Właściwości farmakokinetyczne
Niquitin przezroczysty 14 mg/24 h (78 mg)

Właściwości farmakokinetyczne nikotyny w systemie transdermalnym NiQuitin Przezroczysty

Produkt leczniczy NiQuitin Przezroczysty w postaci systemu transdermalnego zawiera 78 mg nikotyny i dostarcza 14 mg nikotyny w ciągu 24 godzin. Plaster ma powierzchnię 15 cm² i charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego skuteczność terapeutyczną w leczeniu uzależnienia od nikotyny.¹

Wchłanianie nikotyny

Po aplikacji systemu transdermalnego nikotyna jest szybko uwalniana z plastra i wchłaniana przez skórę. Stężenie nikotyny w osoczu osiąga wartość stacjonarną po 2-4 godzinach od zastosowania plastra NiQuitin Przezroczysty. Charakterystyczną cechą tego systemu transdermalnego jest utrzymywanie stałego poziomu stężenia przez 24 godziny, aż do momentu usunięcia plastra. Warto podkreślić, że ok. 68% nikotyny uwolnionej z plastra przedostaje się do krążenia ogólnego, natomiast pozostała część ulega utracie poprzez parowanie przez krawędź plastra.²

Przy regularnym stosowaniu plastrów (wymiana co 24 godziny), stałe poziomy stężeń nikotyny w osoczu, zależne od zastosowanej dawki, osiągane są już po aplikacji drugiego plastra i utrzymują się przez całą dobę. Istotne jest, że maksymalne stężenia podczas regularnego stosowania są o około 30% wyższe od stężenia uzyskiwanego po jednorazowym zastosowaniu plastra NiQuitin Przezroczysty.³

Stężenia nikotyny w osoczu

Badania farmakokinetyczne wykazały, że stężenia nikotyny w osoczu są proporcjonalne do dawki aplikowanej w systemie transdermalnym. Dla poszczególnych dawek NiQuitin Przezroczysty stałe średnie stężenia nikotyny w osoczu wynoszą:

Dla porównania, półgodzinne palenie papierosów generuje znacznie wyższe średnie stężenie nikotyny w osoczu, wynoszące około 44 ng/ml. Istotną różnicą w profilu farmakokinetycznym między paleniem tytoniu a stosowaniem systemu transdermalnego jest brak szybko występującego maksymalnego stężenia nikotyny we krwi, charakterystycznego dla palenia papierosów.⁴

Dystrybucja nikotyny

Po usunięciu systemu transdermalnego, stężenie nikotyny w osoczu ulega stopniowemu zmniejszeniu zgodnie ze średnią wartością okresu półtrwania wynoszącą 3 godziny. Ta wartość jest dłuższa w porównaniu z podaniem dożylnym (2 godziny), co wynika z przedłużonej absorpcji nikotyny ze skóry. Nikotyna osiąga stężenie niewykrywalne w ciągu 10-12 godzin od usunięcia plastra u pacjentów niepalących.⁵

Objętość dystrybucji nikotyny wynosi około 2,5 l/kg masy ciała. Istotną właściwością farmakokinetyczną nikotyny jest brak selektywnego wychwytu przez jakikolwiek organ.⁶

Metabolizm nikotyny

Nikotyna podlega intensywnemu metabolizmowi, głównie w wątrobie, nerkach i płucach. Średnia wartość klirensu osoczowego wynosi około 1,2 l/min. W procesie biotransformacji nikotyny powstaje ponad 20 różnych metabolitów, z których wszystkie są uznawane za nieaktywne farmakologicznie.⁷

Głównymi metabolitami nikotyny są:

• Kotynina – jej średnie stężenie we krwi jest dziesięciokrotnie wyższe od stężenia nikotyny
• Trans-3-hydroksykotynina – drugi główny metabolit nikotyny

Okres półtrwania nikotyny wynosi od 1 do 2 godzin, natomiast okres półtrwania kotyniny jest znacznie dłuższy i wynosi od 15 do 20 godzin, co ma istotne znaczenie w diagnostyce narażenia na nikotynę.⁸

Eliminacja nikotyny

Nikotyna i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. Około 10% nikotyny jest wydalane w moczu w stanie niezmienionym. W warunkach maksymalnego stopnia przepływu nerkowego i maksymalnego zakwaszenia moczu (pH ≤ 5) wydalanie nikotyny może wzrosnąć do 30%.⁹

Czynniki wpływające na farmakokinetykę nikotyny

Analiza właściwości farmakokinetycznych nikotyny w systemie transdermalnym NiQuitin Przezroczysty wykazała następujące zależności:

• Płeć pacjentów nie ma istotnego wpływu na kinetykę leku
• Masa ciała ma znaczący wpływ na parametry farmakokinetyczne – u mężczyzn otyłych zaobserwowano wyraźnie mniejsze wartości AUC i Cmax w porównaniu do mężczyzn o normalnej masie ciała. Wykazano liniową regresję wartości AUC w stosunku do masy ciała – wartość AUC zmniejsza się wraz ze wzrostem masy ciała
• Miejsce aplikacji nie wpływa istotnie na farmakokinetykę – kinetyka leku była podobna dla wszystkich miejsc stosowania na górnej części tułowia i zewnętrznej górnej części ramienia

¹⁰