niedobór kwasów tłuszczowych

Niedobór kwasów tłuszczowych to stan kliniczny powstający w wyniku niedostatecznej podaży niezbędnych kwasów tłuszczowych (EFA) w diecie. Do najważniejszych EFA należą kwas linolowy (omega-6) oraz kwas alfa-linolenowy (omega-3), które organizm ludzki nie jest w stanie syntetyzować samodzielnie.

Objawy niedoboru kwasów tłuszczowych obejmują suchość i łuszczenie się skóry, wypadanie włosów, opóźnione gojenie ran, obniżoną odporność, zaburzenia funkcji poznawczych oraz zaburzenia wzroku. U dzieci może prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju neurologicznego. Szczególnie narażeni są pacjenci żywieni pozajelitowo, osoby stosujące drastyczne diety, a także pacjenci z zespołami złego wchłaniania.

Diagnostyka niedoboru obejmuje ocenę kliniczną oraz badania laboratoryjne profilu kwasów tłuszczowych w surowicy. Leczenie polega na suplementacji odpowiednich kwasów tłuszczowych oraz modyfikacji diety z uwzględnieniem produktów bogatych w EFA, takich jak oleje roślinne, orzechy, nasiona i tłuste ryby morskie. W przypadkach klinicznych niedoborów stosuje się również preparaty zawierające kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
L-leucyna – Dawkowanie i sposób podawania

L-leucyna jest kluczowym aminokwasem obecnym w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free oraz Vaminolact, zróżnicowanych pod względem zawartości L-leucyny i dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta. Maksymalna prędkość wlewu dla Aminomel 10E wynosi 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz., 6,24 mg L-leucyny/kg mc./godz.), a dla Aminomel 12,5E 0,8 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz., 6,24 mg L-leucyny/kg mc./godz.). Zalecane dawki dobowe pokrywające minimalne zapotrzebowanie na aminokwasy (0,8–1,0 g/kg mc.) to 8–10 ml/kg mc. dla Aminomel 10E (49,92–62,4 mg L-leucyny/kg mc./dobę) oraz 6,4–8 ml/kg mc. dla Aminomel 12,5E (49,92–62,4 mg L-leucyny/kg mc./dobę). W stanach katabolicznych dawkę aminokwasów można zwiększyć do 2,0 g/kg mc., co odpowiada maksymalnej podaży 20 ml/kg mc. (124,8 mg L-leucyny/kg mc./dobę) dla Aminomel 10E i 16 ml/kg mc. (124,8 mg L-leucyny/kg mc./dobę) dla Aminomel 12,5E, przy jednoczesnym zachowaniu maksymalnej dobowej podaży płynów 40 ml/kg mc. u dorosłych.
Aminomel, Aminosteril, domieszka, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja kroplowa, katabolizm, L-leucyna, niedobór kwasów tłuszczowych, niewydolność wątroby, osmolarność roztworu, podanie obwodowe, preparat aminokwasowy, stan kataboliczny, stan metaboliczny, stres metaboliczny, Vamin, Vaminolact, wcześniak, zapotrzebowanie na azot, zwiększanie dawki, żyła centralna, żyła główna, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas L-glutaminowy – Dawkowanie i sposób podawania

Kwas L-glutaminowy jest istotnym aminokwasem w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (5,00 g/l) i Aminomel 12,5E (6,25 g/l). Dawkowanie kwasu L-glutaminowego jest ściśle powiązane z ogólną podażą aminokwasów i dostosowywane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta. Maksymalna prędkość wlewu wynosi do 1 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 10E i do 0,8 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 12,5E, co odpowiada podawaniu 5 mg kwasu L-glutaminowego/kg mc./godz. Zalecana dobowa dawka aminokwasów to 0,8-1,0 g/kg mc., co przekłada się na 40-50 mg kwasu L-glutaminowego/kg mc./dobę. W stanach katabolicznych dawkę aminokwasów można zwiększyć do 2,0 g/kg mc., co podnosi podaż kwasu L-glutaminowego do 100 mg/kg mc./dobę, przy jednoczesnym zachowaniu maksymalnej dobowej podaży płynów 40 ml/kg mc. u dorosłych. Podawanie odbywa się wyłącznie drogą dożylną, preferencyjnie przez cewnik w żyle głównej, z uwzględnieniem osmolarności roztworu i prędkości infuzji.
dożylna infuzja kroplowa, emulsja tłuszczowa, kwas L-glutaminowy, niedobór kwasów tłuszczowych, octan glatirameru, osmolarność roztworu, podaż dożylna, podaż energii, preparat Aminomel, równowaga płynów, stan metaboliczny, syntetyczny polipeptyd, szybkość infuzji, terapia żywieniowa, wstrzyknięcie podskórne, żyła główna, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-ornityna – Dawkowanie i sposób podawania

L-ornityna, obecna w preparatach do żywienia pozajelitowego Aminomel 10E i Aminomel 12,5E w formie chlorowodorku, występuje w stężeniach odpowiednio 2,42 g i 3,02 g na 1000 ml roztworu. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu metabolicznego pacjenta oraz funkcji narządów, z uwzględnieniem maksymalnych prędkości infuzji: dla Aminomel 10E do 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g/kg mc./godz.), a dla Aminomel 12,5E do 0,8 ml/kg mc./godz. (0,1 g/kg mc./godz.). Zalecane dawki dobowe L-ornityny przy prawidłowej przemianie materii wynoszą 19,33–24,2 mg/kg mc., przy podaży 6,4–10 ml/kg mc. preparatu, natomiast w stanach katabolicznych dawkę aminokwasów, w tym L-ornityny, należy zwiększyć do 2,0 g/kg mc., nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej 20 ml/kg mc. dla Aminomel 10E (48,4 mg L-ornityny/kg mc.) i 16 ml/kg mc. dla Aminomel 12,5E (48,32 mg L-ornityny/kg mc.).
cewnik żyły głównej, chlorowodorek L-ornityny, dieta doustna, dożylna infuzja kroplowa, emulsja tłuszczowa, L-ornityna, niedobór kwasów tłuszczowych, osmolarność roztworu, podanie obwodowe, podanie pozajelitowe, prędkość wlewu, stan kataboliczny, stan metaboliczny, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-metionina – Dawkowanie i sposób podawania

L-metionina, aminokwas egzogenny, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (4,68 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (5,85 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (1,10 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (5,6 g/1000 ml) oraz Vaminolact (1,3 g/1000 ml). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od preparatu, masy ciała pacjenta oraz jego stanu klinicznego. Dla dorosłych stosujących Aminomel 10E i 12,5E zalecane dawki wynoszą odpowiednio 8-10 ml/kg mc./dobę i 6,4-8 ml/kg mc./dobę, z maksymalną prędkością infuzji do 1 ml/kg mc./godz. i 0,8 ml/kg mc./godz., co odpowiada 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. Maksymalna dawka dobowa w stanach katabolicznych to 2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę. Preparat Aminosteril N-Hepa 8% jest preferowany u pacjentów z niewydolnością wątroby, z maksymalną dawką 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę i prędkością infuzji do 1,25 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.).
aminokwas, aminokwas egzogenny, Aminosteril N-Hepa, cewnik w żyle głównej, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, infuzja kroplowa dożylna, katabolizm, L-metionina, niedobór kwasów tłuszczowych, niewydolność wątroby, osmolarność, pierwiastek śladowy, podanie obwodowe, prędkość wlewu, preparat Aminomel, stan kataboliczny, stres metaboliczny, szybkość infuzji, zapotrzebowanie na azot, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omegaflex special bez elektrolitów

Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca w 1000 ml 56 g aminokwasów (8 g azotu), 144 g glukozy (158,4 g glukozy jednowodnej) oraz 40 g tłuszczów, w tym 20 g MCT, 16 g oleju sojowego i 4 g triglicerydów omega-3. Preparat dostarcza łącznie 1180 kcal (4945 kJ) energii, z osmolalnością 1840 mOsm/kg i pH 5,0-6,0. Kompleks aminokwasów obejmuje zarówno egzogenne, jak i endogenne, co umożliwia pełne pokrycie zapotrzebowania na białko, a obecność MCT oraz zbilansowanych kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 (2,5:1) wspiera metabolizm lipidów i zapobiega niedoborom niezbędnych kwasów tłuszczowych. Preparat jest szczególnie wskazany w stanach, gdzie żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe lub niewystarczające, a także w sytuacjach wymagających indywidualnego dostosowania elektrolitów.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, emulsja do infuzji, gospodarka wodno-elektrolitowa, kwas alfa-linolowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-6, lipaza lipoproteinowa, metabolizm lipidów, nabłonek cewek nerkowych, niedobór kwasów tłuszczowych, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, regeneracja tkanki, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, triglicerydy kwasów tłuszczowych, układ nerwowy, układ odpornościowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia trawienia, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Wskazania do stosowania

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), obecne w emulsji Lipofundin MCT/LCT 20%, stanowią istotny składnik żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom łatwo przyswajalne źródło energii. Preparat zawiera 100 g MCT oraz 100 g oczyszczonego oleju sojowego na 1000 ml emulsji, co przekłada się na wysoką wartość kaloryczną 8095 kJ/l (1935 kcal/l). Lipofundin MCT/LCT 20% charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0-8,5, co zapewnia kompatybilność z fizjologicznym środowiskiem organizmu. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l, tj. 23 mg/l), co jest istotne u pacjentów wymagających ograniczenia podaży sodu. Preparat dostarcza również niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy w ilości 48,0-58,0 g/1000 ml oraz kwas α-linolenowy 5,0-11,0 g/1000 ml, które są niezbędne w żywieniu pacjentów z niedoborami tych składników.
emulsja mlecznobiała, emulsja oleju w wodzie, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, Lipofundin MCT/LCT, niedobór kwasów tłuszczowych, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność teoretyczna, przewlekłe niedożywienie, stan krytyczny pacjenta, trójglicerydy MCT, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenie metabolizmu, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-histydyna – Dawkowanie i sposób podawania

L-histydyna jest kluczowym aminokwasem stosowanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek oraz w stanach katabolicznych. Dawkowanie zależy od preparatu, stanu klinicznego i indywidualnych potrzeb metabolicznych pacjenta. Preparaty Aminomel (10E i 12,5E) zawierają odpowiednio 3,30 g/l i 4,13 g/l L-histydyny, a dawkowanie wynosi do 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz., z minimalnym zapotrzebowaniem na aminokwasy 0,8-1,0 g/kg mc. (co odpowiada 26,4-33 mg L-histydyny/kg mc.). W stanach katabolicznych dawkę aminokwasów można zwiększyć do 2,0 g/kg mc., co przekłada się na 66 mg L-histydyny/kg mc. Preparat Vamin 18 Electrolyte-Free zawiera 6,8 g L-histydyny/litr, a dawkowanie azotu w zależności od stresu metabolicznego wynosi od 0,10 do 0,25 g azotu/kg mc./dobę. Aminosteril N-Hepa 8% (2,80 g L-histydyny/l) stosuje się u pacjentów z niewydolnością wątroby w dawce 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (2,8-3,5 mg L-histydyny/kg mc./godz.), z maksymalną dawką dobową 52,5 mg L-histydyny/kg mc. Ketosteril, zawierający 38 mg L-histydyny na tabletkę, stosowany jest doustnie w nefropatii, w dawce 4-8 tabletek trzy razy dziennie (456-912 mg L-histydyny/dobę).
aminokwas, Aminomel, Aminosteril N-Hepa, cewnik żylny, emulsja tłuszczowa, filtracja kłębuszkowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja dożylna, infuzja kroplowa, katabolizm, Ketosteril, L-histydyna, nefropatia, niedobór kwasów tłuszczowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osmolarność, stan odżywienia, stres metaboliczny, Vaminolact, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Dawkowanie i sposób podawania

L-alanina jest istotnym aminokwasem w roztworach do żywienia pozajelitowego, obecnym w preparatach takich jak Aminomel 10E (15,50 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (19,38 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (4,64 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g/1000 ml) oraz Vaminolact (6,3 g/1000 ml). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, zapotrzebowania metabolicznego oraz wskazań terapeutycznych. Aminomel 10E i 12,5E podaje się do 1 ml/kg mc./godz. i 0,8 ml/kg mc./godz. odpowiednio, z dawką aminokwasów do 0,1 g/kg mc./godz., a w stanach katabolicznych do 2,0 g/kg mc. Maksymalna dobowa objętość płynów nie powinna przekraczać 40 ml/kg mc. Aminosteril N-Hepa 8% dedykowany jest pacjentom z zaburzeniami wątroby, z dawką 1,0–1,25 ml/kg mc./godz. (0,08–0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) i maksymalną dobową dawką 1,5 g aminokwasów/kg mc. Vamin 18 Electrolyte-Free stosuje się w dawkach zależnych od stresu metabolicznego, od 5 do 14 ml/kg mc./dobę, z maksymalną szybkością infuzji 2 ml/min. Vaminolact jest przeznaczony dla niemowląt i dzieci, z dawkami od 15 do 54 ml/kg mc./dobę, odpowiadającymi 1,0–3,5 g aminokwasów/kg mc./dobę, z zalecanym czasem infuzji 8–24 godziny w zależności od wieku i stanu pacjenta.
Aminomel, Aminosteril, cewnik w żyle głównej, dieta doustna, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, infuzja kroplowa, kataboliczny stan przemiany materii, katabolizm, L-alanina, niedobór kwasów tłuszczowych, niedożywienie, osmolarność, podaż energii, preparat aminokwasowy, równowaga płynów, stres metaboliczny, Vamin, Vaminolact, zaburzenie czynności wątroby, zapotrzebowanie metaboliczne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas L-asparaginowy – Dawkowanie i sposób podawania

Kwas L-asparaginowy jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego Aminomel 10E (1,91 g/l) oraz Aminomel 12,5E (2,39 g/l). Dawkowanie kwasu L-asparaginowego nie jest ustalone jako samodzielna substancja, lecz podawany jest w ramach całego roztworu aminokwasowego. Maksymalna prędkość wlewu wynosi odpowiednio 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) dla Aminomel 10E oraz 0,8 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) dla Aminomel 12,5E. Zalecana dobowa dawka aminokwasów to 0,8-1,0 g/kg mc., co odpowiada 8-10 ml/kg mc./dobę dla Aminomel 10E i 6,4-8 ml/kg mc./dobę dla Aminomel 12,5E. W stanach katabolicznych dawkę można zwiększyć do 2,0 g/kg mc., przy maksymalnej dobowej podaży 20 ml/kg mc. dla Aminomel 10E i 16 ml/kg mc. dla Aminomel 12,5E, nie przekraczając 40 ml/kg mc. całkowitej podaży płynów.
cewnik żyły głównej, dawka substancji, dieta doustna, dożylna infuzja kroplowa, dysfagia, emulsja tłuszczowa, kwas L-asparaginowy, niedobór kwasów tłuszczowych, odżywianie pozajelitowe, osmolarność roztworu, podaż aminokwasów, podaż energii, preparat aminokwasowy, preparat do żywienia pozajelitowego, przemiana materii, równowaga płynów, roztwór aminokwasów, stan kataboliczny, szybkość infuzji, zapotrzebowanie na aminokwasy, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-tryptofan – Dawkowanie i sposób podawania

L-tryptofan, aminokwas egzogenny, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (2,00 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (2,50 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (0,70 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (1,9 g/1000 ml) oraz Vaminolact (1,4 g/1000 ml). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, wieku, masy ciała oraz rodzaju preparatu. Przykładowo, dla Aminomel 10E zalecana dawka wynosi 8-10 ml/kg mc./dobę (0,016-0,02 g L-tryptofanu/kg mc./dobę), a maksymalna w stanach katabolicznych to 20 ml/kg mc./dobę (0,04 g/kg mc./dobę). Ketosteril, zawierający 23 mg L-tryptofanu na tabletkę, stosuje się doustnie w dawce 4-8 tabletek trzy razy na dobę (276-552 mg/dobę), szczególnie u pacjentów z GFR <25 ml/min i ograniczeniem białka do 40 g/dobę. Infuzje dożylne powinny być prowadzone z uwzględnieniem maksymalnych prędkości podawania, np. Vamin 18 Electrolyte-Free nie powinien być podawany szybciej niż 1000 ml w ciągu 8 godzin (około 2 ml/min).
aminokwas egzogenny, cewnik żylny, dawka dobowa, emulsja tłuszczowa, filtracja kłębuszkowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, infuzja kroplowa, L-tryptofan, niedobór kwasów tłuszczowych, osmolarność roztworu, prędkość wlewu, stan kataboliczny, stan kliniczny pacjenta, zapotrzebowanie na azot, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-izoleucyna – Dawkowanie i sposób podawania

L-izoleucyna, aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, a jej dawkowanie zależy od produktu, stanu klinicznego pacjenta oraz indywidualnego zapotrzebowania. Preparaty Aminomel dostępne są w stężeniach 5,85 g/1000 ml (10E) i 7,31 g/1000 ml (12,5E) L-izoleucyny, z dawkowaniem do 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) dla 10E oraz 0,8 ml/kg mc./godz. dla 12,5E. Minimalne zapotrzebowanie na aminokwasy wynosi 0,8-1,0 g/kg mc./dobę, co odpowiada 8-10 ml/kg mc./dobę dla Aminomel 10E i 6,4-8 ml/kg mc./dobę dla 12,5E. W stanach katabolicznych dawkę można zwiększyć do 2,0 g/kg mc./dobę (20 ml/kg mc./dobę dla 10E i 16 ml/kg mc./dobę dla 12,5E), nie przekraczając maksymalnej podaży płynów 40 ml/kg mc./dobę u dorosłych. Aminosteril N-Hepa 8% (10,40 g L-izoleucyny/1000 ml) stosuje się w niewydolności wątroby z dawkowaniem 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (0,08-0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) i maksymalnie 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (18,75 ml/kg mc./dobę). Preparat ten należy łączyć z węglowodanami, tłuszczami, elektrolitami, witaminami i pierwiastkami śladowymi.
aminokwas egzogenny, cewnik w żyle głównej, dieta doustna, droga dożylna, elektrolity, emulsja tłuszczowa, gospodarka aminokwasowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, katabolizm, L-izoleucyna, niedobór kwasów tłuszczowych, niewydolność wątroby, osmolarność, pierwiastek śladowy, preparat aminokwasowy, roztwór węglowodanów, stan kataboliczny, stan odżywienia, stres metaboliczny, wcześniak, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe