobów tytoniowych. Charakteryzuje się silnym pragnieniem używania tytoniu, trudnościami w kontrolowaniu jego spożycia oraz kontynuacją używania mimo świadomości negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Fizjologicznie nikotyna oddziałuje na receptory acetylocholinowe w mózgu, powodując uwalnianie dopaminy i innych neuroprzekaźników, co prowadzi do uczucia przyjemności i wzmocnienia zachowań związanych z paleniem.

W leczeniu uzależnienia od nikotyny stosuje się farmakoterapię wraz z interwencjami behawioralnymi. W Polsce dostępne są leki zawierające nikotynę (nikotynowa terapia zastępcza, NTZ) w różnych postaciach: plastry (Niquitin, Nicorette, Nicotinell), gumy do żucia (Nicorette, Nicotinell), tabletki podjęzykowe (Niquitin), pastylki (Niquitin), inhalatory (Nicorette) oraz spray do stosowania w jamie ustnej (Nicorette). Poza NTZ stosuje się także buproprion (Zyban) oraz wareniklinę (Champix – obecnie niedostępny w Polsce), które działają na receptory nikotynowe w mózgu.

Największe trudności w leczeniu uzależnienia od nikotyny wiążą się z wysokim wskaźnikiem nawrotów. Około 70-80% osób próbujących rzucić palenie doświadcza nawrotu w ciągu pierwszego roku. Objawy odstawienia, takie jak drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją, bezsenność, zwiększony apetyt i silne pragnienie zapalenia, często prowadzą do powrotu do nałogu. Dodatkowo, społeczne i behawioralne aspekty palenia (rytuały, nawyki, palenie w określonych sytuacjach) stanowią istotne przeszkody w utrzymaniu abstynencji. Wyzwaniem jest również motywowanie pacjentów do podjęcia próby rzucenia palenia oraz utrzymanie ich w procesie leczenia, zwłaszcza gdy wcześniejsze próby zakończyły się niepowodzeniem.

Skuteczne leczenie wymaga kompleksowego podejścia łączącego farmakoterapię z wsparciem psychologicznym, terapią poznawczo-behawioralną oraz regularnymi wizytami kontrolnymi. Pacjenci często potrzebują kilku prób, zanim osiągną trwałą abstynencję, dlatego kluczowe jest traktowanie nawrotów jako części procesu leczenia, a nie porażki.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl