Leki w grupie
„leki stosowane w uzależnieniu od nikotyny”
Leki stosowane w uzależnieniu od nikotyny to farmakoterapia wspomagająca walkę z nałogiem tytoniowym poprzez łagodzenie objawów zespołu abstynencyjnego i zmniejszanie głodu nikotynowego. Głównym mechanizmem działania tych preparatów jest dostarczanie organizmowi nikotyny (w przypadku nikotynowej terapii zastępczej) lub wpływanie na receptory nikotynowe w mózgu (leki nienikotynowe), co pomaga łagodzić objawy odstawienia i zmniejsza chęć sięgnięcia po papierosa.
Leki stosowane w uzależnieniu od nikotyny dzielą się na dwie główne grupy: preparaty nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) oraz leki nienikotynowe. W grupie NTZ znajdują się: gumy do żucia (np. Nicorette, Niquitin), plastry transdermalne (np. Nicorette, Niquitin, Nicotinell), tabletki podjęzykowe (np. Nicorette), pastylki (np. Niquitin), aerozole do stosowania w jamie ustnej (np. Nicorette Spray) oraz inhalatory (np. Nicorette Inhaler). Wszystkie te preparaty zawierają jako substancję czynną nikotynę.
Wśród leków nienikotynowych stosowanych w terapii uzależnienia od nikotyny wyróżniamy przede wszystkim wareniklinę (Champix) – częściowego agonistę receptorów nikotynowych α4β2, oraz bupropion (Zyban, Wellbutrin) – inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy. Dodatkowo w niektórych przypadkach stosuje się cytyzynę (Tabex, Desmoxan) – alkaloid roślinny działający podobnie do warenikliny jako częściowy agonista receptorów nikotynowych.
Największą zaletą stosowania farmakoterapii w uzależnieniu od nikotyny jest znaczące zwiększenie skuteczności procesu rzucania palenia – badania wskazują, że zastosowanie leków może nawet podwoić lub potroić szansę na długotrwałe zaprzestanie palenia w porównaniu do próby bez wspomagania farmakologicznego. Leki te są szczególnie pomocne w pierwszych tygodniach abstynencji, kiedy objawy odstawienia są najsilniejsze. Terapia nikotynowa pozwala też na stopniowe zmniejszanie dawki nikotyny, co ułatwia odstawienie.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków zależą od ich rodzaju. Preparaty NTZ mogą powodować miejscowe podrażnienia (w zależności od formy aplikacji), rzadziej nudności, bóle głowy czy zawroty głowy. Ryzyko uzależnienia od produktów NTZ jest niższe niż w przypadku papierosów. Wareniklina może wywoływać nudności, zaburzenia snu, bóle głowy, a w rzadkich przypadkach zaburzenia nastroju i myśli samobójcze. Bupropion zwiększa ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych, może powodować bezsenność i suchość w ustach. Przy stosowaniu cytyzyny mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zawroty głowy.
Wybór odpowiedniego leku powinien być dokonany indywidualnie, z uwzględnieniem preferencji pacjenta, jego historii medycznej, przeciwwskazań oraz wcześniejszych prób rzucania palenia. Najlepsze efekty uzyskuje się łącząc farmakoterapię z poradnictwem behawioralnym i wsparciem psychologicznym.
Lista leków w tej grupie
-
NiQuitin MINI – Tabletki do ssania – 2 mg
Produkt zawiera nikotynę w dawce 2 mg w formie tabletek do ssania, które pomagają łagodzić objawy odstawienia nikotyny. Stosowany jest w terapii uzależnienia od tytoniu, wspomagając rzucanie palenia poprzez zmniejszenie głodu nikotynowego. Może być wykorzystywany zarówno przez dorosłych, jak i młodzież powyżej 12. roku życia, zwykle w połączeniu z programem behawioralnym wspierającym rzucenie palenia. Jest również odpowiedni dla osób, które stopniowo chcą odstawić palenie, gdy nagłe rzucenie nie jest możliwe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Niquitin przezroczysty – System transdermalny – 7 mg/24 h (36 mg)
Produkt leczniczy zawiera nikotynę w formie systemu transdermalnego, dostarczającego 7 mg substancji na dobę. Jest stosowany w celu łagodzenia objawów odstawienia nikotyny, takich jak nerwowość, drażliwość czy zaburzenia koncentracji. Pomaga również w zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz innych dolegliwości somatycznych towarzyszących rzucaniu palenia. Zaleca się stosowanie go jednocześnie z programem wspierającym rzucenie palenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Niquitin przezroczysty – System transdermalny – 21 mg/24 h (114 mg)
Produkt leczniczy zawiera nikotynę w systemie transdermalnym, dostarczając jej 21 mg w ciągu 24 godzin. Służy do łagodzenia objawów odstawienia nikotyny, takich jak głód nikotynowy, nerwowość, drażliwość oraz zaburzenia snu i koncentracji. Pomaga także w opanowaniu objawów somatycznych towarzyszących rzucaniu palenia. Zaleca się stosowanie go równocześnie z programem wspierającym zaprzestanie palenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
NiQuitin Fruit – Guma do żucia, lecznicza – 2 mg
Produkt zawiera 2 mg nikotyny w formie gumy do żucia, która pomaga w leczeniu uzależnienia od tytoniu. Substancje pomocnicze to m.in. butylohydroksytoluen i sorbitol. Stosuje się go w celu łagodzenia objawów odstawienia nikotyny podczas próby rzucenia palenia. Terapia powinna być wspierana programem psychologicznym dla trwałego zaprzestania palenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
NiQuitin MINI Citrus – Tabletki do ssania – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera nikotynę w ilości 4 mg w formie tabletki do ssania. Stosuje się go w celu leczenia uzależnienia od tytoniu poprzez łagodzenie objawów odstawienia nikotyny, takich jak głód nikotynowy. Może być wykorzystywany zarówno przy nagłym zaprzestaniu palenia, jak i stopniowym odstawianiu tytoniu. Produkt jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży w wieku od 12 lat, przy czym w przypadku młodzieży wymagana jest konsultacja medyczna.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Niquitin przezroczysty – System transdermalny – 14 mg/24 h (78 mg)
Produkt leczniczy w postaci systemu transdermalnego zawiera nikotynę, dostarczając 14 mg substancji w ciągu 24 godzin. Stosuje się go w celu łagodzenia objawów odstawienia nikotyny, takich jak głód nikotynowy, nerwowość, drażliwość oraz zaburzenia snu i koncentracji. Preparat pomaga również zmniejszyć łagodne dolegliwości somatyczne, m.in. bóle głowy czy mięśni. Zaleca się stosowanie go w ramach programu wspierającego rzucenie palenia tytoniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna