Przeciwwskazania stosowania leku Zyban

Lek Zyban (bupropion chlorowodorek 150 mg) w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu posiada szereg przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed jego przepisaniem pacjentowi. Szczegółowa analiza tych przeciwwskazań pozwala na bezpieczne stosowanie preparatu w praktyce klinicznej.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Zyban nie powinien być stosowany u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na bupropion (substancję czynną) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, obrzękiem lub innymi objawami alergicznymi.²

Zaburzenia neurologiczne

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktualnie występującymi napadami drgawkowymi lub napadami drgawkowymi w wywiadzie. Ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych bupropionu, dlatego bezwzględnie należy odradzić stosowanie leku w tej grupie pacjentów.³

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Zyban jest również zdiagnozowany nowotwór ośrodkowego układu nerwowego. Obecność zmiany nowotworowej w obrębie OUN może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych oraz wpływać na nieprzewidywalną farmakokinetykę leku.⁴

Odstawienie substancji psychoaktywnych

Zyban nie powinien być stosowany u pacjentów, którzy w jakimkolwiek czasie w trakcie leczenia mogą nagle odstawić alkohol lub inne leki, których odstawienie wiąże się z ryzykiem wystąpienia napadów drgawkowych. Dotyczy to szczególnie benzodiazepin i leków działających podobnie do benzodiazepin. Nagłe odstawienie tych substancji może prowadzić do wystąpienia zespołu odstawiennego z drgawkami, co w połączeniu z działaniem bupropionu stwarza dodatkowe ryzyko.⁵

Zaburzenia odżywiania

Stosowanie leku Zyban jest przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznaną aktualnie lub w przeszłości bulimią lub jadłowstrętem psychicznym (anoreksją). Bupropion może wpływać na apetyt i masę ciała, co może prowadzić do pogorszenia przebiegu tych zaburzeń odżywiania.⁶

Choroby wątroby

Zyban jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką marskością wątroby. U tych pacjentów metabolizm bupropionu jest istotnie upośledzony, co prowadzi do zwiększonego stężenia leku we krwi i podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym napadów drgawkowych.⁷

Interakcje z inhibitorami MAO

Jednoczesne leczenie produktem Zyban i inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wystąpienia poważnych interakcji farmakodynamicznych. Należy zachować odpowiednie okresy karencji po zakończeniu stosowania inhibitorów MAO przed rozpoczęciem leczenia bupropionem:⁸

• Co najmniej 14 dni po zakończeniu leczenia nieodwracalnymi inhibitorami MAO
• Co najmniej 24 godziny po zakończeniu leczenia odwracalnymi inhibitorami MAO

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

Zyban jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi w wywiadzie, ponieważ może wywołać epizod maniakalny podczas depresyjnej fazy choroby. U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową bupropion może przyspieszać zmiany faz i wywoływać epizody maniakalne, co wymaga bezwzględnego zaniechania stosowania tego leku w tej grupie chorych.⁹

Jednoczesne stosowanie preparatów zawierających bupropion

Nie należy podawać produktu Zyban pacjentom jednocześnie stosującym inne produkty zawierające bupropion (np. preparaty stosowane w depresji lub inne wskazania). Jest to spowodowane zależnością występowania napadów drgawkowych od dawki bupropionu – kumulacja dawek z różnych preparatów zwiększa ryzyko przedawkowania i wystąpienia poważnych działań niepożądanych.¹⁰

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć odradzenie stosowania leku Zyban:

Czynniki zwiększające ryzyko napadu drgawkowego

Należy odradzić stosowanie bupropionu pacjentom, u których występują czynniki predysponujące do napadów drgawkowych, takie jak:¹¹

• Uraz głowy w wywiadzie
• Stan po udarze mózgu
• Stosowanie innych leków obniżających próg drgawkowy
• Zaburzenia elektrolitowe
• Hipoglikemia

Terapia skojarzona leków

Należy odradzić stosowanie leku Zyban w przypadku jednoczesnego przyjmowania:¹²

• Innych leków zawierających bupropion niezależnie od wskazania
• Leków indukujących lub hamujących izoenzym CYP2B6, który metabolizuje bupropion
• Leków, które mogą wchodzić w interakcje farmakodynamiczne z bupropionem

Inne warunki wskazujące na odradzenie stosowania leku

Bupropion należy odradzić również w następujących sytuacjach:¹³

• W przypadku uzależnienia od alkoholu i planowanego odstawienia podczas terapii
• U pacjentów z zaburzeniami psychicznymi wymagającymi stosowania leków przeciwpsychotycznych
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych)
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek

Odpowiednia ocena kliniczna pacjenta przed wdrożeniem leczenia Zybanem jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Przeprowadzenie dokładnego wywiadu, ze szczególnym uwzględnieniem przebytych napadów drgawkowych, chorób neurologicznych, zaburzeń psychicznych oraz stosowanych leków, pozwala na wyeliminowanie pacjentów, u których ryzyko działań niepożądanych przewyższa potencjalne korzyści z leczenia.¹⁴