Właściwości farmakokinetyczne leku Niko-Lek Lemon

Niko-Lek Lemon to lecznicza guma do żucia zawierająca nikotynę w dawce 2 mg lub 4 mg (w postaci nikotyny z kationitem), przeznaczona do stosowania w terapii zastępczej nikotyny. Właściwości farmakokinetyczne tego leku obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej w organizmie.¹

Wchłanianie nikotyny

Wchłanianie nikotyny z leczniczej gumy do żucia jest procesem złożonym, zależnym od kilku czynników. Ilość wchłoniętej nikotyny jest determinowana przez dwa główne parametry: ilość uwolnioną w jamie ustnej oraz ilość, która została połknięta. Znacząca część substancji czynnej wchłaniana jest bezpośrednio przez śluzówkę jamy ustnej. W przypadku nikotyny, która trafia do przewodu pokarmowego, jej biodostępność jest istotnie zmniejszona z powodu efektu pierwszego przejścia przez wątrobę.²

Charakterystyczny dla leczniczej gumy do żucia jest profil stężeń nikotyny we krwi, który różni się znacząco od profilu obserwowanego po zapaleniu papierosa. Gwałtowne i wysokie wzrosty stężenia nikotyny, typowe dla palenia tytoniu, występują rzadko podczas stosowania nikotynowej gumy do żucia.³

Uwalnianie i maksymalne stężenie nikotyny

Ilość nikotyny uwalnianej z leczniczej gumy do żucia jest mniejsza niż nominalna zawartość substancji czynnej w preparacie. Z gumy zawierającej 2 mg nikotyny zwykle uwalnia się około 1,4 mg substancji czynnej, natomiast z gumy zawierającej 4 mg nikotyny uwalnia się około 3,4 mg substancji czynnej.⁴

Nikotyna osiąga maksymalne stężenie we krwi (C_max) po około 30 minutach żucia gumy. Stężenie to jest porównywalne ze stężeniem osiąganym po 20-30 minutach od zapalenia papierosa o średniej mocy.⁵

Dystrybucja nikotyny w organizmie

Po podaniu dożylnym, objętość dystrybucji nikotyny wynosi około 2-3 l/kg. Jest to parametr wskazujący na szeroki zakres dystrybucji substancji czynnej w organizmie. Wiązanie nikotyny z białkami osocza jest niewielkie i wynosi poniżej 5%. Z tego powodu choroby oraz leki, które mogą wpływać na stężenie białek osocza, nie wywierają istotnego wpływu na farmakokinetykę nikotyny.<sup data-drug="Niko-Lek Lemon" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Objętość dystrybucji nikotyny po podaniu dożylnym wynosi około 2-3 l/kg. Wiązanie nikotyny z białkami osocza wynosi 6

Metabolizm nikotyny

Nikotyna podlega intensywnemu metabolizmowi, głównie w wątrobie. Klirens osoczowy nikotyny wynosi średnio 70 l/godz. Dodatkowo, nikotyna jest również metabolizowana w nerkach i płucach.⁷

Dotychczas zidentyfikowano ponad 20 metabolitów nikotyny, przy czym wszystkie uważa się za mniej aktywne farmakologicznie od związku macierzystego. Głównym metabolitem nikotyny jest kotynina, której czas połowicznej eliminacji (t_1/2) wynosi 15-20 godzin. Maksymalne stężenia kotyniny we krwi są około 10-krotnie wyższe w porównaniu do stężeń nikotyny.⁸

Eliminacja nikotyny

Eliminacja nikotyny odbywa się głównie poprzez wydalanie jej metabolitów z moczem. Głównymi metabolitami wydalanymi tą drogą są:⁹

• Kotynina – stanowi około 15% dawki
• Trans-3-hydroksykotynina – stanowi około 45% dawki

Około 10% nikotyny wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej. W przypadku zwiększonego wytwarzania moczu oraz przy kwasowości moczu poniżej pH 5, ilość nikotyny wydalanej w postaci niezmienionej może wzrosnąć do 30%. Czas połowicznej eliminacji nikotyny wynosi około 2 godzin.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Niewydolność nerek i wątroby

Farmakokinetyka nikotyny ulega zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty farmakokinetyczne w tych grupach pacjentów:¹¹

• Ciężka niewydolność nerek – wpływa na całkowity klirens nikotyny
• Hemodializa – u palących pacjentów poddawanych hemodializie obserwowano zwiększenie stężenia nikotyny

W przypadku pacjentów z chorobami wątroby, wpływ na farmakokinetykę nikotyny zależy od stopnia niewydolności tego narządu:¹²

• Łagodna niewydolność wątroby (wynik w skali Childa-Pugh = 5) – farmakokinetyka nikotyny nie ulega zmianie
• Umiarkowana niewydolność wątroby (wynik w skali Childa-Pugh = 7) – przemiany metaboliczne nikotyny są wolniejsze

Wpływ wieku i płci

Wiek i płeć mają niewielki wpływ na farmakokinetykę nikotyny:¹³

• Osoby w podeszłym wieku – obserwuje się niewielkie zmniejszenie całkowitego klirensu nikotyny, jednak dostosowywanie dawki w tej grupie pacjentów nie jest konieczne
• Płeć – nie stwierdzono zależnych od płci różnic w farmakokinetyce nikotyny

Tabela właściwości farmakokinetycznych nikotyny w preparacie Niko-Lek Lemon