Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Niko-Lek Lemon, dostępny w dawkach 2 mg i 4 mg w postaci gumy do żucia leczniczej, zawiera nikotynę, która może mieć istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Lekarze przepisujący ten produkt kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinni uwzględnić wszystkie informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych populacjach pacjentek.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Kobietom planującym ciążę należy zdecydowanie zalecać zarówno całkowite zaprzestanie palenia tytoniu, jak i rozważenie zastosowania nikotynowej terapii zastępczej jako metody wspomagającej abstynencję nikotynową.²

Wpływ na ciążę

Palenie tytoniu w okresie ciąży wiąże się z licznymi szkodliwymi efektami dla rozwijającego się zarodka i płodu. Do udokumentowanych konsekwencji należą m.in. wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu, zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego oraz porodu martwego płodu. Ze względu na ciągłe narażenie płodu na działanie toksycznych substancji zawartych w dymie tytoniowym podczas całego rozwoju prenatalnego, należy bezwzględnie odradzać palenie tytoniu przez cały okres ciąży.³

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych z zastosowaniem nikotyny wykazały jej toksyczny wpływ na procesy reprodukcyjne. Należy podkreślić, że nikotyna z łatwością przenika przez barierę łożyskową, kumuluje się we krwi płodu oraz w płynie owodniowym. Wykazano także, że nikotyna powoduje przyspieszenie częstości akcji serca płodu w sposób zależny od zastosowanej dawki.⁴

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że w przypadku ciąży zawsze należy dążyć do całkowitego zaprzestania palenia tytoniu, optymalnie bez stosowania nikotynowej terapii zastępczej. Jednocześnie należy podkreślić, że potencjalne zagrożenia dla płodu związane ze stosowaniem produktu Niko-Lek Lemon nie zostały w pełni poznane i udokumentowane.⁵

Produkt leczniczy Niko-Lek Lemon powinien być stosowany przez kobiety w ciąży palące tytoń wyłącznie po dokładnej konsultacji medycznej i starannej ocenie przez lekarza prowadzącego stosunku potencjalnych korzyści wynikających z zaprzestania palenia do ryzyka związanego z ekspozycją płodu na nikotynę z produktu leczniczego.⁶

Wpływ na laktację

Nikotyna przenika do mleka kobiecego w stężeniach, które mogą wywierać niekorzystny wpływ na organizm niemowlęcia, nawet gdy jest stosowana w dawkach terapeutycznych przewidzianych w nikotynowej terapii zastępczej. Z tego powodu zasadniczo należy unikać stosowania produktu Niko-Lek Lemon podczas karmienia piersią.⁷

W sytuacji gdy kobieta karmiąca piersią nie jest w stanie całkowicie zaprzestać palenia tytoniu, zastosowanie produktu Niko-Lek Lemon może być rozważone wyłącznie po uzyskaniu porady lekarskiej i dokonaniu starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Jeśli podjęta zostanie decyzja o zastosowaniu produktu, lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności zachowania odpowiedniego schematu stosowania:⁸

• Gumę do żucia Niko-Lek Lemon należy użyć niezwłocznie po zakończeniu karmienia piersią
• Konieczne jest zachowanie jak najdłuższego odstępu czasowego pomiędzy zastosowaniem produktu a kolejnym karmieniem (minimum 2 godziny)

⁹

Wpływ na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o potencjalnym negatywnym wpływie palenia tytoniu na płodność. U kobiet palących tytoń zaobserwowano:¹⁰

• Wydłużenie czasu do poczęcia – kobiety palące tytoń często potrzebują więcej cykli menstruacyjnych do zajścia w ciążę
• Obniżony odsetek powodzeń zapłodnienia pozaustrojowego – techniki wspomaganego rozrodu są mniej skuteczne u kobiet palących
• Zwiększone ryzyko niepłodności – prawdopodobieństwo problemów z zajściem w ciążę jest istotnie wyższe

U mężczyzn palenie tytoniu również wywiera niekorzystny wpływ na parametry płodności:¹¹

• Obniżona produkcja nasienia – zmniejszona liczba plemników w ejakulacie
• Zmniejszona zdolność zapładniająca plemników – pogorszenie jakości nasienia i potencjału zapładniającego

Należy podkreślić, że dokładny mechanizm udziału samej nikotyny w obniżeniu parametrów płodności nie został w pełni poznany i wyodrębniony spośród innych składników dymu tytoniowego. Niemniej jednak, ze względu na udokumentowany negatywny wpływ palenia na płodność, kobietom planującym ciążę należy zdecydowanie zalecać zarówno całkowite zaprzestanie palenia tytoniu, jak i rozważenie zastosowania nikotynowej terapii zastępczej jako metody wspomagającej abstynencję nikotynową.¹²